- Τι τρέχει με την ευλογιά των πιθήκων; Νέα πανδημία;
Όχι, λένε οι ειδικοί. Η ευλογιά των πιθήκων δεν είναι SARS-CoV-2. Δε μεταδίδεται με τέτοια ευκολία, «έχουμε πολλές δεκαετίες κατανόησης του ιού και κυρίως έχουμε εμβόλια και θεραπείες που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να κάμψουμε την έξαρση. Αυτό σημαίνει πως δεν ξεκινάμε από το μηδέν».
- Πώς μεταδίδεται;
Μέσω του αναπνευστικού συστήματος κατόπιν εισπνοής μεγάλου μεγέθους σταγονιδίων και μέσω επαφής με τις αλλοιώσεις στο δέρμα ή μολυσμένα υλικά (π.χ. κλινοσκεπάσματα ή πετσέτες που έχει χρησιμοποιήσει ασθενής)
- Μόνο;
Δυστυχώς όχι. Μετάδοση καταγράφεται, επίσης, μέσω της επαφής με άγρια ζώα - αρουραίους, ποντίκια και σκίουρους - ή ακόμα και με ζώα συντροφιάς που έχουν μολυνθεί από τα προηγούμενα. Σπάνια μπορεί να μεταδοθεί με την κατανάλωση κρέατος από μολυσμένο ζώο που δεν έχει μαγειρευτεί επαρκώς.
- Τα συμπτώματα;
Με πυρετό, πονοκέφαλο, μυαλγίες, λεμφαδενοπάθεια, διογκωμένους λεμφαδένες, ρίγος, καταβολή δυνάμεων και ασφαλώς εξανθήματα.
- Εξανθήματα; Όπως της ανεμοβλογιάς;
Μοιάζουν, γι'αυτό και συχνά τα μπερδεύουν. Το εξάνθημα συνήθως ξεκινάει από το κεφάλι και επεκτείνεται στον κορμό, ενώ συμπεριλαμβάνει και παλάμες-πέλματα.
- Τι σχήμα έχουν;
Αρχικά εμφανίζεται με τη μορφή κηλίδων και βλατίδων, οι οποίες εξελίσσονται σε μικρές φυσαλίδες, φλύκταινες και έπειτα σε εφελκίδες που τελικά υποχωρούν.
- Και έχουν και φαγούρα;
Όχι, και είναι ένα σημείο που διαφέρουν ανεμοβλογιά και ευλογιά. Στη μεν ευλογιά των πιθήκων οι φουσκάλες πονάνε, ενώ στην ανεμοβλογιά ο ασθενής έχει φαγούρα. Μόνο κατά τη διάρκεια της φάσης της επούλωσης που το δέρμα αναγεννάται, στην ευλογιά των πιθήκων, οι ασθενείς αναφέρουν φαγούρα.
- Πόσο διαρκεί;
Συνήθως δύο με τέσσερις εβδομάδες και στην πλειονότητα των περιπτώσεων η νόσος είναι αυτοπεριοριζόμενη.
- Όταν λέμε αυτοπεριοριζόμενη;
Η νόσος είναι συνήθως ήπια και οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν σε λίγες εβδομάδες χωρίς θεραπεία.
- Με νοσηλεία ή χωρίς;
Μπορεί να χρειαστεί παραμονή στο νοσοκομείο προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα συμπτώματα αλλά και να αποτραπεί η μετάδοση της νόσου.
- Υπάρχει εμβόλιο;
Ναι, υπάρχει το εμβόλιο της ευλογιάς που είναι περίπου 85% αποτελεσματικό στην πρόληψη σοβαρής νόσου και μπορούν να το λάβουν και ανοσοκατεσταλμένοι.
- Μιλάμε για εμβόλιο της ευλογιάς των πιθήκων;
Όχι, η ευλογιά των πιθήκων δεν έχει ειδική θεραπεία ούτε ειδικό δανειοδοτημένο εμβόλιο. Μιλάμε για εμβόλιο της ευλογιάς που δίνει ανοσία στην ευλογιά των πιθήκων και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως θεραπεία εάν χορηγηθεί αμέσως μετά την έκθεση.
- Και πότε πρέπει να χορηγηθεί;
Ο πρότερος εμβολιασμός κατά της ευλογιάς μπορεί να οδηγήσει σε πιο ήπια ασθένεια. Όμως, ο εμβολιασμός είναι αποτελεσματικός ακόμα και μετά την έκθεση στον ιό της ευλογιάς των πιθήκων.
- Πόσο χρόνο έχουμε να εμβολιαστούμε σε αυτή την περίπτωση;
Τα αμερικανικά κέντρα ελέγχου και πρόληψης νοσημάτων (CDC) συνιστούν να χορηγείται το εμβόλιο εντός 4 ημερών από την έκθεση προκειμένου να αποφευχθεί η εμφάνιση της νόσου. Εάν χορηγηθεί μεταξύ 4-14 ημερών μετά την έκθεση, ο εμβολιασμός μειώνει τα συμπτώματα, αλλά συνήθως δεν μπορεί να αποτρέψει τη νόσο.
- Ωραία, κι εκτός από το εμβόλιο «ομπρέλα» της ευλογιάς, υπάρχει και θεραπεία;
Ναι. Το αντιικό φάρμακο tecovirimat (Tpoxx) έχει εγκριθεί σε ΗΠΑ και Ευρώπη κατά της συγκεκριμένης νόσου και της δαμαλίτιδας στα ζώα. Το φάρμακο μειώνει σημαντικά την πιθανότητα θανάτου. Υπάρχει επίσης το εμβόλιο Jynneos (γνωστό επίσης ως Imvanex και Imvamune), επίσης εγκεκριμένο σε ΗΠΑ και Ευρώπη, που αποτρέπει τη λοίμωξη σε ενήλικες. Επιπλέον, όσοι είναι αρκετά μεγάλοι για να έχουν εμβολιαστεί ως παιδιά κατά της ευλογιάς, έχουν ακόμη κάποια προστασία.
- Και γιατί τέτοιος πανικός;
Αφενός, είναι πρόσφατη και σε εξέλιξη ακόμα η εμπειρία του κορωνοϊού. Αφετέρου, λόγω της απότομης ανόδου των κρουσμάτων, καθώς μέχρι χθες Κυριακή τα κρούσματα, επιβεβαιωμένα και ύποπτα, είχαν ξεπεράσει τα 150 σε Ευρώπη, ΗΠΑ, Καναδά, Αυστραλία και Ισραήλ. Ένας τρίτος λόγος είναι η δυνατότητα μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο χωρίς ιστορικό ταξιδιού σε ενδημική περιοχή, το οποίο σημαίνει ότι υπάρχει οριζόντια μετάδοση στην κοινότητα.
- Οκ, τζάμπα τέτοιος πανικός. Ανησυχία όμως;
Υπάρχει ανησυχία καθώς μπαίνουμε στη θερινή περίοδο στην ευρωπαϊκή περιοχή, με μαζικές συγκεντρώσεις, φεστιβάλ και πάρτι, πως η μετάδοση θα μπορούσε να επιταχυνθεί. Πάντως τα κρούσματα που ανιχνεύονται αυτήν τη στιγμή είναι μεταξύ εκείνων που εμπλέκονται σε σεξουαλική δραστηριότητα και τα συμπτώματα είναι άγνωστα σε πολλούς»
- Υπάρχει περίπτωση να δούμε και στην Ελλάδα μέτρα αλά Βέλγιο; Με 21 μέρες καραντίνα για τους ασθενείς;
Σύμφωνα με πληροφορίες, είναι κάτι που μάλλον θα εξετάσει o ΕΟΔΥ, ακολουθώντας τις οδηγίες του ΠΟΥ, καθώς ο χρόνος επώασης του ιού μπορεί να φτάσει μέχρι και τις τρεις εβδομάδες. Αλλά είναι νωρίς να ξέρουμε.
Με πληροφορίες από ΕΟΔΥ, Ηλίας Μόσιαλος, NBC, Reuters, ΑΠΕ
