Μόλις το 0,001% του παγκόσμιου θαλάσσιου πυθμένα στους ωκεανούς έχει παρατηρηθεί οπτικά από τον άνθρωπο τα τελευταία 70 χρόνια — ποσοστό που αντιστοιχεί σε έκταση μικρότερη ακόμη και από το ένα δέκατο του Βελγίου.
Το εύρημα αυτό για τους ωκεανούς της Γης προέρχεται από μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances και η οποία υπογραμμίζει ότι τα στοιχεία που έχουν συλλεχθεί παρουσιάζουν έντονη γεωγραφική ανισομέρεια.
Ωκεανοί: Γνώση για την επιφάνεια, άγνοια για τα βάθη
Οι ωκεανοί δέχονται το μεγαλύτερο μέρος των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής που προκαλεί ο άνθρωπος. Αν και έχουν γίνει εκτενείς μελέτες για την υπερθέρμανση της ατμόσφαιρας, την άνοδο της θερμοκρασίας της επιφάνειας της θάλασσας και τις αλλαγές στα ρηχά νερά, ελάχιστα είναι κατανοητά για τις συνέπειες που εκδηλώνονται στον βαθύ ωκεανό, σε βάθη άνω των 200 μέτρων.
Οι επιστήμονες που διεξήγαγαν την έρευνα ανέλυσαν συνολικά 43.681 καταγραφές από αποστολές υποβρυχίων που πραγματοποιήθηκαν από το 1958 και μετά, καλύπτοντας 14 χώρες, 120 Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες (ΑΟΖ) και περιοχές της ανοιχτής θάλασσας. Παρ’ όλα αυτά, τα δεδομένα αφορούν, στην καλύτερη περίπτωση, μόλις το 0,001% του συνολικού θαλάσσιου πυθμένα.
Ωκεανοί: Πάνω από 100.000 χρόνια για πλήρη χαρτογράφηση
Οι περισσότερες καταγραφές των πυθμένων προέρχονται από περιοχές που βρίσκονται εντός 200 ναυτικών μιλίων από τις ακτές των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ιαπωνίας και της Νέας Ζηλανδίας. Επιπλέον, οι πέντε χώρες που έχουν συνεισφέρει σχεδόν το σύνολο των υποβρύχιων αποστολών - ΗΠΑ, Ιαπωνία, Νέα Ζηλανδία, Γαλλία και Γερμανία - ευθύνονται για το 97,2% του συνόλου των καταδύσεων. «Το τόσο περιορισμένο και μεροληπτικό δείγμα αποτελεί εμπόδιο στην προσπάθεια κατανόησης, αξιολόγησης και διαχείρισης του παγκόσμιου ωκεάνιου οικοσυστήματος», προειδοποιούν οι συγγραφείς της μελέτης.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς τους, με τον σημερινό ρυθμό ερευνών, θα απαιτούνταν πάνω από 100.000 χρόνια για να χαρτογραφηθεί in situ το σύνολο του θαλάσσιου πυθμένα. «Οι εκτιμήσεις αυτές καταδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη για μια ριζική αλλαγή στον τρόπο που εξερευνούμε και μελετούμε τα βάθη των ωκεανών του πλανήτη», καταλήγει η μελέτη.
