Η πιο ιδιωτική πλευρά του Joan Miró έρχεται στο φως μέσα από το Loeb-Miró. Correspondances 1926-1936, το βιβλίο που κυκλοφόρησε τώρα στη Γαλλία και συγκεντρώνει για πρώτη φορά την αλληλογραφία του με τον γκαλερίστα Pierre Loeb.
Στις επιστολές, ο ζωγράφος εμφανίζεται πολύ πιο ανήσυχος, πιο εκτεθειμένος και πιο αντιφατικός απ’ όσο άφηνε να φανεί η δημόσια εικόνα του.
Ο Joan Miró έδωσε στη ζωγραφική μια αίσθηση ελευθερίας που έμοιαζε σχεδόν ανάλαφρη. Πίσω όμως από αυτή την εικόνα, ένα νέο βιβλίο δείχνει έναν άνθρωπο πολύ πιο ταραγμένο, πολύ πιο ευάλωτο και πολύ πιο διχασμένο απ’ όσο θα περίμενε κανείς. Το Loeb-Miró. Correspondances 1926-1936, που κυκλοφόρησε στις 3 Απριλίου στη Γαλλία, συγκεντρώνει για πρώτη φορά τις επιστολές που αντάλλαξε με τον γκαλερίστα Pierre Loeb και ανοίγει ένα από τα πιο προσωπικά κεφάλαια της ζωής του.
Η δύναμη της έκδοσης δεν βρίσκεται μόνο στο ότι αποκαλύπτει μια ιδιωτική αλληλογραφία. Βρίσκεται κυρίως στο ότι περιλαμβάνει αποσπάσματα που μέχρι σήμερα έμεναν κρυμμένα. Μέσα από αυτά, ο Miró δεν εμφανίζεται μόνο ως ο μεγάλος καλλιτέχνης της πρωτοπορίας, αλλά ως ένας άνθρωπος που παλεύει να κρατήσει ισορροπία ανάμεσα στην επιθυμία και στον έλεγχο, στην εσωτερική αναστάτωση και στην ανάγκη για τάξη.
Οι επιστολές φωτίζουν τη θυελλώδη σχέση του με την Πολωνή ζωγράφο Dora Bianka, αλλά και μια περίοδο ασθένειας, πανικού και οικογενειακής πίεσης, την ώρα που προσπαθούσε να χτίσει μια πιο σταθερή ζωή. Ο Miró γράφει σαν άνθρωπος που διψά για ησυχία, αλλά έλκεται διαρκώς από το χάος. Και αυτή η ένταση δεν μοιάζει περιφερειακή. Μοιάζει να βρίσκεται στον ίδιο τον πυρήνα του.
Εκεί βρίσκεται και το πιο δυνατό στοιχείο του βιβλίου. Δεν έχουμε μπροστά μας απλώς βιογραφικές λεπτομέρειες ή αποκαλύψεις για την ιδιωτική ζωή ενός μεγάλου ζωγράφου. Εχουμε έναν καλλιτέχνη που προσπαθεί να βάλει σε σειρά τη ζωή του, την ώρα που το ίδιο του το έργο μοιάζει να τρέφεται από την αβεβαιότητα, τη σεξουαλικότητα, την αγωνία και την ένταση.
Στις επιστολές του επιστρέφει ξανά και ξανά η ανάγκη για ένα πιο ήσυχο, πιο τακτοποιημένο περιβάλλον, μακριά από τη φθορά της μποέμικης ζωής.
Κι όμως, αυτή ακριβώς η σύγκρουση είναι που τον κάνει τώρα να φαίνεται πιο σύνθετος και πιο ζωντανός. Οχι ο αποστειρωμένος δημιουργός που ανήκει μόνο στα μουσεία, αλλά ένας άνθρωπος που φοβάται, ερωτεύεται, αρρωσταίνει, πιέζεται, απομακρύνεται και προσπαθεί να συνεχίσει να δουλεύει. Ενας άνθρωπος που ξέρει ότι η τέχνη δεν γεννιέται από την ασφάλεια, αλλά από μια πολύ πιο δύσκολη ισορροπία.
Αυτό είναι και το πιο ουσιαστικό που αφήνει πίσω της αυτή η έκδοση: έναν Miró λιγότερο ακίνητο, λιγότερο μυθικό και πολύ πιο ανθρώπινο. Και ίσως γι’ αυτό, τελικά, πιο κοντινό.
