Το πορτρέτο της Αικατερίνης των Μεδίκων με τα παιδιά της, που δημιουργήθηκε στο εργαστήριο του Φρανσουά Κλουέ , επέστρεψε στο Strawberry Hill στο Τουίκενχαμ μετά από δυο σχεδόν αιώνες, αφού αποκτήθηκε από το βρετανικό κράτος αντί φόρων.
Το Strawberry Hill, το μικροσκοπικό μεσαιωνικό ανάκτορο του Χόρας Γουόλπολ στις όχθες του Τάμεση στο Δυτικό Λονδίνο, θα ανοίξει ξανά στις 17 Μαϊου με τον πίνακα που έχει εκτεθεί ελάχιστες φορές να είναι πλέον ορατός στα μάτια των επισκεπτών.
Πρόκειται για ένα μνημειώδες πορτραίτο της Αικατερίνης των Μεδίκων, που υπήρξε μια από τις ισχυρότερες γυναίκες της Ευρώπης τον 16ο αιώνα.
Ήταν βασίλισσα της Γαλλίας από το 1547 έως το 1559 ως σύζυγος του βασιλιά Ερρίκου Β' της Γαλλίας. Τον παντρεύτηκε σε ηλικία 14 ετών. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του, ο Ερρίκος Β΄ ασχολούνταν περισσότερο με τις ερωμένες του παρά με τη σύζυγό του.
Ο Ερρίκος Β΄ πέθανε το 1559 και η Αικατερίνη εισήλθε στο πολιτικό προσκήνιο, ως μητέρα του ασθενικού 15χρονου πρώτου γιου της, Φραγκίσκου Β΄, που όμως πέθανε το 1560. Ανέλαβε την αντιβασιλεία, του 10χρονου δεύτερου γιου της, Καρόλου Θ΄, που και αυτός πέθανε πρόωρα το 1574. Η Αικατερίνη συνέχισε να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην άσκηση της εξουσίας και επί του τρίτου γιου της, που έγινε βασιλιάς Ερρίκου Γ΄. Οι τρεις ασθενικοί γιοι της Αικατερίνης βασίλευσαν σε μια εποχή κοινωνικών και θρησκευτικών αναστατώσεων στη Γαλλία.
Εκείνη αρχικά προσπάθησε να προσεταιριστεί την παράταξη των Προτεσταντών, τους γνωστούς Ουγενότους, αλλά χωρίς να ασπαστεί τις πεποιθήσεις τους. Αργότερα, άλλαξε τακτική, στράφηκε εναντίον τους και τους καταδίωξε με αποτέλεσμα να κατηγορηθεί ως ηθική αυτουργός της σφαγής των Προτεσταντών σε όλη τη Γαλλία τη Νύχτα του Αγίου Βαρθολομαίου το 1572. Γεγονός είναι ότι έκανε απεγνωσμένες προσπάθειες προκειμένου να διατηρηθεί στον θρόνο η δυναστεία των Βαλουά και ότι ακόμη και η προστασία των καλών τεχνών ήταν ένα μέσο που χρησιμοποιούσε για να δοξαστεί μια μοναρχία που βρισκόταν σε παρακμή.
Τα χαρακτηριστικά του προσώπου της δεν εντυπωσίαζαν ευχάριστα, ειδικά τα εξογκωμένα μάτια της, χαρακτηριστικό των Μεδίκων. Αντίθετα το κορμί της εκθειάζεται από τους συγχρόνους της. Ήταν ευφυής και ευγενής, ωστόσο αν και ξόδεψε μεγάλα ποσά για τις τέχνες, δεν σώθηκε η καλλιτεχνική της κληρονομιά. Το τέλος της δυναστείας των Βαλουά, σύντομα μετά τον θάνατό της, έφερε αλλαγή προτεραιοτήτων. Οι συλλογές της διασκορπίστηκαν, τα ανάκτορά της πωλήθηκαν και τα κτήριά της αφέθηκαν μισοτελειωμένα ή αργότερα καταστράφηκαν.
Το έργο στο οποίο απεικονίζεται με τα παιδιά της που πέθαναν όλα σε νεαρή ηλικία και τρία από αυτά έγιναν βασιλείς της Γαλλίας αποκτήθηκε πριν από 247 χρόνια από τον Χόρας Γουόλπολ και ήταν μέρος μιας σημαντικής συλλογής του γιου του σερ Ρόμπερτ Γουόρπολ πρώτου πρωθυπουργού της Βρετανίας και κεντρικής φιγούρας τον 18ο αιώνα στην κοινωνία και τις τέχνες.
Ο πίνακας του 1561 είναι ιστορικά μοναδικός ως το μόνο σωζόμενο σύγχρονο της εποχής της πορτρέτο της Αικατερίνης. Η δημόσια απόκτησή του κατέστη δυνατή χάρη στο πρόγραμμα Acceptance in Lieu, το οποίο διαχειρίζεται το Συμβούλιο Τεχνών, διακανονίζοντας 1 εκατομμύριο λίρες φόρου αντί του πίνακα.
Η εικόνα – μια ελαιογραφία σε καμβά διαστάσεων 198 x 137,2 cm - είναι ένα επιβλητικό ομαδικό πορτρέτο της Αικατερίνης με τέσσερα από τα 10 παιδιά της. Εμφανίζεται με το χέρι γύρω από τους ώμους και το άλλο να κρατά τον Κάρολο τον ένατο, τον τρίτο γιο της, ο οποίος στέφθηκε Βασιλιάς της Γαλλίας το 1560, σε ηλικία μόλις 10 ετών, και του οποίου υπήρξε αντιβασιλέας κατά τα πρώτα τρία χρόνια της βασιλείας του. Μια επιγραφή στη βάση του πίνακα δείχνει ότι ήταν «στο ενδέκατο έτος της ηλικίας του». Στον πίνακα απεικονίζονται ακόμα και ο μελλοντικός βασιλιάς Ερρίκος ο Γ', Δούκας του Ανζού, η αδερφή του, η Μαργαρίτα ντε Βαλουά, η μελλοντική βασίλισσα της Ναβάρας και ο Φρανσουά - Ερκίλ , Δούκας του Ανζού.
Η Δρ Σίλβια Νταβόλι, επιμελήτρια του Strawberry Hill House, δήλωσε ότι οι χειρονομίες της Αικατερίνης είναι εξαιρετικά συμβολικές, καθώς ταυτόχρονα παρουσιάζει τον νεαρό μονάρχη και τον κρατά προστατευτικά κοντά της, αντανακλώντας την ουσιαστική επιρροή που είχε στην πολιτική ζωή της Γαλλίας καθώς και τον έλεγχο και την καθοδήγηση που άσκησε στη διάρκεια της βασιλείας του γιού της. Δείχνει επίσης το δεσμό μεταξύ των μελών της οικογένειας - στέκονται κοντά και μοιάζουν μεταξύ τους. Το πώς ένα τέτοιας αξίας έργο για τη γαλλική ιστορία κατέληξε στο Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει ασαφές.
Ο Γουόλπολ, που γοητεύτηκε από την Ιταλική και τη Γαλλική Αναγέννηση, τους πρωταγωνιστές και τη μεγάλη τέχνη τους, το αγόρασε για 25 λίρες, ένα σημαντικό ποσό για την εποχή του, στο Hertfordshire από τον τότε βουλευτή του νομού, Thomas Plumer Byde. Οι δύο άνδρες μπορεί να είχαν συναντηθεί ως μέλη της Εταιρείας Ενθάρρυνσης της Τέχνης, των Κατασκευών και του Εμπορίου. Ο Τόμας Μπάιντ, εγγονός του Τόμας Μπάιντ του πρώτου, πιθανώς έφερε από τη Γαλλία τον πίνακα ενώ εμφανίζεται και ως αποδέκτης ενός ποσού για τις υπηρεσίες του στον βασιλιά της Γαλλίας. Το κάστρο που έφτιαξε ο Γουόρπολ ως λάτρης των τεχνών, με τζάκια, βιβλιοθήκες και πολλά έργα τέχνης είναι σήμερα διάσημο αξιοθέατο για τις συλλογές του που περιλαμβάνουν αντικείμενα και πίνακες των Rubens, Van Dyck, Joshua Reynolds και Peter Lely.
Όταν πέθανε το 1797, το σπίτι και τα περιεχόμενά του αφέθηκαν στην ανιψιά του και πέρασαν με το γάμο της στα μέλη της οικογένειας Waldegrave, που περιγράφεται από τον σημερινό Λόρδο Waldegrave το 2010 ως "απόλυτοι γκάνγκστερ". Ολόκληρη η συλλογή διασκορπίστηκε στη διάρκεια μιας δημοπρασίας του 1842 που διήρκεσε ένα μήνα και στην οποία το σπίτι απογυμνώθηκε ακόμα και από τα πόμολα της κάθε πόρτας του.
Αφού κατατάχθηκε στους 100 πιο απειλούμενους χώρους κληρονομιάς στον κόσμο, το σπίτι ανακαινίστηκε ως μουσείο το 2010.
Ο πίνακας έχει προβληθεί δημόσια μόνο σε λίγες περιπτώσεις από το θάνατο του Γουόρπολ, αλλά τώρα θα βρίσκεται σε μόνιμη προβολή στη μεγάλη κεντρική του αίθουσα, μετά το άνοιγμα στις 17 Μαΐου.
