Τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά είναι η εποχή των πάρτι - η καλύτερη ευκαιρία για να αγοράσουμε ένα λαμπερό νέο outfit με παγιέτα.
Ωστόσο τα ρούχα με πούλιες συνιστούν περιβαλλοντικό κίνδυνο, προειδοποιούν οι ειδικοί, για πολλούς και διάφορους λόγους.
Σύμφωνα με το BBC, αυτοί είναι πέντε από τους πιο βασικούς:
1. Οι πούλιες πέφτουν
«Δεν ξέρω αν έχετε φορέσει ποτέ κάτι με πούλιες, αλλά εγώ έχω φορέσει, και αυτά τα πράγματα πέφτουν συνεχώς, ειδικά αν τα ρούχα είναι από κατάστημα fast-fashion ή εκπτωτικό», λέει η Τζέιν Πάτον, υπεύθυνη εκστρατειών για τα πλαστικά και τα πετροχημικά στο Centre for International Environmental Law.
«Βγαίνουν όταν αγκαλιάζετε κάποιον, όταν μπαίνετε και βγαίνετε από το αυτοκίνητο ή ακόμα και όταν περπατάτε ή χορεύετε. Βγαίνουν επίσης στο πλύσιμο».
Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με το γκλίτερ. Και τα δύο είναι γενικά κατασκευασμένα από πλαστικό με μεταλλική αντανακλαστική επίστρωση. Μόλις καταλήξουν στην αποχέτευση, παραμένουν στο περιβάλλον για αιώνες, πιθανώς κατακερματισμένα σε μικρότερα κομμάτια με την πάροδο του χρόνου.
«Επειδή οι πούλιες είναι συνθετικές και φτιαγμένες από ένα υλικό που σχεδόν σίγουρα περιέχει τοξικές χημικές ουσίες, όπου κι αν καταλήξουν - στον αέρα, στο νερό, στο έδαφος - είναι δυνητικά επικίνδυνες», εξηγεί.
«Τα μικροπλαστικά είναι ένα επίμονο, τεράστιο πρόβλημα. Επειδή είναι τόσο μικρά και μετακινούνται τόσο εύκολα, είναι αδύνατο να καθαριστούν ή απλώς να περιοριστούν».
Ερευνητές αποκάλυψαν φέτος ότι μικροπλαστικά είχαν βρεθεί ακόμη και στο φρέσκο χιόνι της Ανταρκτικής.
Βιοδιασπώμενες πούλιες έχουν εφευρεθεί αλλά δεν παράγονται ακόμη μαζικά.
2. Ρούχα για πάρτι: η απόλυτη μόδα σπατάλης
Η φιλανθρωπική οργάνωση Oxfam διεξήγαγε έρευνα σε 2.000 Βρετανίδες ηλικίας 18 έως 55 ετών το 2019, το 40% των οποίων δήλωσε ότι θα αγόραζε ένα ρούχο με πούλιες για την εορταστική περίοδο.
Μόνο το 1/4 ήταν σίγουρο ότι θα το ξαναφόραγε και κατά μέσο όρο δήλωσαν ότι θα φορούσαν το ρούχο πέντε φορές πριν το πετάξουν στην άκρη.
Το 5% είπε ότι θα έριχνε τα ρούχα στον κάδο απορριμμάτων μόλις τελείωνε με αυτά, οδηγώντας την Oxfam να υπολογίσει ότι 1,7 εκατομμύρια κομμάτια από τα γιορτινά ρούχα του 2019 θα κατέληγαν σε χωματερές.
Από τη στιγμή που θα βρεθούν σε χώρους υγειονομικής ταφής, οι πλαστικές πούλιες θα παραμείνουν εκεί επ' αόριστον - αλλά μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι τα υγρά απόβλητα που διαρρέουν από τις χωματερές περιέχουν επίσης μικροπλαστικά.
Μια ομάδα ερευνητών δήλωσε ότι η μελέτη τους παρέχει αποδείξεις ότι «o χώρος υγειονομικής ταφής δεν είναι ο τελικός αποδέκτης των πλαστικών, αλλά μια πιθανή πηγή μικροπλαστικών».
3. Τα απούλητα ρούχα μπορεί να καταλήξουν σε χωματερές
Η Βαϊόλα Βόλγκεμουθ, υπεύθυνη για την κυκλική οικονομία και τις τοξικές ουσίες της Greenpeace Γερμανίας, λέει ότι το 40% των ειδών που παράγονται από τη βιομηχανία ένδυσης δεν πωλούνται ποτέ. Αυτά μπορεί στη συνέχεια να μεταφερθούν σε άλλες χώρες και να πεταχτούν, λέει.
Τα διακοσμημένα με πούλιες ρούχα είναι, αναπόφευκτα, μεταξύ αυτών των αποστολών. Όπως τονίζει, τα έχει δει σε αγορές μεταχειρισμένων ειδών και χώρους υγειονομικής ταφής στην Κένυα και την Τανζανία.
«Δεν υπάρχει καμία ρύθμιση για τις εξαγωγές αποβλήτων κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων. Τέτοιες εξαγωγές μεταμφιέζονται ως μεταχειρισμένα υφάσματα και απορρίπτονται σε φτωχές χώρες, όπου καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής ή υδάτινες οδούς και ρυπαίνουν», λέει η ίδια.
«Δεν έχουν απαγορευτεί ως προβληματικές ουσίες, όπως άλλα είδη αποβλήτων, όπως τα ηλεκτρονικά ή τα πλαστικά απόβλητα, σύμφωνα με τη Σύμβαση της Βασιλείας».
4. Απόβλητα όταν κατασκευάζονται πούλιες
Οι πούλιες βγαίνουν από πλαστικά φύλλα και ό,τι απομένει πρέπει να πεταχτεί.
«Πριν από μερικά χρόνια, ορισμένες εταιρείες προσπάθησαν να κάψουν τα απόβλητα στους αποτεφρωτήρες τους», λέει ο Jignesh Jagani, ιδιοκτήτης εργοστασίου κλωστοϋφαντουργίας στο ινδικό κρατίδιο Gujarat.
«Και αυτό παρήγαγε τοξικό καπνό, και η επιτροπή ελέγχου ρύπανσης το έμαθε και ανάγκασε τις εταιρείες να σταματήσουν να το κάνουν. Η διαχείριση τέτοιων αποβλήτων είναι πράγματι μια πρόκληση».
5. Οι πούλιες συνδέονται με συνθετικές ίνες
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οι πούλιες, αλλά και τα συνθετικά υλικά στα οποία είναι συνήθως ραμμένες.
Σύμφωνα με το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ, περίπου το 60% των υλικών στην κατασκευή ρούχων είναι πλαστικά, όπως πολυεστέρας ή ακρυλικό, και κάθε φορά που τα ρούχα πλένονται αποβάλλουν μικροσκοπικές πλαστικές μικροΐνες.
Αυτές οι ίνες βρίσκουν το δρόμο προς υδάτινες οδούς και από εκεί στην τροφική αλυσίδα.
Σύμφωνα με εκτίμηση της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης, τα συνθετικά υφάσματα ευθύνονται για το 35% των μικροϊνών που απελευθερώνονται στους ωκεανούς.
Ο Τζορτζ Χάρντινγκ του Ιδρύματος Changing Markets Foundation λέει ότι η χρήση από πλαστικές πούλιες και ίνες (που προέρχονται από πετρέλαιο ή φυσικό αέριο) από τη βιομηχανία μόδας καταδεικνύει επίσης μια «βαθιά ριζωμένη εξάρτηση από τη βιομηχανία ορυκτών καυσίμων για πρώτες ύλες».
Προσθέτει ότι η παραγωγή ενδυμάτων προβλέπεται να διπλασιαστεί σχεδόν μέχρι το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2015, οπότε «το πρόβλημα είναι πιθανό να επιδεινωθεί χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις».
