Ένα βουνό στη Νέα Ζηλανδία που θεωρείται πρόγονος των ιθαγενών αναγνωρίστηκε ως νομικό πρόσωπο χθες Πέμπτη, αφού πέρασε ένας νέος νόμος παραχωρεί στο βουνό όλα τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις ενός ανθρώπου.
Το βουνό Tαρανάκι, γνωστό ως Tαρανάκι Μαούνγκα, όπως είναι το όνομά του στη γλώσσα των Μαορί, είναι το πιο πρόσφατο γεωλογικό σημείο στο οποίο απονέμεται προσωπικότητα στη Νέα Ζηλανδία, η οποία έχει αποφανθεί ότι ένα ποτάμι και ένα τμήμα «ιερής γης» ήταν στο παρελθόν άνθρωποι.
Πώς μπορεί ένα βουνό να είναι άνθρωπος
Το παρθένο, χιονισμένο αδρανές ηφαίστειο είναι το δεύτερο ψηλότερο βουνό στο βόρειο μέρος του νησιού και φτάνει τα 2.518 μέτρα. Πρόκειται για ένα από τα δημοφιλέστερα τουριστικά τοπία καθώς πολλοί το επιλέγουν για πεζοπορία και σκι.
Πλέον, ο νόμος αναγνωρίζει την κλοπή του βουνού από τους Μαορί της περιοχής Ταρανάκι μετά τον αποικισμό της Νέας Ζηλανδίας, εκπληρώνοντας μια συμφωνία επανόρθωσης από την κυβέρνηση της χώρας προς τους αυτόχθονες πληθυσμούς για βλάβες που διαπράχθηκαν έκτοτε.
Ο νόμος που ψηφίστηκε την Πέμπτη δίνει στο βουνό Tαρανάκι όλα τα δικαιώματα, τις εξουσίες, τα καθήκοντα και τις ευθύνες ενός ατόμου. Η νομική του προσωπικότητα έχει ένα όνομα: Τε Καούι Τουπούα, που- σύμφωνα με τον νόμο- θεωρείται ως «ένα ζωντανό και αδιαίρετο σύνολο». Περιλαμβάνει το βουνό Tαρανάκι καθώς και τις γύρω κορυφές και τη γη του, «ενσωματώνοντας όλα τα φυσικά και μεταφυσικά τους στοιχεία».
Γιατί είναι ξεχωριστό αυτό το βουνό
«Το βουνό ήταν εδώ και πολύ καιρό ένας τιμημένος πρόγονος, μια φυσική, πολιτιστική και πνευματική πηγή και ένας τελευταίος τόπος ανάπαυσης», είπε σε ομιλία του στο Κοινοβούλιο την Πέμπτη ο Πολ Γκόλντσμιθ, ο νομοθέτης που είναι υπεύθυνος για τους διακανονισμούς μεταξύ της κυβέρνησης και των φυλών των Μαορί.
«Οι παραδοσιακές πρακτικές των Μαορί που σχετίζονται με το βουνό απαγορεύτηκαν ενώ προωθήθηκε ο τουρισμός», είπε ο Γκόλντσμιθ. Ακολούθησε ένα κίνημα διαμαρτυρίας των Μαορί τις δεκαετίες του 70' και του '80 που οδήγησε σε ένα κύμα αναγνώρισης της γλώσσας, του πολιτισμού και των δικαιωμάτων των Μαορί στη νομοθεσία της Νέας Ζηλανδίας.
Η αποκατάσταση περιελάμβανε δισεκατομμύρια δολάρια σε διακανονισμούς της Συνθήκης του Ουαϊτάνγκι, όπως η συμφωνία με τις οκτώ φυλές Tαρανάκι, που υπογράφηκε το 2023.
Οι άποικοι της Νέας Ζηλανδίας τον 18ο και 19ο αιώνα πήραν πρώτα το όνομα Ταρανάκι και στη συνέχεια το ίδιο το βουνό. Το 1770, ο Βρετανός εξερευνητής καπετάνιος Τζέιμς Κουκ εντόπισε την κορυφή από το πλοίο του και την ονόμασε Όρος Έγκμοντ.
Το 1840, οι φυλές Μαορί και οι εκπρόσωποι του βρετανικού στέμματος υπέγραψαν τη Συνθήκη του Ουαϊτάνγκι, το ιδρυτικό έγγραφο της Νέας Ζηλανδίας, στην οποία το Στέμμα υποσχέθηκε ότι οι Μαορί θα διατηρούσαν τα δικαιώματα στη γη και τους πόρους τους. Ωστόσο, αυτό δεν τηρήθηκε.
Το 1865, μια τεράστια έκταση γης του Ταρανάκι, συμπεριλαμβανομένου του βουνού, κατασχέθηκε για να τιμωρηθούν οι Μαορί για την εξέγερση κατά του Στέμματος.
Πώς το βουνό θα «χρησιμοποιήσει» τα δικαιώματά του
«Σήμερα, το βουνό Ταρανάκι απελευθερώνεται από τα δεσμά, τα δεσμά της αδικίας, της άγνοιας, του μίσους. Μεγαλώσαμε γνωρίζοντας ότι κανείς δεν μπορούσε να κάνει τίποτα», είπε η Ντέμπι Νγκαρέβα-Πάκερ, συνεπικεφαλής του πολιτικού κόμματος Te Pāti Māori και απόγονος των φυλών Ταρανάκι, χρησιμοποιώντας μια φράση που σημαίνει προγονικό βουνό.
Τα νόμιμα δικαιώματα του βουνού αποσκοπούν στη διατήρηση της υγείας και της ευημερίας του. Θα χρησιμοποιηθούν για να σταματήσουν τις αναγκαστικές πωλήσεις, να αποκαταστήσουν τις παραδοσιακές χρήσεις του και να επιτρέψουν εργασίες διατήρησης για την προστασία της γηγενούς άγριας ζωής που ευδοκιμεί εκεί.
Η πρόσβαση του κοινού θα συνεχίσει να επιτρέπεται.
Έχουν προσωπικότητα άλλα μέρη της Νέας Ζηλανδίας;
Η Νέα Ζηλανδία ήταν η πρώτη χώρα στον κόσμο που αναγνώρισε φυσικά σημεία ως ανθρώπους όταν ένας νόμος που ψηφίστηκε το 2014, άρχισε να λογίζει ως άτομο το Te Urewera, ένα τεράστιο ιθαγενές δάσος στο Βόρειο Νησί. Η κρατική ιδιοκτησία έπαψε και η φυλή Tūhoe έγινε φύλακάς της. «Το Te Urewera είναι αρχαίο και διαρκές, ένα φρούριο της φύσης, ζωντανό με ιστορία. To μυστήριο είναι άφθονο, με περιπέτεια και ομορφιά», αναφέρει ο νόμος.
Το 2017, η Νέα Ζηλανδία αναγνώρισε τον ποταμό Whanganui ως άνθρωπο, ως μέρος ενός οικισμού με την τοπική του Iwi.
Πόσοι ψήφισαν τον νόμο
Το νομοσχέδιο που αναγνωρίζει την προσωπικότητα του βουνού επικυρώθηκε ομόφωνα από τους 123 βουλευτές του Κοινοβουλίου. Η ψηφοφορία επισφραγίστηκε από ένα τραγούδι των Μαορί. «Η ενότητα παρείχε σύντομη ανάπαυλα σε μια τεταμένη περίοδο για τις φυλές στη Νέα Ζηλανδία» σχολιάζει το CNN.
Τον Νοέμβριο, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έκαναν πορεία προς το Κοινοβούλιο για να διαμαρτυρηθούν για έναν νόμο που θα αναμόρφωνε τη Συνθήκη του Waitangi θέτοντας αυστηρούς νομικούς περιορισμούς.
Με πληροφορίες από CNN και BBC
