Το 2022 συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γέννηση του Λούσιαν Φρόιντ, ενός από τους μεγαλύτερους ζωγράφους του δεύτερου μισού του 20ου αιώνα στη Μεγάλη Βρετανία.
Ο Φρόιντ, ο οποίος πέθανε το 2011 σε ηλικία 88 ετών, είχε πάντα στενή σχέση με την Εθνική Πινακοθήκη και ήταν τακτικός επισκέπτης σε όλη του τη ζωή. Έλεγε πώς «Χρησιμοποιώ τη γκαλερί σαν να ήταν γιατρός. Έρχομαι για ιδέες και βοήθεια - να κοιτάξω λεπτομέρειες μέσα σε πίνακες και όχι ολόκληρους πίνακες. Συχνά αυτές οι λεπτομέρειες έχουν να κάνουν με τα χέρια και τα πόδια, οπότε η ιατρική αναλογία είναι πραγματικά σωστή».
Η έκθεση New Perspectives που ανοίγει σε ένα χρόνο από τώρα, τον Οκτώβριο του 2022, περιστρέφεται γύρω από τα πορτραίτα που ζωγράφισε σε όλη του τη μακρά καριέρα και επικεντρώνεται στον πιο σκανδαλώδες του πορτραίτο που δεν είναι άλλο από αυτό της βασίλισσας Ελισάβετ που όταν εμφανίστηκε σήκωσε θύελλες.
Όταν αποκαλύφθηκε, το 2001, ο τίτλος του πρωτοσέλιδου του Sun ήταν: "It's a Travesty Your Majesty", ενώ ο Robin Simon, συντάκτης του British Art Journal έγραψε: «Την κάνει να μοιάζει με άτομο που έχει υποστεί εγκεφαλικό. Είναι ένα τεράστιο λάθος για τον Λούσιαν Φρόιντ».
Ο Γκάρντιαν τότε έγραψε ότι αυτό ήταν το καλύτερο βασιλικό πορτρέτο για 150 χρόνια τη στιγμή που οι άλλοι έγραφαν ότι η βασίλισσα μοιάζει με κάσκα του ράγκμπι. Η αποκάλυψη και η υποδοχή του πορτραίτου της βασίλισσας έγινε μέσα σε μια χιονοστιβάδα επαίνων και χλευασμών και η συζήτηση γύρω από αυτό αναμένεται να φουντώσει ξανά. Η βασίλισσα πάντως δάνεισε το πορτραίτο στην έκθεση και θα είναι ένα από τα 60 δάνεια από μουσεία και ιδιωτικές συλλογές σε όλο τον κόσμο για μια έκθεση που εξετάζει πώς άλλαξε η πρακτική του Φρόιντ με την πάροδο του χρόνου.
Για την Εθνική Πινακοθήκη αυτή θα είναι μια έκθεση ορόσημο για τον μεγάλο Βρετανό καλλιτέχνη που δούλευε ακούραστα μέχρι το τέλος της ζωής του σε μια καριέρα που κράτησε επτά δεκαετίες με τον Φρόιντ να μη σταματά να αναζητά νέες φόρμες και προοπτικές στη ζωγραφική.
Σύμφωνα με το μύθο γύρω από το πορτραίτο της Ελισάβετ, ο Φρόιντ παρέδωσε το πορτρέτο του στη βασίλισσα αυτοπροσώπως. Σύμφωνα με τον δεύτερο και τελευταίο τόμο της βιογραφίας του William Feaver, που δημοσιεύτηκε πέρυσι, η βασίλισσα δεν είπε τι νόμιζε για αυτό, αλλά φαινόταν πολύ ευχαριστημένη. Είπε στον Φρόιντ: «Πολύ ωραίο που το έκανες αυτό. Μου άρεσε πολύ να σε βλέπω να ανακατεύεις τα χρώματα σου».
Μπορεί κάποιος να την παρομοίασε με τον Ρίτσαρντ Νίξον αλλά υπήρχαν και αυτοί που θεώρησαν ότι το συγκεκριμένο πορτραίτο ήταν το μόνο της βασίλισσας ή οποιουδήποτε άλλου μέλους της σημερινής βασιλικής οικογένειας, οποιασδήποτε καλλιτεχνικής ή ανθρώπινης αξίας", έγραψε. «Είναι ίσως το καλύτερο βασιλικό πορτρέτο οποιουδήποτε βασιλικού, οπουδήποτε για τουλάχιστον 150 χρόνια» έγραψε ο Adrian Searle στον Γκάρντιαν. Αν και το έργο ήταν τελικά εξαιρετικά αμφιλεγόμενο μαζί με τα έργα των Άντι Γουόρχολ και Άννι Λέιμποβιτς, ήταν το αποκορύφωμα μιας έκθεσης πορτρέτων της διαμαντένιας επετείου της Βασίλισσας στο Κάστρο του Ουίνδσορ το 2012.
Ο Daniel Herrmann, επιμελητής της επερχόμενης παράστασης της Εθνικής Πινακοθήκης, είπε ότι ο πίνακας ήταν σημαντικός, με τον Φρόιντ να τοποθετείται στην παράδοση των καλλιτεχνών της αυλής μέσω της ιστορίας.
Ο Φρόιντ ζωγράφισε ισχυρούς και καθημερινούς ανθρώπους, απατεώνες και τη μητέρα του, ενώ στα όψιμα μνημειώδη γυμνά πορτρέτα του, απολάμβανε στην αναπαράσταση της ανθρώπινης μορφής.
Οι πίνακές του ήταν πάντα επίκαιροι, συναρπαστικοί και μια ματιά σε έναν εσωτερικό κόσμο που αποκαλυπτόταν σε πρόσωπα και λεπτομέρειες του σώματος και φανέρωναν πολλά για τα μοντέλα του αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο ο ίδιος κοίταζε μέσα από αυτά την ανθρώπινη φύση.
Ο Φρόιντ υπήρξε ένας από τους πιο σημαντικούς καλλιτέχνες του 20ου αιώνα και συνεχίζει να εμπνέει καλλιτέχνες σήμερα και οι επιμελητές της έκθεσης επιθυμούν, ο κόσμος που θα φτάσει στην Πινακοθήκη να ρίξει μια αργή, έντονη ματιά στα έργα που παρουσιάζονται, να κοιτάξει μέσα από αυτά τον κόσμο γύρω μας.
