Ο «Νεαρός Μπελίνι», είναι ο τίτλος του βιβλίου του Daniel Wallace Maze,που κυκλοφορεί από το Yale University Press, και αμφισβητεί «γεγονότα» της ζωής του Ιταλού ζωγράφου της Αναγέννησης.
Το βιβλίο «Young Bellini» επιχειρεί μέσω των αρχείων να αποδείξει ότι η ημερομηνία γέννησης και η καταγωγή του καλλιτέχνη δεν είναι όπως πίστευαν κάποτε οι ιστορικοί τέχνης.
Πόση σημασία έχει η αναθεώρηση της ημερομηνίας της γέννησης ενός καλλιτέχνη του 15ου αιώνα; Και πόσο αυτή η αναθεώρηση μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή αλλά και τη ζωή ενός ζωγράφου όπως ο Τζιοβάνι Μπελίνι και τι μας δείχνει για την πορεία της καριέρας του;
Ο Τζιοβάνι Μπελίνι είναι ένας από τους πιο διάσημους ζωγράφους της Ιταλικής Αναγέννησης, αλλά λίγα είναι γνωστά για την πρώιμη καριέρα του. Μέχρι πρόσφατα, οι μελετητές γενικά πίστευαν ότι γεννήθηκε γύρω στο 1435. Για τους Μπελίνι της Βενετίας η ζωγραφική ήταν οικογενειακή υπόθεση. Ο Τζιοβάνι είναι ο πιο γνωστός ίσως από τους ζωγράφους της οικογένειας – ο πατέρας του ήταν ο Τζάκοπο Μπελίνι, ο Τζεντίλε Μπελίνι ήταν αδελφός του και ο Αντρέα Μαντένια κουνιάδος του, τουλάχιστον αυτά γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.
Ο ίδιος ήταν πρωταγωνιστής των καλλιτεχνικών τάσεων της πρώιμης Αναγέννησης στη Βενετία. Ο ζωγράφος είναι περισσότερο γνωστός για τις πανέμορφες Μαντόνες του και έργα με βιβλική ή μυθολογική θεματολογία.
Ο ίδιος ήταν πρωταγωνιστής των καλλιτεχνικών τάσεων της πρώιμης Αναγέννησης στη Βενετία. Ο ζωγράφος είναι περισσότερο γνωστός για τις πανέμορφες Μαντόνες του και έργα με βιβλική ή μυθολογική θεματολογία.
Στις πάνω από 120 σελίδες του πλούσια εικονογραφημένου βιβλίου, ο Daniel Wallace Maze προσφέρει μια διεξοδική αναπαράσταση των αρχειακών στοιχείων που σχετίζονται με τα πρώτα χρόνια του Τζιοβάνι και υποστηρίζει πειστικά ότι γεννήθηκε πιθανότατα μεταξύ των μέσων του 1424 και της 13ης Σεπτεμβρίου 1426 και ήταν πιθανώς ο ετεροθαλής αδερφός του Τζάκοπο, ο οποίος γεννήθηκε γύρω στο 1393.
Μέσα από μια προσεκτική ανάγνωση διαφορετικών εγγράφων και της βενετικής νομοθεσίας για την κληρονομιά, ο Maze δείχνει με εύλογη βεβαιότητα ότι ο Τζοβάνι γεννήθηκε αφού η μητέρα του Τζάκοπο είχε πεθάνει και ο πατέρας του ξαναπαντρεύτηκε. Ο πατέρας τους, Νικολέτο Μπελίνι, πέθανε ενώ ο Τζιοβάνι ήταν πολύ νέος και η ανατροφή του ανατέθηκε στον ετεροθαλή αδερφό του, ο οποίος ήταν τότε άνω των 30 ετών.
Η αναδιατύπωση της οικογενειακής καταγωγής που προσφέρεται στο «Young Bellini» βοηθά να κατανοήσουμε τα σωζόμενα έγγραφα, συμπεριλαμβανομένου του σχολίου του Βαζάρι ότι ο Τζάκοπο δεν ήταν μόνο δάσκαλος του Τζιοβάνι αλλά και «ΣΑΝ ένας στοργικός πατέρας γι 'αυτόν». Γιατί να χαρακτηριστεί μια γενεαλογική σχέση με αυτόν τον τρόπο, αν ο Τζάκοπο δεν ήταν ο βιολογικός πατέρας του Τζιοβάνι; Πέρα από την ιστορική ακρίβεια, όμως, ποιο είναι το διακύβευμα του επαναπροσδιορισμού της σχέσης τους; Ο Maze εξέτασε σε ποιο βαθμό ο Τζιοβάνι θεωρούσε τον εαυτό του ως μεμονωμένο καλλιτεχνικό εκφραστή της οικογενειακής ταυτότητας «Μπελίνι» και τις επιπτώσεις που έχει αυτό στην ανακατασκευή του πρώιμου «στυλ» του.
Η απόδοση και η χρονολόγηση των πινάκων σύμφωνα με τον Maze υπογραμμίζουν τη δυσκολία ενσωμάτωσης της νέας ημερομηνίας γέννησης στο σώμα των πινάκων του Μπελίνι. Το διάσημο έργο του η Στέψη της Παναγίας που βρίσκεται στη Φεράρα, φέρει μια φαινομενικά αυθεντική υπογραφή, αλλά ο πίνακας δεν έχει ημερομηνία. Ο συγγραφέας προτείνει μια ημερομηνία 1441-42, που θα σήμαινε ότι ο πίνακας δημιουργήθηκε από έναν έφηβο.
Η αλλαγή της ημερομηνίας γέννησης του Τζιοβάνι Μπελίνι κατά μια δεκαετία είναι μια σημαντική αναθεώρηση στην ιστορία της τέχνης της Αναγέννησης. Αντί να γεννηθεί σε έναν κόσμο με το De Pictura του Alberti, ο Bellini γεννήθηκε στα χρόνια της ύφεσης του International Gothic του Gentile da Fabriano. Με την προσεκτική ανάλυση του γενεαλογικού αρχείου, ο Maze έθεσε τις βάσεις για μια αλλαγή παραδείγματος που οι μελετητές θα συνεχίσουν να ερευνούν για τα επόμενα χρόνια.
