Τα πλακάτ τους είναι μοβ και κόκκινα. Μοβ, για το πιο δυναμικό κίνημα πολιτικού και κοινωνικού ακτιβισμού, τους Ομντίμ Μπε'γιάχαντ («Στεκόμαστε Μαζί») και κόκκινα για το αραβοϊσραηλινό κόμμα Χαντάς, που τοποθετείται στην άκρη της Αριστεράς του πολιτικού φάσματος. Τα συνθήματά τους είναι γραμμένα και στα εβραϊκά και στα αραβικά. Η φωνή της ντουντούκας είναι κι αυτή στις δύο γλώσσες, όπως άλλωστε και τα μέλη τους, Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι που αγωνίζονται μαζί.
Η παρουσία τους στο πεζοδρόμιο είναι ισχνή, αλλά έντονα συμβολική, αναγνωρίσιμη και δυναμική. Η παρουσία τους στην κοινωνία και στο Διαδίκτυο είναι δυσανάλογα μεγαλύτερη – σημεία των καιρών. Οι κινητοποιήσεις τους, τον περασμένο χειμώνα, «ξύπνησαν» ένα μεγάλο κομμάτι της ισραηλινής κοινωνίας και κατάφεραν τελικά να ματαιώσουν οριστικά τις χιλιάδες απελάσεις μεταναστών από την Αφρική, που σχεδίαζε η κυβέρνηση Νετανιάχου. Αυτήν τη στιγμή, έξω από το «Μέγαρο Μαξίμου» της Ιερουσαλήμ, την πρωθυπουργική κατοικία του Μπίμπι, η διαδήλωση καταγγέλλει τις κατεδαφίσεις σπιτιών Παλαιστινίων στη ανατολική γειτονιά Βάντι Χούμους.
Τα αυτοκίνητα που περνούν από τη διασταύρωση είναι μοιρασμένα: Οι περισσότεροι δεν αντιδρούν καθόλου, τα παράθυρα είναι κλειστά και το ερκοντίσιον στο τέρμα. Αρκετοί άλλοι κορνάρουν και επιδοκιμάζουν, δεν προλαβαίνουν να διαβάσουν τα συνθήματα, αλλά το χρώμα της σημαίας τους καλύπτει. Ένας ταξιτζής κάνει το σήμα της νίκης, φωνάζει κάτι και χαμογελάει. Κάποιοι άλλοι βρίζουν, ένας φτύνει προς την πλευρά της διαδήλωσης. Κάποιος νεαρός στέκεται στο απέναντι πεζοδρόμιο, φωνάζει ρυθμικά «προδότες» χτυπώντας παλαμάκια και προσπαθεί να προσελκύσει τους περαστικούς σε αυθόρμητη αντιδιαδήλωση, χωρίς καμία επιτυχία.
Η γενική αδιαφορία και απογοήτευση είναι ο κυριότερος αντίπαλος και των δύο πλευρών. Η Αστυνομία είναι φυσικά πανταχού παρούσα, όπως πάντα στο Ισραήλ και ειδικά σε δημόσιες εκδηλώσεις. Και, επίσης όπως πάντα, δεν φαίνεται πουθενά. Μόνο δυο «καπελάκηδες», που παρατηρούν με προσοχή τι γίνεται και ενημερώνουν συνεχώς από τους ασυρμάτους τους, μιλώντας ψιθυριστά.
Είμαστε εδώ για τις κατεδαφίσεις σπιτιών Παλαιστινίων στην Ανατολική Ιερουσαλήμ. Παλεύουμε για δικαιοσύνη στην πόλη μας, την Ιερουσαλήμ, και θέλουμε οι Παλαιστίνιοι να είναι ελεύθεροι και από την κατοχή και από τις εις βάρος τους διακρίσεις. Να σταματήσουν να τους καταστρέφουν τα σπίτια τους.
«Χωρίς φόβο και χωρίς απελπισία, θα τελειώσουμε την κατοχή» φωνάζει η ντουντούκα, οι διαδηλωτές επαναλαμβάνουν τρεις φορές στα εβραϊκά και αμέσως άλλες τρεις στα αραβικά. Όλοι φωνάζουν όλα τα συνθήματα, είτε προέρχονται από τους Ομντίμ Μπε'γιάχαντ, είτε από το Χαντάς, είτε είναι Ισραηλινοί, είτε είναι Παλαιστίνιοι.
Ο Σουφ Πατίσι είναι μέλος της πολιτικής επιτροπής των Ο.Μ. και συντονίζει την παρουσία τους εκεί. Μου εξηγεί ποιοι είναι και τι εκπροσωπούν: «Είμαστε μια οργάνωση αγώνα και ελπίδας. Αγωνιζόμαστε για την ποιότητα της δημοκρατίας στη χώρα, για τους Παλαιστίνιους και τους Ισραηλινούς Εβραίους. Θέλουμε κοινωνική δικαιοσύνη εντός των συνόρων και θέλουμε ειρήνη του Ισραήλ με το κράτος της Παλαιστίνης». Στη συνέχεια, μιλά για το περιεχόμενο της διαδήλωσης: «Είμαστε εδώ για τις κατεδαφίσεις σπιτιών Παλαιστινίων στην Ανατολική Ιερουσαλήμ. Παλεύουμε για δικαιοσύνη στην πόλη μας, την Ιερουσαλήμ, και θέλουμε οι Παλαιστίνιοι να είναι ελεύθεροι και από την κατοχή και από τις εις βάρος τους διακρίσεις. Να σταματήσουν να τους καταστρέφουν τα σπίτια τους».
Η Ταλ, που έχει γεννηθεί στην πόλη και είναι συνταξιούχος, κρατάει ένα πλακάτ που γράφει «Ισραηλινές και Παλαιστίνιες Μαζί». Ακούει τη συζήτησή μας και παρεμβαίνει: «Το πρόσχημά τους είναι πως κατεδαφίζουν τα αυθαίρετα, παράνομα σπίτια, που δεν έχουν άδεια. Αλλά, γιατί υπάρχουν σπίτια χωρίς άδεια; Επειδή το κράτος δεν τους δίνει άδειες οικοδομής, ενώ στους Ισραηλινούς δίνει αμέσως. Πού θα ζήσουν οι Παλαιστίνιοι; Στον δρόμο;» λέει θυμωμένη. Μετά με ρωτάει από που είμαι και στο άκουσμα της λέξης Ελλάδα, αντιδρά έντονα: «Έχετε πολύ δυνατή Αριστερά εκεί, κινήματα! Δεν εννοώ φυσικά τον ΣΥΡΙΖΑ, αυτούς άσ' τους! Έχουν γίνει προ πολλού σοσιαλδημοκράτες, για να μην πω τίποτα χειρότερο. Εγώ κομμουνίστρια είμαι, όχι ΣΥΡΙΖΑ».
Υπάρχουν κι άλλοι ηλικιωμένοι, φωνάζουν διαρκώς. Ρωτάω τη Νατάνια, που στέκεται δίπλα μας, τη γνώμη της για τον πρωθυπουργό: «Δεν θες να την ακούσεις. Έχουν κατεδαφίσει πάνω από τρεις χιλιάδες σπίτια τα τελευταία χρόνια. Δεν είναι κυβέρνηση, είναι ένα μάτσο χούλιγκαν».
Ποια είναι η απήχηση αυτών των απόψεων στην ισραηλινή κοινωνία; Υπάρχουν τρία κύρια «στρατόπεδα»:
Το ένα τρίτο, που δηλώνει ειλικρινά πως επιθυμεί ειρήνη, δηλώνει συμπαράσταση στους Παλαιστινίους, καταδικάζει ανοικτά τις πολιτικές του κράτους του Ισραήλ, συμμετέχει χαλαρά ή δυναμικά σε κινητοποιήσεις και υποστηρίζει κόμματα ή κινήματα που μιλούν ενάντια στην κατοχή των παλαιστινιακών εδαφών και υπέρ της ειρηνικής συνύπαρξης των δύο λαών.
Απέναντι, υπάρχει το άλλο ένα τρίτο, που είναι βαθιά εχθρικό προς τους Παλαιστίνιους σε διάφορες κλίμακες – από το «δεν υπάρχει καμία ελπίδα, μας μισούν θανάσιμα, θέλουν να μας εξοντώσουν» μέχρι το «πρέπει να τους αφανίσουμε, τι περιμένουμε;». Είναι υποστηρικτές του Νετανιάχου, οπαδοί τον Λίμπερμαν ή ψηφίζουν τα ακροδεξιά κόμματα της Κνέσετ.
Και τέλος, υπάρχει και το κομμάτι ανάμεσα στις δυο πλευρές, ο μεσαίος χώρος, όπου το κλίμα καθορίζεται κυρίως από την επικαιρότητα: Σε ήρεμες περιόδους, σε εβδομάδες ή μήνες χωρίς εχθροπραξίες, εμφανίζονται διαλλακτικοί και μετριοπαθείς, «υπέρ της εξεύρεσης μιας κοινά αποδεκτής λύσης». Όταν όμως η ένταση αυξάνεται, ρουκέτες προσγειώνονται σε πόλεις και χωριά του Ισραήλ, η αεροπορία βομβαρδίζει τη Γάζα, ακούγονται σειρήνες, ανοίγουν καταφύγια και τα ΜΜΕ μεταδίδουν LIVE τρόμο όλη μέρα, το μεγαλύτερο μέρος τους αλλάζει απότομα στάση. Ενώνεται με το φιλοπολεμικό κομμάτι, συγκροτούν ένα πλατύ αγριεμένο πλειοψηφικό μέτωπο και οι φωνές υπέρ της ειρήνης και της εκτόνωσης οδηγούνται σε απομόνωση και σε αποδοκιμασία.
Η διαμαρτυρία πλησιάζει στο τέλος της. Το κόμμα Χαντάς είναι ένας από τους πρωταγωνιστές των αντιπολεμικών δυνάμεων, κρατούν ένα πανό που γράφει στις δύο γλώσσες «Καταστρέφετε σπίτια - Καταστρέφετε οικογένειες». Μια μεγάλη κόκκινη σημαία που φαίνεται από μακριά κυματίζει σε όλη τη διάρκεια της παρουσίας τους εκεί. Δίπλα τους βρίσκονται και μέλη οργανώσεων Αριστεριστών, όπως η οργάνωση Σοσιαλιστική Πάλη που, όπως μου λέει, ο Άρι «είναι αδελφοποιημένη με το Ξεκίνημα στην Ελλάδα».
Ο ίδιος ετοιμάζει σύντομα ταξίδι στη Θεσσαλονίκη, θέλει να μείνει στην πόλη και να γυρίσει την Ελλάδα. Μου λέει ότι μαθαίνει ελληνικά και τον παρακινώ να μου πει κάτι στη γλώσσα μας: «Λευτεριά στην Παλαιστίνη!» απαντάει με σπαστά ελληνικά, γελώντας, και μετά το σοβαρεύει: «Είμαστε υπέρ της ειρήνης μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστίνης και κατά της καπιταλιστικής κυβέρνησης που καταπιέζει τους Παλαιστίνιους και εκμεταλλεύεται τους Ισραηλινούς». Τι μήνυμα θέλει να στείλει προς την κυβέρνηση; «Δεν έχω κανένα μήνυμα προς αυτή την κυβέρνηση. Αγωνίζομαι εναντίον της, δεν έχω να τους πω κάτι. Αυτό που θέλω να πω στον ισραηλινό λαό είναι ότι ο μόνος τρόπος για να νιώσουμε πραγματικά ασφαλείς είναι να σταματήσουμε αυτή την κυβέρνηση που εκτρέφει τον πόλεμο και την βία».
σχόλια