Η συζήτηση για το ενδεχόμενο το πακέτο των τσιγάρων να ξεπεράσει τα 6 ευρώ έχει φουντώσει ξανά, καθώς η Ελλάδα ετοιμάζεται να προσαρμοστεί στη νέα ευρωπαϊκή οδηγία για τη φορολογία του καπνού. Οι αυξήσεις στον ειδικό φόρο κατανάλωσης αναμένεται να ενταχθούν στο πλαίσιο των αλλαγών που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο την εναρμόνιση των τιμών στα κράτη-μέλη και τη μείωση της κατανάλωσης καπνού σε ολόκληρη την Ε.Ε.
Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Οικονομικών, η πρόταση που εξετάζεται θα ανεβάσει την τελική τιμή των πιο δημοφιλών πακέτων στην Ελλάδα πάνω από τα 6 ευρώ, λόγω αύξησης του ειδικού φόρου που σήμερα κυμαίνεται γύρω στα 3,20 ευρώ ανά πακέτο. Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στη νέα Οδηγία για τα προϊόντα καπνού που παρουσίασε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία περιλαμβάνει και φορολόγηση στα ηλεκτρονικά τσιγάρα και στα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει τη σταδιακή εξίσωση των τιμών και των φόρων μεταξύ των κρατών-μελών, ώστε να περιοριστεί το «τουριστικό κάπνισμα», το φαινόμενο κατά το οποίο καταναλωτές αγοράζουν φθηνότερα τσιγάρα από γειτονικές χώρες. Η νέα οδηγία προβλέπει ελάχιστο ειδικό φόρο €3,60 ανά πακέτο και υποχρεωτικό ποσοστό φορολογίας 60% επί της λιανικής τιμής, κάτι που αναπόφευκτα θα οδηγήσει σε ανατιμήσεις.
Παράλληλα, σχεδιάζεται η επιβολή ειδικού τέλους στα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα υγρά αναπλήρωσης, ώστε να υπάρξει ενιαίο πλαίσιο φορολόγησης όλων των μορφών νικοτίνης. Το μέτρο, σύμφωνα με πηγές των Βρυξελλών, θεωρείται αναγκαίο για να αποφευχθεί η «μετατόπιση» καπνιστών προς νέα, ανεπαρκώς ρυθμισμένα προϊόντα.
Ωστόσο, παρά τις υγειονομικές προθέσεις, οι αντιδράσεις στην Ελλάδα είναι ήδη έντονες. Οι καπνοβιομηχανίες προειδοποιούν για αύξηση του λαθρεμπορίου, ενώ κοινωνικοί φορείς εκφράζουν ανησυχία για τον αντίκτυπο στα χαμηλότερα εισοδήματα, καθώς οι τιμές των τσιγάρων θεωρούνται ήδη από τις υψηλότερες στη Νότια Ευρώπη.
Από την άλλη πλευρά, ειδικοί στη δημόσια υγεία υποστηρίζουν ότι η αύξηση της τιμής είναι το αποτελεσματικότερο αντικαπνιστικό μέτρο, καθώς τα στοιχεία δείχνουν ότι κάθε αύξηση 10% στην τιμή οδηγεί σε μείωση της κατανάλωσης κατά 4% με 6%.
Η Ελλάδα, που συγκαταλέγεται ακόμη στις πιο καπνίζουσες χώρες της Ε.Ε., καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην προστασία της δημόσιας υγείας και την οικονομική πραγματικότητα ενός προϊόντος που εξακολουθεί να αποφέρει σημαντικά φορολογικά έσοδα.
