Η Ταμάρ αγαπήθηκε από τον Μαχμούντ Νταρουίς
"Ήμασταν μια μικρή, μικτή ομάδα Εβραίων και Αράβων. Υποστηρίζαμε τις διεθνείς αξίες της ελευθερίας, της ισότητας και της αδελφοσύνης. Ο Μαχμούντ εμφανιζόταν σε δημόσιες συγκεντρώσεις και σε μεγάλες κομματικές εκδηλώσεις. Ήταν ρομαντικός, γενναιόδωρος, κοινωνικός και έξυπνος. Άρχισε να έρχεται στο σπίτι μου ως φίλος. Καθώς η σχέση μας γινόταν πιο στενή, οι γονείς μου αντιδρούσαν".
Ταμάρ Μπεν-Αμί (συνέντευξη στην Yedioth Ahronoth το 2014)
"Ένα πανεπιστημιακό πτυχίο, τέσσερα βιβλία και εκατοντάδες άρθρα, κι ακόμα κάνω λάθη στην ανάγνωση. Μου έγραψες "καλημέρα" κι εγώ το διάβασα "σ' αγαπώ".
Μαχμούντ Νταρουίς
Το Κομμουνιστικό Κόμμα ήταν ο μόνος σημαντικός πολιτικός χώρος στο Ισραήλ της δεκαετίας του 1960 όπου Άραβες και Εβραίοι συναντιούνταν ως περίπου ίσοι. Ήταν σε μια κομματική συγκέντρωση στην πόλη Σφαράμ, κοντά στη Χάιφα, γύρω στο 1962, όταν ο Νταρουίς και η Ταμάρ Μπεν-Αμί πρωτοσυναντήθηκαν. Εκείνος ήταν περίπου είκοσι ενός ετών και διάβαζε τα ποιήματά του στο πλήθος. Εκείνη ήταν περίπου δεκαέξι, χορεύτρια και τραγουδίστρια που εμφανιζόταν στην εκδήλωση. Και οι δύο ήταν μέλη του κομμουνιστικού κινήματος νεολαίας. Η Μπεν-Αμί θυμήθηκε αργότερα την πρώτη της εντύπωση: "Έμοιαζε με Έλληνα θεό".
Adil Faouzi, The Times of Israel, 17.02.2026
Πέθανε αυτή την εβδομάδα η Εβραία γυναίκα που υπήρξε ο έρωτας του διασημότερου ποιητή της Παλαιστίνης
Lisa Goldman
New Lines Magazine - 27 Φεβρουαρίου 2026
"Η Ρίτα είναι ένα ερωτικό ποίημα. … Η Ρίτα σε όλα μου τα ποιήματα είναι μια Εβραία γυναίκα." –
Μαχμούντ Νταρουίς, σε συνέντευξη του 1996 στην Ισραηλινή κριτικό λογοτεχνίας Helit Yeshurun.
Στις 24 Φεβρουαρίου, η Ταμάρ Μπεν-Αμί, η Εβραία-Ισραηλινή που ενέπνευσε μερικά από τα διασημότερα ποιήματα του Μαχμούντ Νταρουίς, πέθανε σε ηλικία 79 ετών. Ήταν μια καταξιωμένη χορογράφος, αλλά θα είχε ζήσει μια κατά τα άλλα ανώνυμη ζωή, αν ο Νταρουίς –που συχνά περιγράφεται ως ο εθνικός ποιητής της Παλαιστίνης– δεν είχε παραδεχτεί σε συνεντεύξεις αργότερα στη ζωή του ότι η "Ρίτα" σε ποιήματά του όπως το Η Ρίτα και το Τουφέκι και ο Χειμώνας της Ρίτας ήταν μια Ισραηλινή ονόματι Ταμάρ Μπεν-Αμi, την οποία είχε ερωτευτεί.
Η Μπεν-Αμi περιγράφει τη γνωριμία τους στο ντοκιμαντέρ του 2014 Γράψε, είμαι Άραβας (Write Down, I Am an Arab), τίτλος που προέρχεται από τον πρώτο στίχο του περίφημου ποιήματος του Νταρουίς Ταυτότητα (1964). Εκείνη ήταν 16 και εκείνος 22 ετών. Η έλξη τους ήταν ρομαντική και όχι πολιτική, παρόλο που και οι δύο ήταν δραστήριοι στο Ισραηλινό Κομμουνιστικό Κόμμα. Όμως, η πολιτική τους πραγματικότητα ήταν αδύνατο να αγνοηθεί.
Η Ibtisam Mara’ana, η Παλαιστίνια-Ισραηλινή σκηνοθέτιδα του ντοκιμαντέρ Γράψε, είμαι Άραβας, μίλησε συγκινητικά για την Μπεν-Αμi σε μια ισραηλινή ραδιοφωνική εκπομπή στις 25 Φεβρουαρίου, την επομένη του θανάτου της. Η Μπεν-Αμi είχε δώσει συνέντευξη στην ίδια εκπομπή μόλις τρεις μήνες νωρίτερα. Και οι δύο γυναίκες είπαν πράγματα πολύ θλιβερά και βαθιά ανθρώπινα.
Η Μπεν-Αμi δήλωσε βαθιά συγκλονισμένη από τον συγχρονισμό της ασθένειάς της με τα "τρομερά γεγονότα" στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη. Διαγνώστηκε με καρκίνο των οστών στις 7 Οκτωβρίου 2023, την ημέρα των επιθέσεων της Χαμάς στο Ισραήλ, οι οποίες οδήγησαν στον πόλεμο της Γάζας. "Έζησα πολύ ανάμεσα στο εθνικό και το προσωπικό. Ξεκίνησα τη ζωή μου με έναν Άραβα και την τελειώνω με έναν Γερμανό", είπε, αναφερόμενη στον Νταρουίς και στον άνθρωπο που ήταν τώρα ο σύντροφος της ζωής της. "Και οι δύο είναι άγγελοι".
Η Ben-Ami έβαλε τέλος στη σχέση τους το 1967. Το ακραίο ταμπού γύρω από έναν αραβο-εβραϊκό έρωτα ήταν υπερβολικά βαρύ για τη νεαρή γυναίκα. Στην ταινία εξομολογείται με πόνο ότι κατηγόρησε τον εαυτό της που δεν ήταν αρκετά δυνατή ώστε να "αντιμετωπίσει τις δυσκολίες" μιας σχέσης με έναν Άραβα.
"Ανάμεσα στη Ρίτα και τα μάτια μου / υπάρχει ένα ντουφέκι"
Ο Πόλεμος των Έξι Ημερών, τον Ιούνιο του 1967, υπήρξε η καθοριστική ρήξη. Στο έργο του Η Παλαιστίνη ως Μεταφορά, μια συλλογή συνεντεύξεών του, ο Νταρουίς κατέθεσε την πιο άμεση σκέψη του για τον λόγο: "[Ο πόλεμος του 1967] όξυνε μια ασυμβατότητα που, μέχρι εκείνη τη στιγμή, ήταν υποσυνείδητη". Ο πόλεμος ανάγκασε και τους δύο εραστές να αντιμετωπίσουν αυτό που ο δεσμός τους τούς είχε επιτρέψει να αναβάλουν – το ότι ανήκαν σε αντίπαλες πλευρές μιας σύγκρουσης που βάθαινε.
Η μαρτυρία της Μπεν-Αμί το επιβεβαιώνει. Μετά τον πόλεμο, εντάχθηκε στο καλλιτεχνικό συγκρότημα του Ισραηλινού Ναυτικού ως τραγουδίστρια, ερμηνεύοντας πατριωτικά τραγούδια για τα στρατεύματα. Η ίδια εξήγησε: "Είχα Ισραηλινούς φίλους και ήθελα να βρίσκομαι περισσότερο εκεί. Ένιωθα ότι είχα μετατοπιστεί υπερβολικά προς τη μία πλευρά επειδή η ταυτότητά μου, το ποια ήμουν, είχε κλονιστεί ή δεν εκφραζόταν επειδή ήμουν νέα". Πρόσθεσε, με εμφανή πόνο: "Κατηγόρησα τον εαυτό μου για τον χωρισμό. Δεν ήμουν αρκετά δυνατή για να αντιμετωπίσω τις δυσκολίες".
Η αντίδραση του Νταρουίς όταν έμαθε ότι εκείνη κατετάγη στον στρατό ήταν γεμάτη οδύνη. Σε μια επιστολή προς την "Ταμάρι" –το εβραϊκό υποκοριστικό με το οποίο την αποκαλούσε– έγραψε: "Αυτή την εβδομάδα σε σκέφτηκα συχνά. Οι σκέψεις μου με έκαναν να νιώσω άσχημα. Έβλεπα μόνο την εγκληματία μέσα σου. Αναγκάστηκα να ξεχάσω τις γλυκές, όμορφες πλευρές. Υπάρχουν άραγε ακόμα αυτές οι πλευρές; Ελπίζω πως ναι". Η φράση "η εγκληματίας μέσα σου" αποτυπώνει τη στιγμή που η αγαπημένη έγινε, αναπόδραστα, μία εκ των κατακτητών.
Στο Ημερολόγιο μιας Συνηθισμένης Θλίψης (1973), ο Νταρουίς μετέτρεψε αυτή την προσωπική οδύνη σε συγκλονιστική πεζογραφία: "Τη σκέφτηκα: "Τι να κάνει τώρα;" Μπορεί να βρίσκεται στη Ναμπλούς, ή σε κάποια άλλη πόλη, κρατώντας ένα ελαφρύ τουφέκι ως μία από τους κατακτητές, και ίσως αυτή τη στιγμή να διατάζει κάποιους άνδρες να σηκώσουν τα χέρια τους ή να γονατίσουν στο έδαφος. Ή ίσως να είναι υπεύθυνη για την ανάκριση και τον βασανισμό μιας Αράβισσας στην ηλικία της, και τόσο όμορφης όσο ήταν εκείνη κάποτε".
Adil Faouzi, The Times of Israel, 17.02.2026
Write Down, I am an Arab (2014), ντοκιμαντέρ της Ibtisam Mara'ana Menuhin
