Την πρότασή της για την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας προκειμένου να εξαιρεθούν οι αμυντικές δαπάνες ανακοίνωσε από τη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Η απόφαση αυτή ικανοποιεί πάγια αιτήματα χωρών όπως η Ελλάδα και η Ιταλία, οι οποίες είχαν ζητήσει να μην προσμετρώνται οι αμυντικές επενδύσεις στους δημοσιονομικούς περιορισμούς.
Στην ομιλία της, η πρόεδρος της Κομισιόν τόνισε την ανάγκη η Ευρώπη να αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες, σημειώνοντας πως κάτι τέτοιο απαιτεί επενδύσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως.
«Αυτό θα επιτρέψει στα κράτη-μέλη να αυξήσουν σημαντικά τις αμυντικές τους δαπάνες, αλλά με ελεγχόμενο τρόπο και υπό όρους», ανέφερε η φον ντερ Λάιεν, προσθέτοντας ότι η Επιτροπή θα προτείνει ένα ευρύτερο πακέτο εξατομικευμένων εργαλείων, προσαρμοσμένων στις ανάγκες κάθε χώρας.
Η πρόεδρος της Κομισιόν τόνισε επίσης ότι απαιτείται «μια ευρωπαϊκή προσέγγιση στον καθορισμό των επενδυτικών μας προτεραιοτήτων», ώστε να διασφαλιστούν στρατηγικές επενδύσεις σε κοινά ευρωπαϊκά αμυντικά έργα.
Η ελληνική κυβέρνηση χαιρέτισε την πρόταση της Φον ντερ Λάιεν, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να τη χαρακτηρίζει «κρίσιμο βήμα» για την ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας των κρατών-μελών και την ασφάλεια της ΕΕ.
Σε ανάρτησή του, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ελλάδα υποστηρίζει διαχρονικά αυτή τη θέση, καθώς η εξαίρεση των αμυντικών δαπανών από τους δημοσιονομικούς κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας θα επιτρέψει τη θωράκιση της χώρας χωρίς να διακυβεύεται η οικονομική σταθερότητα.
Ανάλογη ικανοποίηση εξέφρασε και η ιταλική κυβέρνηση, χαρακτηρίζοντας την πρωτοβουλία ως «ένα πρώτο, βασικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση». Η Ρώμη τόνισε ότι θα συνεχίσει να εργάζεται για τη δημιουργία κοινών ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων στον τομέα της άμυνας.
Η σημασία της απόφασης για την ΕΕ
Σύμφωνα με το Politico, χώρες με υψηλό χρέος, όπως η Ιταλία και η Ελλάδα, είχαν ασκήσει πιέσεις για την εφαρμογή της ρήτρας διαφυγής, επισημαίνοντας ότι θα τους επιτρέψει να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες χωρίς να χρειαστεί να προχωρήσουν σε περικοπές σε άλλους τομείς του προϋπολογισμού.
Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανοίγει τον δρόμο για μια νέα προσέγγιση στις αμυντικές δαπάνες, καθώς η Ευρώπη καλείται να αναλάβει μεγαλύτερο ρόλο στην ασφάλειά της, ιδιαίτερα εν μέσω των νέων γεωπολιτικών προκλήσεων.
