Στην νικηφόρα προεκλογική του εκστρατεία, ο νεοεκλεγείς Ούγγρος πρωθυπουργός, Πέτερ Μαγιάρ επικεντρώθηκε στη διαφθορά, στο κόστος ζωής και στη θέση της Ουγγαρίας στην Ευρώπη - αλλά παρέμεινε σιωπηλός για τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, τα οποία είχαν υπονομευθεί σταδιακά επί του απερχόμενου πρωθυπουργού της χώρας, Βίκτορ Όρμπαν.
Για τον Tamas Dombos, ακτιβιστή για τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων με έδρα τη Βουδαπέστη, η προσεκτική στάση του Μαγιάρ είναι ταυτόχρονα κατανοητή και ανησυχητική. «Απέφυγαν πολύ στρατηγικά και τακτικά να συζητήσουν αυτό το θέμα», λέει ο Dombos, διευθυντής της οργάνωσης Hatter Society.
«Δεν ήθελαν αυτό το θέμα να κυριαρχήσει στην προεκλογική εκστρατεία, το απέφυγαν όσο το δυνατόν περισσότερο. Εστιάζουν σε ζητήματα που δεν είναι διχαστικά, όπως η υγεία ή η διαφθορά.»
Η ανησυχία, όπως λέει, είναι ότι ο Μαγιάρ «απέτυχε να διατυπώσει πολύ σαφείς δεσμεύσεις για τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+» – ακόμη κι ενώ υποσχέθηκε να τερματίσει τη διάβρωση των δικαιωμάτων που σημειώθηκε κατά τα χρόνια του Όρμπαν.
«Πολλοί άνθρωποι αποφάσισαν να φύγουν από τη χώρα ή το σκέφτονταν»
Ο Όρμπαν ανέλαβε την εξουσία το 2010 και αυτό που ακολούθησε δεν ήταν μια δραματική καταστολή αλλά, σύμφωνα με τον Dombos, «μια σειρά νομοθετικών μέτρων που υιοθετήθηκαν και περιόρισαν τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων».
Ο Dombos αναφέρει ότι το κράτος ψήφισε νόμους που απαγορεύουν τη νομική αναγνώριση του φύλου, περιορίζουν την υιοθεσία, αφαιρούν την ταυτότητα φύλου από τους κανόνες κατά των διακρίσεων, περιορίζουν την πρόσβαση των ανηλίκων σε περιεχόμενο ΛΟΑΤΚΙ+ και απαγορεύουν τις δραστηριότητες που σχετίζονται με το Pride.
«Έτσι η δουλειά μας έγινε πιο δύσκολη, αλλά όχι σε βαθμό που να την καθιστά αδύνατη», εξηγεί ο ίδιος μιλώντας στο Radio France Internationale.
«Οι δυσκολίες εδώ προέκυψαν περισσότερο από την απαγόρευση ορισμένων τύπων δραστηριοτήτων.» Ο αντίκτυπος ήταν ιδιαίτερα σοβαρός για τα τρανς άτομα και τους νέους της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας στην Ουγγαρία. Πολλοί άνθρωποι αποφάσισαν να φύγουν από τη χώρα ή το σκέφτονταν», αναφέρει ο Dombos.
«Ο Όρμπαν συνέβαλε στην κανονικοποίηση της εχθρότητας»
Άλλοι, όπως λέει, έμειναν και αντέδρασαν μέσω κινητοποιήσεων. «Υπερασπίστηκαν τα δικαιώματά τους. Άρχισαν να προσφέρουν εθελοντική εργασία σε οργανώσεις.» Αν και η Ουγγαρία δεν έφτασε ποτέ στο επίπεδο ανοιχτής καταστολής που παρατηρείται στη Ρωσία, ο Dombos λέει ότι η κυβέρνηση Όρμπαν συνέβαλε στην κανονικοποίηση της εχθρότητας.
«Δεν νομίζω ότι άλλαξε θεμελιωδώς τον τρόπο που σκέφτονται οι άνθρωποι για το ζήτημα των ΛΟΑΤΚΙ+», λέει, «αλλά ενθάρρυνε την έκφραση μίσους και αρνητικών συναισθημάτων.»
Θυμάται μια περίπτωση όπου ένας άνδρας απείλησε ένα ζευγάρι λεσβιών σε τραμ με μαχαίρι, ισχυριζόμενος αργότερα ότι απλώς εφάρμοζε το μήνυμα του πρωθυπουργού ότι η ομοφυλοφιλία δεν έχει θέση στη δημόσια ζωή.
Μεταβαλλόμενη κοινή γνώμη
Η Hatter Society, την οποία περιγράφει ως «τη παλαιότερη και μεγαλύτερη οργάνωση LGBTQI+ στη χώρα», αντέδρασε μέσω νομικών ενεργειών, ενημέρωσης του κοινού και εκπαιδεύσεων.
«Έχουμε φέρει δεκάδες και δεκάδες υποθέσεις στα εγχώρια δικαστήρια», είπε, προσθέτοντας ότι ορισμένες βρίσκονται ήδη ενώπιον ευρωπαϊκών δικαστηρίων.
Ωστόσο, ο Dombos λέει ότι η εικόνα δεν ήταν ενιαία αρνητική: «Το πολιτικό κλίμα ήταν τρομερό, αλλά το κοινωνικό κλίμα γινόταν αργά αλλά σταθερά πιο δεκτικό.»
Μια εκστρατεία για τη γονεϊκότητα ομόφυλων ζευγαριών βοήθησε να αλλάξει σημαντικά η κοινή γνώμη.
«Το 2019, μόνο το 17% των ανθρώπων συμφωνούσε πλήρως ότι ένα ομόφυλο ζευγάρι μπορεί να είναι καλοί γονείς. Τώρα πάνω από το 60% συμφωνεί με αυτή τη δήλωση.» Προς το παρόν, το ερώτημα παραμένει τι θα κάνει μια νέα κυβέρνηση με την παρακαταθήκη που ακτιβιστές όπως ο Dombos έχουν σταδιακά χτίσει.
«Η πρώτη μας ελπίδα είναι ότι μετά από 16 χρόνια θα υπάρξει αλλαγή», είπε – αλλά πρόσθεσε ότι η νέα ηγεσία της χώρας θα πρέπει να κάνει περισσότερα από το να σταματήσει απλώς να στοχοποιεί τα LGBTQI+ άτομα.
«Δεν αρκεί απλώς να πούμε, εντάξει, δεν στοχοποιούμε πλέον την κοινότητα ΛΟΑΤΚΙ+», είπε. «Η νομοθεσία που έχει υιοθετηθεί τα τελευταία έξι ή επτά χρόνια πρέπει να ανακληθεί.»
Με πληροφορίες από rfi.fr
