Η Ισπανία πρόκειται να απονείμει επίσημα χάρη σε μια ομάδα 53 γυναικών που βρίσκονται μεταξύ των χιλιάδων που φυλακίστηκαν από το καθεστώς του Φράνκο με την αιτιολογία ότι είχαν «παραστρατήσει».
Οι γυναίκες φυλακίστηκαν ως έφηβες από το Συμβούλιο Προστασίας των Γυναικών, ένα σύνολο ιδρυμάτων που διοικούνταν από θρησκευτικές οργανώσεις. Το συμβούλιο, που θύμιζε τα διαβόητα πλυντήρια της Μαγδαληνής στην Ιρλανδία, εποπτευόταν από την Κάρμεν Πόλο, σύζυγο του δικτάτορα στρατηγού Φρανθίσκο Φράνκο.
Ιδρύθηκε αρχικά το 1902 με σκοπό την εξάλειψη της πορνείας, αλλά το 1941, δύο χρόνια μετά το τέλος του ισπανικού εμφυλίου πολέμου, ο ρόλος του επεκτάθηκε στην καταστολή της γυναικείας συμπεριφοράς που παρέκκλινε από τις νόρμες που είχε θεσπίσει η Καθολική Εκκλησία. Το συμβούλιο δεν έκλεισε μέχρι το 1985, 10 χρόνια μετά το θάνατο του Φράνκο.
Χάρη σε 53 γυναίκες στην Ισπανία
Σε τελετή που θα πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα, η κυβέρνηση θα χορηγήσει χάρη στις 53 επιζώσες και θα τις αναγνωρίσει ως θύματα της φρανκικής καταστολής. Σε δήλωση του υπουργείου δημοκρατικής μνήμης αναφέρεται ότι οποιαδήποτε τιμωρία, νομική ή διοικητική, είχαν υποστεί ήταν άκυρη, καθώς ήταν αποτέλεσμα «της καταστολής και της βίας που άσκησε η Επιτροπή Προστασίας των Γυναικών για πολιτικούς, ιδεολογικούς λόγους ή λόγω του φύλου τους».
Το κυβερνητικό τμήμα που συστάθηκε πέρυσι για να διερευνήσει το συμβούλιο έχει λάβει μέχρι στιγμής 1.600 δηλώσεις από γυναίκες που πέρασαν από τα ιδρύματα.
Μια γυναίκα φυλακίστηκε με την υποψία ότι ήταν λεσβία – απλώς και μόνο επειδή είχε γράψει ένα γράμμα στο οποίο συζητούσε τη σεξουαλικότητα. Η Εύα Γκαρσία ντε λα Τόρε, η οποία μετά την αποφυλάκισή της το 1985 έγινε δήμαρχος μιας μικρής πόλης στη Γαλικία, ήταν η πρώτη γυναίκα που αναγνωρίστηκε επίσημα ως θύμα της επιτροπής. Πέθανε το 2022.
Μια άλλη κρατήθηκε επειδή οι αρχές θεωρούσαν ότι «ήταν του δρόμου».
Η συμβολή των πολιτών στις άδικες καταγγελίες εις βάρος των γυναικών
Μέχρι τώρα, το έργο του συμβουλίου δεν έχει συζητηθεί πολύ, ίσως λόγω του στίγματος που συνοδεύει όσους πέρασαν από τις πόρτες του, αλλά και λόγω της συνενοχής των απλών πολιτών που κατήγγειλαν τις νεαρές γυναίκες στις αρχές.
«Η επιτροπή μπορούσε να βασίζεται στην ευρεία υποστήριξη του κοινού και οι άνθρωποι έγιναν σύμμαχοί της και συνεργοί της», δήλωσε η ιστορικός Κάρμεν Γκιγιέν, η οποία νωρίτερα φέτος εξέδωσε ένα βιβλίο για τον οργανισμό.
«Οι άνθρωποι είχαν αφομοιώσει τις ιδέες για το τι έκανε μια γυναίκα «καλή» ή «κακή» και τι θεωρούνταν απόκλιση από το θηλυκό. Ήταν μια μορφή ελέγχου που ασκούσαν οι οικογένειες και οι γείτονές τους, καθώς και οι αρχές».
Πέρυσι, μια ομάδα που εκπροσωπούσε τις θρησκευτικές τάξεις που διεύθυναν το συμβούλιο ζήτησε δημόσια συγγνώμη «από όλες τις γυναίκες των οποίων τα δικαιώματα και η αξιοπρέπεια δεν αναγνωρίστηκαν».
Οι εκπρόσωποι των θυμάτων απέρριψαν τη συγγνώμη και ζήτησαν «αλήθεια, δικαιοσύνη και αποζημίωση».
Με πληροφορίες από Guardian
