To Bloomberg τον λατρεύει. Και από τη λίστα Forbes δεν λείπει το όνομά του εδώ και χρόνια (πότε με μερικά δισεκατομμύρια δολάρια περισσότερα, πότε με μερικά εκατομμύρια λιγότερα). Περιοδικά επιχειρηματικού περιεχομένου, όπως το Business Insider και το Inc.com τον αντιμετωπίζουν ως γκουρού των επιχειρήσεων, ως τον άνθρωπο που όχι απλώς ξέρει να βγάζει λεφτά, αλλά που οσμίζεται την καλή ιδέα και έχει το χάρισμα να τη μετατρέψει σε αυτοκρατορία, κάτι σαν σύγχρονος Μίδας, που ό,τι αποφάσισε να αγγίξει το μεταμόρφωσε σε χρυσό. Κυρίως, όμως, είναι κάποιος που γνώριζε τη δύναμη του διαδικτύου και μετέπειτα των social media και μέσω αυτών, εκτός από δισεκατομμυριούχος, έγινε ένας επιδραστικότατος μαριονετίστας, κάποιος που με ένα tweet μπορεί να επηρεάσει το σύμπαν των επιχειρήσεων, των (social) media και της κεντρικής αμερικανικής πολιτικής σκηνής.
Ο Μαρκ Κιούμπαν είναι όλα αυτά και άλλα τόσα και κυρίως δεν είναι άγιος. Το παρουσιαστικό του και μόνο παραπέμπει σε εκείνο το απεχθές macho πρότυπο των Αμερικανών κολεγιοπαίδων που συναντά κανείς σε σειρές και ταινίες. Γράφει καλά στις κάμερες, με αυτοπεποίθηση που χτυπάει tilt, είναι σίγουρος για την επόμενη κίνησή του, ξέρει το περιβάλλον που κινείται και δεν βγαίνει μπροστά, αν δεν είναι σίγουρος ότι κατέχει το 100% ενός αντικειμένου. Η προσωπική του ιστορία πλουτισμού τον κατατάσσει στις ίδιες κλάσεις με εμπνευσμένους επιχειρηματίες, όπως τον Στιβ Τζομπς, τον Μπιλ Γκέιτς, τον Μαρκ Ζάκερμπεργκ και άλλους του ιδίου φυράματος, με τη μόνη διαφορά ότι ο Κιούμπαν, από τα πρώτα βήματα της πορείας του, είχε ασπαστεί τη δύναμη των μέσων και της δημοσιότητας ως ισάξια του πλούτου και της επιχειρηματικής ισχύος που μοιραία οδηγούν κάποιο φιλόδοξο στα σκαλιά του Λευκού Οίκου.
Ο άνθρωπος που αποκαλεί «αγράμματο σκατό» στο Twitter τον πιθανό μελλοντικό πρόεδρο των ΗΠΑ είναι εδώ και καιρό ο μεγάλος μπελάς του προκλητικού επιχειρηματία που διεκδικεί με μόνα του όπλα το θράσος και τον σεξισμό την προεδρία των ΗΠΑ.
Από τα βρεγμένα T-shirt στις επιχειρηματικές αρένες
Ακριβώς αυτή την ιστορία του αυτοδημιούργητου δεν έχει βαρεθεί να λέει και να γράφει, γνωρίζοντας το τρωτό σημείο των Αμερικανών που λατρεύουν τα παραμύθια έμπνευσης, ειδικώς όταν τους σερβίρονται ως ντοκιμαντέρ ή εγχειρίδια του καλού businessman και των μυστικών επιτυχίας: ξεκίνησε στα 25 του από την Ιντιάνα, ως αδέκαρος φοιτητής, για να μετακομίσει στο Ντάλας. Ο ίδιος σε κάποια από τα βιβλία του έχει εξομολογηθεί ότι η διασκέδασή του εκείνα τα πρώτα χρόνια ήταν να βολτάρει με τις ώρες σε πλούσιες συνοικίες, μόνο και μόνο για να παρατηρεί τις επαύλεις, τροφοδοτώντας το κίνητρό του να γίνει ο ιδιοκτήτης ενός τέτοιου οικήματος με ό,τι φυσικά το συνοδεύει. Χρήμα, εξουσία, επιρροή.
Η πρώτη του επιχείρηση ήταν ένα μπαρ, από εκείνα στα οποία γίνονταν διαγωνισμοί βρεγμένων T-shirt (που φορούσαν κορίτσια, εννοείται), ενώ τα πρωινά εργαζόταν πάνω στην ιδέα ίδρυσης μιας εταιρείας που θα ασχολούνταν αποκλειστικά με την προώθηση λογισμικού ηλεκτρονικών υπολογιστών. Κάπως έτσι ίδρυσε τη MicroSolutions, διοικώντας σκληρά και κάποτε εξαγοράζοντας και ιδέες άλλων, όχι όμως απλώς για να τις εκμεταλλευτεί, αλλά για να τις μετατρέψει σε αυτοκρατορία.
Αυτό που σήμερα όλοι γνωρίζουμε ως live streaming ήταν ιδέα του Κιούμπαν, να δημιουργήσει δηλαδή ένα site το οποίο θα κάλυπτε απευθείας όλα τα σημαντικά αθλητικά, πολιτικά, fashion events σε πραγματικό χρόνο, δίνοντας στον θεατή την ευκαιρία να προσπεράσει τον τηλεοπτικό προγραμματισμό και να παρακολουθήσει live το πρόγραμμα που επιθυμούσε. Για παράδειγμα, το ετήσιο fashion show εσωρούχων του brand Victoria's Secret οφείλεται στην προνοητικότητα του Κιούμπαν να ανοιχτεί σε τέτοιου είδους κοινό. Όλα αυτά ξεκίνησαν με έναν απλό server και μία γραμμή ISDN το 1995. Μέχρι το 1999, η Broadcast.com θα έχει πωληθεί από τον δαιμόνιο Κιούμπαν στην Yahoo για 5,7 δισ. δολάρια, τρελαίνοντας τους χρηματιστηριακούς δείκτες και τα στελέχη της εταιρείας που απέκτησαν κάτι το οποίο, απ' ό,τι φάνηκε, απέδιδε τα μέγιστα μόνο υπό τις οδηγίες του.
Το «αφεντικό» θα συνεχίσει στο ίδιο μοτίβο, αγοράζοντας, πουλώντας, επενδύοντας σε ό,τι μυρίζει κέρδος και σε μεντορίστικες εμφανίσεις στην τηλεόραση, αλλά και πείθοντας τους Αμερικανούς ότι κατέχει το know how της επιτυχίας σε όλους τους τομείς: από τα γήπεδα του μπάσκετ (του ανήκουν οι Dallas Mavericks) μέχρι τις επιχειρηματικές αρένες. Ταυτόχρονα, αρθρογραφεί, καταρτίζει τους δικούς του δεκαλόγους του καλού management και εδώ και χρόνια δεν διστάζει να τα ψέλνει στους πολιτικούς που δεν επενδύουν στα social media για να μη χάνουν καμία πολιτική μάχη.
Στα 55 του, πριν από τρία χρόνια δηλαδή, δεν υπήρχε τεχνοκράτης στις ΗΠΑ που να μην πιστεύει ότι ο Κιούμπαν είναι έτοιμος για το επόμενο μεγάλο βήμα του. Ήδη από το 2013 επιχειρηματίες και μιντιάρχες στοιχημάτιζαν ότι ήρθε η ώρα του για τον Λευκό Οίκο, όμως διαψεύστηκαν. Ο Κιούμπαν έπαιζε και πάλι το δικό του σκληρό επιχειρηματικό παιχνίδι, κλιμακώνοντας την ένταση και αλλάζοντας τους όρους, είτε μέσω δωρεών είτε με κανονικό bullying μέσω social media.
Τρίπλες μεταξύ Τραμπ και Κλίντον
Το 2008 ο Κιούμπαν στήριξε τον Μπαράκ Ομπάμα, προκαλώντας τον Τραμπ να του αλλάξει γνώμη. Για την ακρίβεια, τον κάλεσε να ξυρίσει το κεφάλι του και η ανταμοιβή θα ήταν δωρεά της τάξης του ενός εκατομμυρίου δολαρίων, προς όποιο φιλανθρωπικό οργανισμό επέλεγε ο Τραμπ. Το 2015, όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε την υποψηφιότητά του για την προεδρία, ο Κιούμπαν σε έναν ανεπανάληπτο ελιγμό εξέφρασε την άποψη ότι «πρόκειται ίσως για το καλύτερο πράγμα που έχει συμβεί στην πολιτική ζωή των ΗΠΑ εδώ και πολύ καιρό».
Τα media φρέναραν πάνω στη δήλωσή του. Με 5,5 εκατομμύρια ακολούθους στο Twitter, ο ευφυής επιχειρηματίας δεν θα εξέφραζε κάτι που θα έπρεπε να πάρει πίσω μετά. Ακριβώς έναν χρόνο μετά ο Κιούμπαν δήλωνε τη στήριξή του στη Χίλαρι Κλίντον, έχοντας αποδομήσει πλήρως τον ανύπαρκτο πολιτικό λόγο του Τραμπ, τόσο με συνεντεύξεις του στην τηλεόραση όσο και μέσω των αγαπημένων του social media.
Τι είχε αλλάξει; «Όταν ο Τραμπ είχε δηλώσει την υποψηφιότητά του ήμουν πραγματικά ενθουσιασμένος. Με γοήτευε η ιδέα ότι κάποιος έξω από τον πολιτικό χορό θα έμπαινε στο παιχνίδι. Με γοήτευε το ακατέργαστο ύφος του, αλλά κυρίως απεχθανόμουν τον Τεντ Κρουζ. Όπως πολλοί, ήμουν από εκείνους που έλεγαν ότι θα ψήφιζαν οποιονδήποτε εκτός από τον Κρουζ, που είναι ένας έξυπνος δημαγωγός και τίποτα περισσότερο. Έτσι, η αρχική μου στήριξη στον Τραμπ βασιζόταν ακριβώς σ' αυτό: στο ότι ήταν καινούριος, άσχετος με τα πολιτικά και ο μόνος που θα μπορούσε να εμποδίσει τον Κρουζ να πάρει το χρίσμα. Τα σχόλιά μου υπέρ του και η αντίθεσή μου με την υποψηφιότητα του Κρουζ μού έδωσαν την ευκαιρία να τον γνωρίσω, να μιλήσω αρκετά μαζί του στο τηλέφωνο και να ανταλλάξουμε κάποια mails. Σ' αυτές τις συζητήσεις τού είχα ξεκαθαρίσει ότι διαφωνούσα με τα περισσότερα από αυτά που έλεγε. Είχα επίσης την ευκαιρία να του κάνω κάποιες κομβικές ερωτήσεις. Για παράδειγμα, γνώριζε –στην περίπτωση που εκλεγόταν – ότι θα καλούνταν να πάρει αποφάσεις που θα επηρέαζαν τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων; Γνώριζε ότι θα μπορούσε να στείλει στον θάνατο κάποιους από αυτούς; Του ζήτησα να μου δώσει σε μικρογραφία το μοντέλο διοίκησης των δικών του επιχειρήσεων. Δεν θα μοιραστώ τις απαντήσεις που μου έδωσε. Όμως, δεν με κάλυψαν και κυρίως έμαθα πολλά για τον άνθρωπο Τραμπ μέσω αυτών», δήλωνε ακριβώς πριν από έναν χρόνο στο Bloomberg o Κιούμπαν και συνέχιζε το ίδιο επιθετικά, προμηνύοντας τη σκληρή αντιπολίτευση που δεν θα προερχόταν από την Κλίντον, αλλά από εκείνον και την πίστη του στα social media.
«Όταν πήρε το χρίσμα από τους Ρεπουμπλικάνους, ειλικρινά πίστευα ότι θα αρχίσει να συμπεριφέρεται ως επιχειρηματίας. Ότι θα αρχίσει να εμπλουτίζει με λεπτομέρειες τις επικεφαλίδες των πολιτικών του προτάσεων. Ότι θα κατάρτιζε οργανόγραμμα των προβλημάτων που θα αντιμετώπιζε ως πρόεδρος. Αλλά δεν το έκανε. Δεν τον είδα να κάνει καμία απολύτως πρόοδο ή έστω κάποια προσπάθεια. Αυτό ήταν αρκετό για να τερματίσω την όποια στήριξή μου στο πρόσωπό του. Και κάτι ακόμη: κινούμαι εδώ και χρόνια στη δημόσια σφαίρα και υπήρξαν δύο πράγματα που τελικά με οδήγησαν στη Χίλαρι Κλίντον: οι χυδαίες επιθέσεις εναντίον της, τις οποίες σας διαβεβαιώνω μελέτησα πολύ για να βρω το πραγματικό τους υπόβαθρο, και μετά όλες αυτές οι θέσεις του για το ΝΑΤΟ, για τις συμμαχίες μας, τα σχόλιά του για τα πυρηνικά και η άγνοιά του, η επιδεικτική αδιαφορία του προς όλα αυτά, ειλικρινά; Με φόβισαν. Ακόμη χειρότερα; Δεν νομίζω ότι καταλαβαίνει τι είναι η τεχνολογία. Είναι μονίμως αδιάβαστος, πρόχειρα προετοιμασμένος, αγράμματος σε θέματα διαδικτύου και οι προτάσεις του για το φορολογικό και περί επαναπατρισμού ευκαιριών που θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας είναι απλώς γελοίες».
Φυσικά, πέρα από το πατριωτικό κρεσέντο και τους φόβους περί καταστροφής του έθνους, όλοι πίστευαν ότι κάπου το deal των δύο αντρών –του Τραμπ και του ευφυούς αντιπάλου του– τσάκισε και εκεί άρχισε το πολιτικό ξύλο.
Business plan για την πλανηταρχία
Σήμερα ο Κιούμπαν με τις δωρεές, τη σκληρή αντιπολίτευση που παράγει εναντίον του Τραμπ μέσω των social media και των τηλεοπτικών του εμφανίσεων και τη συστηματική επιχείρηση αποδόμησης εναντίον του θεωρείται ο βασικός λόγος που η άπειρη Κλίντον κρατάει ακόμη γερά στη μάχη για την προεδρία.
Τελευταίο «χτύπημα» του Μίδα των επενδύσεων και των social media η εμφάνισή του στις 9 Σεπτεμβρίου στο τηλεοπτικό δίκτυο MSNBC.
«Είναι καθαρή τρέλα πια όλο αυτό. Δεν έχει να κάνει καν με τον Ντόναλντ. Όταν μιλώ με τους ανθρώπους δεν υπάρχει ένας που να είναι ενθουσιασμένος στην ιδέα ότι ο Τραμπ μπορεί να είναι ο επόμενος πρόεδρος. Ο τύπος είναι μάστερ στο να βγάζει τίτλους ταινιών πορνό. Παράγει ατζέντα μικροθεμάτων κάθε μέρα για τις εφημερίδες και τα ΜΜΕ, ακριβώς για να μη διαχειριστεί σοβαρά ζητήματα και σοβαρές ερωτήσεις. Ξέρει καλά ότι όσο γεννάει τίτλους για να γεμίζετε τις εκπομπές και τα άρθρα σας και να αναλύετε τη μικροπολιτική του δεν θα έχετε χρόνο και εσείς οι δημοσιογράφοι να ασχοληθείτε με τα σοβαρά θέματα και τις ελλείψεις του. Ο άνθρωπος δημιουργεί σοβαρή ανωμαλία στα media και, με όλο τον σεβασμό στη δουλειά σας, τραβάει την προσοχή σας με μικρότητες. Αν γίνει πρόεδρος, οι αγορές θα καταρρεύσουν. Απλώς ρωτήστε τον αν πραγματικά γνωρίζει πώς λειτουργεί η αγορά», δήλωσε μεταξύ άλλων ο Κιούμπαν.
Είχε προηγηθεί σχετικό tweet που έκανε το επιτελείο συμβούλων του Τραμπ να τρέχει, και φυσικά δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο. Ο άνθρωπος που δεν πίστεψε ποτέ στις startup, που δεν φοβήθηκε τα ριάλιτι και τη δημοσιότητα και που μπορεί την ίδια στιγμή να αποκαλεί «αγράμματο σκατό» στο Twitter τον πιθανό μελλοντικό πρόεδρο των ΗΠΑ (και να συμπεριφέρεται στους δημοσιογράφους με άνεση, ευγένεια και λίγη υπεροψία) είναι εδώ και καιρό ο μεγάλος μπελάς του προκλητικού επιχειρηματία που διεκδικεί με μόνα του όπλα το θράσος και τον σεξισμό την προεδρία των ΗΠΑ.
Πριν από λίγους μήνες τον είχε καλέσει σε τετράωρη συνέντευξη, μόνοι τους σε ένα δωμάτιο με κάμερες και σκληρές ερωτήσεις, τρολάροντας την αδυναμία του να τα βγάλει πέρα χωρίς φωνές και ρατσιστικές κορόνες σε αναμετρήσεις και ντιμπέιτ. Πριν από περίπου δυο χρόνια δήλωνε ότι αν κατέβαινε ο ίδιος, ο Τραμπ απλώς δεν θα υπήρχε και η Κλίντον θα είχε χάσει πριν ακόμη εμφανιστεί. Γιατί δεν το κάνει, λοιπόν, είναι το εύλογο ερώτημα. Ο Κιούμπαν, όπως χαρακτηριστικά γράφεται από συντάκτες του επιχειρηματικού ρεπορτάζ, βγάζει ακόμη λεφτά: είναι μέτοχος του ABC, του ανήκει η Magnolia Pictures, εμφανίζεται ως παραγωγός τηλεοπτικών προγραμμάτων, ιδρυτής επιτυχημένων εταιρειών στον χώρο της τεχνολογίας, εκδότης, επενδυτής, σύμβουλος των πιο δύσκολων συμφωνιών σε όλα τα παραπάνω πεδία και κυρίως αποτελεσματικός spin doctor, με μια λύση για κάθε ριψοκίνδυνη επιχειρηματική ή πολιτική συνεννόηση. Στα 58 του και με προσωπική περιουσία που αγγίζει τα 3,2 δισ. δολάρια θεωρεί ότι έχει ακόμη χρόνο για το μεγάλο σάλτο του στην πολιτική. Είναι οπαδός της ανταλλαγής ιδεών –και της εξαγοράς τους, θα μπορούσε να συμπεράνει ο δικηγόρος του διαβόλου–, πιστεύει στους προέδρους που είναι και λίγο ηθοποιοί, σαν τον Ομπάμα για παράδειγμα, και κυρίως θεωρεί ότι έχει ακόμη να μάθει κάποια πράγματα για τη διοίκηση των ΗΠΑ. Άλλωστε, είναι κάποιος που πιστεύει ακράδαντα ότι τα πάντα, ακόμη και η πλανηταρχία, είναι θέμα αποτελεσματικού business plan...
σχόλια