Η Βρετανία απέχει «λίγες εβδομάδες» από την έλλειψη φαρμάκων, από παυσίπονα έως φάρμακα για τη θεραπεία του καρκίνου, εάν ο πόλεμος στο Ιράν συνεχιστεί, σύμφωνα με ειδικούς, ενώ οι τιμές των φαρμάκων ενδέχεται επίσης να αυξηθούν.
Η σύγκρουση έχει διαταράξει την προμήθεια πλήθους ζωτικών πρώτων υλών, όπως πετρέλαιο, φυσικό αέριο, λιπάσματα και ήλιο – και τα βασικά είδη υγείας ενδέχεται να είναι τα επόμενα.
Ο Ντέιβιντ Γουίκς, διευθυντής διαχείρισης κινδύνων εφοδιαστικής αλυσίδας της εταιρείας αναλύσεων Moody's με έδρα το Τέξας, δήλωσε: «Είναι η 'τέλεια' καταιγίδα. Έχουμε τη σύγκρουση στον Κόλπο που προκάλεσε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, και η Ινδία είναι γνωστή ως το φαρμακείο του κόσμου. Παράγουν πολλά από τα γενόσημα φάρμακα και τα API [δραστικές φαρμακευτικές ουσίες]. Με τη γεωπολιτική κατάσταση, γίνεται όλο και πιο δύσκολο να τα εξάγουμε».
Προβλήματα και καθυστερήσεις στις μεταφορές φαρμάκων λόγω του πολέμου του Ιράν
Με τα αεροδρόμια στο Ντουμπάι, τη Ντόχα και το Άμπου Ντάμπι να έχουν αρχικά κλείσει και τώρα να λειτουργούν με περιορισμένο πρόγραμμα, οι φαρμακευτικές εταιρείες αναγκάστηκαν να αναδρομολογήσουν τις αποστολές τους μέσω αέρα, ενώ ορισμένες βασίζονται πλέον στη θαλάσσια μεταφορά, επιμηκύνοντας τους χρόνους μεταφοράς.
Η ναυτιλία – η κύρια οδός για τα περισσότερα φάρμακα – βρίσκεται επίσης υπό πίεση λόγω του σχεδόν πλήρους κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ.
«Δεν βρισκόμαστε σε κατάσταση κρίσης αυτή τη στιγμή, αλλά η κατάσταση παραμένει σοβαρή», δήλωσε ο Μαρκ Σάμιουελς, διευθύνων σύμβουλος της Medicines UK, η οποία εκπροσωπεί τους κατασκευαστές των φαρμάκων γνωστών ως γενόσημα, τα οποία αποτελούν το 85% των φαρμάκων που χρησιμοποιεί το NHS.
Ανέφερε ότι, αν η σύγκρουση παραταθεί, ενδέχεται να προκύψουν ελλείψεις φαρμάκων μέσα σε λίγες μόνο εβδομάδες. Οι διανομείς φαρμάκων διατηρούν συνήθως αποθέματα για έξι έως οκτώ εβδομάδες, προκειμένου να αποφευχθούν ελλείψεις, ενώ οι προμηθευτές των νοσοκομείων στην Αγγλία πρέπει να διατηρούν αποθέματα για οκτώ εβδομάδες.
Κατά τη διάρκεια της πανδημίας του Covid, η παρακεταμόλη και άλλα παυσίπονα ήταν σε έλλειψη στη Βρετανία και αλλού, καθώς οι φαρμακευτικές εταιρείες στην Ινδία – η οποία παράγει το 60% των γενόσημων φαρμάκων που χρησιμοποιούνται παγκοσμίως και το ήμισυ των αναγκών των ΗΠΑ – αγωνίζονταν να ανταποκριθούν στη ζήτηση.
Το Ηνωμένο Βασίλειο παράγει περίπου το ήμισυ των φαρμάκων του εσωτερικά, ενώ το ένα τρίτο προέρχεται από την Ινδία και ένα άλλο μέρος από την ΕΕ.
Ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν έχει διπλασιάσει το κόστος των αεροπορικών μεταφορών. «Ένα στα πέντε φάρμακα του NHS εισάγεται αεροπορικώς, και επί του παρόντος οι κατασκευαστές προσπαθούν να απορροφήσουν αυτά τα κόστη», είπε ο Σάμιουελς. «Όμως έχουν ιστορικά χαμηλά περιθώρια κέρδους, και ο κίνδυνος είναι ότι η προμήθεια ορισμένων φαρμάκων στο NHS θα καταστεί ζημιογόνος».
Ενώ οι προμηθευτές έχουν μακροπρόθεσμες συμφωνίες τιμολόγησης με τα νοσοκομεία του NHS, έχουν περιθώριο ελιγμών όσον αφορά τα φάρμακα που προμηθεύουν στα ιατρεία των γενικών ιατρών και στα φαρμακεία, όπου θα μπορούσαν να αυξήσουν τις τιμές.
Ενδέχεται να επηρεαστούν οι τιμές των φαρμάκων
Ο Βάουτερ Ντεβούλφ, καθηγητής στο Antwerp Management School και ειδικός στη φαρμακευτική εφοδιαστική, δήλωσε ότι, προς το παρόν, ο εφοδιασμός με φάρμακα «δεν έχει διακοπεί, αλλά έχει επηρεαστεί». Αναμένει ότι οι φαρμακευτικές εταιρείες θα μετακυλήσουν το αυξημένο κόστος μέσω αυξήσεων τιμών μονοψήφιου ποσοστού, εάν η κατάσταση επιδεινωθεί. «Όλα εξαρτώνται από το πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος», πρόσθεσε.
Ο Φρανκ Βαν Γκέλντερ, στρατηγικός αναλυτής στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και της εφοδιαστικής αλυσίδας φαρμάκων και γενικός γραμματέας της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Pharma.Aero, δήλωσε ότι η διακοπή της λειτουργίας του αεροπορικού διαδρόμου της Μέσης Ανατολής έχει πλήξει σοβαρά τον τομέα των φαρμάκων, λόγω της εξάρτησής του από τις συχνές πτήσεις. Πριν από τον πόλεμο, περίπου 3.700 πτήσεις επιβατών – οι οποίες μεταφέρουν και φορτίο – διέρχονταν καθημερινά από τα αεροδρόμια της περιοχής.
Τα επίπεδα των αεροπορικών μεταφορών μειώθηκαν κατά 80% νωρίτερα αυτό το μήνα και εξακολουθούν να είναι σε απότομη πτώση, είπε.
Ορισμένα φάρμακα πρέπει να μεταφέρονται αεροπορικώς για λόγους ταχύτητας, όπως: ακριβές θεραπείες για τον καρκίνο και τις μολυσματικές ασθένειες, θεραπείες κυττάρων και γονιδίων υψηλής τεχνολογίας, βιολογικά προϊόντα με ζωντανά υλικά που απαιτούν ψυκτική αποθήκευση, καθώς και φάρμακα που χρησιμοποιούνται σε κλινικές δοκιμές.
Ο Ντεβούλφ σημείωσε ότι τα φαρμακευτικά φορτία θα έχουν πάντα προτεραιότητα έναντι των εμπορευμάτων από το ηλεκτρονικό εμπόριο. Η θαλάσσια μεταφορά αποτελεί εναλλακτική λύση για σταθερά, γενόσημα φάρμακα, αλλά επειδή τα πλοία πρέπει να πλεύσουν γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, αυτό προσθέτει 14 ημέρες στο ταξίδι και επιπλέον 1 εκατ. δολάρια σε κόστος καυσίμων.
Εκτός από τα υψηλότερα έξοδα μεταφοράς, η αύξηση των τιμών του αργού πετρελαίου και του φυσικού αερίου επηρεάζει το κόστος των πετροχημικών προϊόντων που απαιτούνται για την παραγωγή των δραστικών φαρμακευτικών ουσιών (API) —των βασικών συστατικών των φαρμάκων— καθώς και συριγγών, φιαλιδίων, ιατρικών ενδυμάτων και προστατευτικών γυαλιών.
«Έτσι, ο συνολικός αντίκτυπος στη βιομηχανία και, στην περίπτωση αυτή, στη βιομηχανία των βιοεπιστημών και των φαρμάκων είναι σημαντικός», δήλωσε ο Βαν Γκέλντερ, ρωτώντας: «Ποιος θα πληρώσει για αυτό;» Είπε ότι τελικά θα είναι ο ασθενής που θα πληρώσει το λογαριασμό, είτε άμεσα είτε μέσω των συστημάτων δημόσιας υγείας, όπως το NHS, τα οποία τελικά χρηματοδοτούνται από τον φορολογούμενο. «Έτσι, τελικά πληρώνουμε όλοι περισσότερα, σωστά;».
Με πληροφορίες από Guardian
