Έπειτα από σχεδόν έναν αιώνα έρευνας και εξέλιξης, οι θεραπείες που ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να καταπολεμά τον καρκίνο, μπαίνουν πλέον σε μια νέα φάση, προσφέροντας σε πολλούς ασθενείς σημαντικά καλύτερες προοπτικές επιβίωσης και ανάρρωσης.
Η 71χρονη Maureen Sideris είχε αντιμετωπίσει καρκίνο παχέος εντέρου το 2008 με χειρουργική επέμβαση. Χρόνια αργότερα, διαγνώστηκε με καρκίνο του οισοφάγου και συμμετείχε σε κλινική δοκιμή στο νοσοκομείο Memorial Sloan Kettering στη Νέα Υόρκη.
Αντί για χειρουργείο ή χημειοθεραπεία, υποβλήθηκε σε ανοσοθεραπεία με το φάρμακο dostarlimab. Μέσα σε τέσσερις μήνες, ο όγκος της εξαφανίστηκε πλήρως, χωρίς τις κλασικές επεμβατικές θεραπείες, με ελάχιστες παρενέργειες.
Η ίδια χαρακτήρισε την εμπειρία μιλώντας στο BBC «σαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας».
Πώς λειτουργεί η ανοσοθεραπεία για τον καρκίνο
Η βασική ιδέα της ανοσοθεραπείας είναι να «εκπαιδεύσει» ή να ενισχύσει το ανοσοποιητικό σύστημα, ώστε να αναγνωρίζει και να καταστρέφει τα καρκινικά κύτταρα, τα οποία συχνά καταφέρνουν να κρύβονται από την άμυνα του οργανισμού.
Δύο από τις βασικότερες μορφές της είναι οι θεραπείες CAR T-cell, όπου κύτταρα του ανοσοποιητικού τροποποιούνται εργαστηριακά και επιστρέφουν στο σώμα για να επιτεθούν στον καρκίνο, και οι αναστολείς σημείων ελέγχου, οι οποίοι «απενεργοποιούν» μηχανισμούς που επιτρέπουν στα καρκινικά κύτταρα να ξεφεύγουν από την ανοσολογική επίθεση.
Παρότι οι θεραπείες αυτές έχουν αλλάξει το τοπίο στην ογκολογία, δεν λειτουργούν σε όλους τους ασθενείς. Μόνο ένα ποσοστό 20% έως 40% ανταποκρίνεται, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν σοβαρές παρενέργειες λόγω υπερδιέγερσης του ανοσοποιητικού.
Επιπλέον, οι επιστήμονες συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εφαρμογή ορισμένων θεραπειών σε όγκους, ενώ το υψηλό κόστος και η πολυπλοκότητα παραμένουν σημαντικά εμπόδια. Η σύγχρονη έρευνα στρέφεται όλο και περισσότερο προς εξατομικευμένες θεραπείες, συνδυασμούς με άλλες μεθόδους (όπως ακτινοθεραπεία) και ακόμη και τη χρήση εμβολίων κατά του καρκίνου που «εκπαιδεύουν» το ανοσοποιητικό να αναγνωρίζει συγκεκριμένα καρκινικά κύτταρα.
Σε ορισμένες κλινικές δοκιμές, ασθενείς με συγκεκριμένα γενετικά χαρακτηριστικά των όγκων τους εμφάνισαν πλήρη εξαφάνιση της νόσου μετά από ανοσοθεραπεία, ενισχύοντας την ελπίδα για μια νέα εποχή στην αντιμετώπιση του καρκίνου.
Παρά τις δυσκολίες, οι επιστήμονες θεωρούν ότι η ανοσοθεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε λιγότερο επεμβατικές και πιο αποτελεσματικές θεραπείες στο μέλλον, αντικαθιστώντας σε πολλές περιπτώσεις τη χημειοθεραπεία και την ακτινοθεραπεία.
Με πληροφορίες από BBC
