Το κοινοβούλιο της Νορβηγίας ψήφισε ομόφωνα τη σύσταση μιας ανεξάρτητης ερευνητικής επιτροπής για τη διερεύνηση των δεσμών μεταξύ του υπουργείου Εξωτερικών της χώρας και του εγκληματία Τζέφρι Έπσταϊν.
Μιλώντας πριν από την ψηφοφορία την Τρίτη, ο πρωθυπουργός Γιόνας Γκαρ Στέρε αποτίμησε φόρο τιμής στα θύματα του Έπσταϊν και δήλωσε ότι τα έγγραφα που δημοσιοποίησε το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ έδειξαν ξεκάθαρα ότι «είναι δυνατόν να αγοράσει και να καταχραστεί κανείς την επιρροή του, αν είναι αρκετά πλούσιος».
Ο Στέρε δήλωσε ότι οι σχέσεις μεταξύ Νορβηγών που κατείχαν «θέσεις εμπιστοσύνης και κεντρικής σημασίας» είχαν «αποδειχθεί» στα αρχεία του Έπσταϊν, προσθέτοντας: «Έχουν τεθεί εύλογα ερωτήματα σχετικά με το αν οι σχέσεις αυτές παραβιάζουν το νόμο και πολλές πτυχές των ηθικών κανόνων της κοινωνίας. Είναι ζωτικής σημασίας να διευκρινιστούν αυτές οι περιστάσεις και τα ερωτήματα που εγείρουν, και να τεθούν τα γεγονότα επί τάπητος».
Υπό έρευνα οι σχέσεις με τον Τζέφρι Έπσταϊν
Η δημοσιοποίηση των φακέλων Έπσταϊν τον Ιανουάριο προκάλεσε σοκ στη Νορβηγία, αφού σε αυτούς αναφέρονταν πολλά πρόσωπα από τα ανώτατα κλιμάκια της κοινωνίας – συμπεριλαμβανομένης της πριγκίπισσας και ενός πρώην πρωθυπουργού.
Το υπουργείο Εξωτερικών εμπλέχθηκε επίσης στον σκάνδαλο που εξαπλώνεται, αφού η υπηρεσία καταπολέμησης οικονομικών εγκλημάτων, Økokrim, ανακοίνωσε ότι διεξάγει έρευνα εναντίον της Μόνα Γιουλ, πρώην πρέσβειρας της Νορβηγίας στην Ιορδανία και το Ιράκ, λόγω υποψιών για σοβαρή διαφθορά κατά τη διάρκεια της θητείας της στο υπουργείο Εξωτερικών. Ο σύζυγός της, Τέριε Ρεντ-Λάρσεν, επίσης πρώην διπλωμάτης και πρώην πρόεδρος του Διεθνούς Ινστιτούτου Ειρήνης, αποτελεί αντικείμενο έρευνας από την Økokrim λόγω υποψιών για συνέργεια σε σοβαρή διαφθορά.
Ο δικηγόρος της Γιουλ δήλωσε ότι «δεν αναγνωρίζει τις κατηγορίες που της αποδίδονται». Ο δικηγόρος του Ρεντ-Λάρσεν δήλωσε ότι είναι βέβαιος ότι η έρευνα θα καταλήξει στο συμπέρασμα ότι «δεν υπάρχει βάση για ποινική ευθύνη».
Το ζευγάρι ανήκε σε μια μικρή ομάδα διπλωματών που συνέβαλαν στη σύναψη των συμφωνιών του Όσλο το 1993-1995. Τα αρχεία του Έπσταϊν φαίνεται να δείχνουν ότι τα δύο παιδιά της Γιουλ και του Ρεντ-Λάρσεν κληρονόμησαν 10 εκατομμύρια δολάρια από τον Έπσταϊν και ότι ο Ρεντ-Λάρσεν ορίστηκε εκτελεστής της διαθήκης του Έπσταϊν το 2017, η οποία αργότερα ανακλήθηκε.
Η Økokrim ερευνά επίσης τον Τόρμπγιορν Γιάγκλαντ, πρώην πρωθυπουργό του Εργατικού Κόμματος, πρώην πρόεδρο της Επιτροπής Νόμπελ και πρώην γενικό γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης, ο οποίος κατηγορείται για σοβαρή διαφθορά. Ο δικηγόρος του δήλωσε ότι «πιστεύει ότι δεν υπάρχουν περιστάσεις που θα οδηγούσαν σε ποινική ευθύνη».
Ο Μπόργε Μπρέντε, πρώην υπουργός Εξωτερικών, εμφανίζεται επίσης στα έγγραφα. Μετά τη δημοσίευσή τους, παραιτήθηκε από τη θέση του προέδρου του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ. Η αναφορά του ονόματός του στα αρχεία του Έπσταϊν δεν υποδηλώνει παράνομη πράξη.
Εν τω μεταξύ, η πριγκίπισσα Μέτε-Μάριτ δέχεται πιέσεις να εξηγήσει τη μακροχρόνια σχέση της με τον Έπσταϊν.
Εκτός από τυχόν επαφές μεταξύ Νορβηγών πολιτικών και δημοσίων υπαλλήλων και του Έπσταϊν, η επιτροπή εποπτείας δήλωσε ότι η επιτροπή θα διερευνήσει τις «επιχειρήσεις της Νορβηγίας για την κατάκτηση κορυφαίων θέσεων σε διεθνείς οργανισμούς» καθώς και την «κατανομή και χρήση της αναπτυξιακής βοήθειας».
Αναγκαίο να συνεχίσει να υπάρχει εμπιστοσύνη των πολιτών στο σύστημα της Νορβηγίας
Στην ομιλία του στο Stortinget, ο Στέρε δήλωσε ότι συμφωνεί ότι τα αρχεία εγείρουν «σοβαρά ερωτήματα» που πρέπει να απαντηθούν προκειμένου να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη του κοινού. Όταν η ανεξάρτητη επιτροπή υποβάλει την έκθεσή της, είπε, η κυβέρνηση θα την «εξετάσει διεξοδικά».
Το υπουργείο Εξωτερικών, όπως είπε, επανεξετάζει τις επιχορηγήσεις που έχουν γίνει και τις επαφές που είχε με το Διεθνές Ινστιτούτο Ειρήνης.
Ωστόσο, ανέφερε ότι το υπουργείο Εξωτερικών επιτελεί «σημαντικό και καλό έργο για τη Νορβηγία» και συμβάλλει ώστε η χώρα «να μπορεί να υποστηρίζει τις προσπάθειες για έναν πιο δίκαιο και ειρηνικό κόσμο».
Αν και ανέφερε ότι όλες οι πτυχές του έργου τους πρέπει να είναι «ανοιχτές και διαθέσιμες για συζήτηση, εξέταση και κριτική», δεν πρέπει να αποτελούν «αντικείμενο υποψίας. Ιδιαίτερα όχι στην κατάσταση που βιώνουμε σήμερα, όπου παραβιάζεται το διεθνές δίκαιο και το όριο για τη χρήση στρατιωτικής δύναμης φαίνεται να χαμηλώνει από ισχυρές χώρες», είπε.
Η εμπιστοσύνη στους δημόσιους λειτουργούς, ανέφερε, είναι «ουσιώδης για τη δημοκρατία μας».
«Είμαστε και πρέπει πάντα να είμαστε ανοιχτοί σε βελτιώσεις και στο να μαθαίνουμε από τα λάθη. Γι' αυτό είναι σημαντικό τα ζητήματα που τέθηκαν με τη δημοσιοποίηση των αρχείων Έπσταϊν να εξεταστούν τώρα διεξοδικά».
Ο Περ-Βίλι Αμούντσεν, πρόεδρος της μόνιμης επιτροπής ελέγχου και συνταγματικών υποθέσεων, δήλωσε: «Η υπόθεση εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τις επαφές με εγκληματίες και σχετικά με τη διαφθορά στη διοίκηση».
Ο Αμούντσεν, μέλος του ακροδεξιού Κόμματος Προόδου (Fremskrittspartiet ή FrP), πρόσθεσε: «Εάν αυτό τεκμηριωθεί, θα μπορούσε να προκαλέσει μόνιμη ζημιά στην εμπιστοσύνη. Η υπόθεση απαιτεί, επομένως, έκτακτα μέτρα για την αποκατάσταση αυτής της εμπιστοσύνης».
Με πληροφορίες από Guardian
