Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, είπε ξανά εχθές από την Κύπρο ότι μια επίθεση εναντίον της θα αποτελούσε επίθεση εναντίον ολόκληρης της Ευρώπης. Μετά την επίθεση με drone στη βρετανική βάση της Κύπρου, το αεροπλανοφόρο «Charles de Gaulle» βρέθηκε στη Μεσόγειο, η Γαλλία έστειλε μια φρεγάτα, ανταποκρινόμενη στο αίτημα του Προέδρου της Κύπρου, και ο Γάλλος Πρόεδρος βρέθηκε εκεί για να δείξει τη «γαλλική στρατιωτική ισχύ», όπως είπε, για την υπεράσπιση των εταίρων στην περιοχή.
Η επίσκεψη του Εμανουέλ Μακρόν στην Κύπρο και η συνάντησή του με τον Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Κυριάκο Μητσοτάκη δεν είχε μόνο συμβολισμούς αλλά και ουσία. Σηματοδοτεί την ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας Γαλλίας - Ελλάδας - Κύπρου και αναδεικνύει τον ρόλο της Κύπρου στην ασφάλεια της Ε.Ε. (αν και δεν φαίνεται να το αντιλαμβάνονται εξίσου όλα τα κράτη-μέλη αυτό) και κυρίως την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας στα νοτιοανατολικά σύνορά της. Σύμφωνα με αρκετούς αναλυτές, η συνάντηση των τριών έστειλε κι ένα έμμεσο μήνυμα στην Τουρκία και πάντως έτσι την ερμήνευσαν τα περισσότερα τουρκικά ΜΜΕ.
Το σήμα που επίσης εξέπεμψε η παρουσία του Μακρόν στην Κύπρο είναι ότι η περιοχή παρακολουθείται από την Ε.Ε. και έχει την ευρωπαϊκή στήριξη, αν και δεν είναι όλες οι ηγεσίες των κρατών-μελών εξίσου ένθερμες με τη γαλλική στην υποστήριξη της Κύπρου.
Η παρουσία της Γαλλίας και τα στρατηγικά συμφέροντα
Η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν κάθε λόγο να επιδιώκουν την ενίσχυση της συμμαχίας αυτής, λόγω των επιθετικών ενεργειών της Τουρκίας που έχουν αυξηθεί πάλι τελευταία. Ο Εμανουέλ Μακρόν θέλησε να επωφεληθεί από την παρουσία του αεροπλανοφόρου «Charles de Gaulle» που πλέει ανοιχτά της Κρήτης, συνδυάζοντάς τη με μια εκδήλωση υποστήριξής της Κύπρου και με την ανάληψη μιας πρωτοβουλίας για ζητήματα ευρωπαϊκής ασφάλειας, η οποία εξυπηρετεί τα γαλλικά συμφέροντα και τονώνει το δικό του ηγετικό προφίλ.
Η στρατηγική σημασία της Κύπρου για την Ευρώπη
Η Κύπρος, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, είχε πάντα στρατηγική σημασία για γεωπολιτικούς και ενεργειακούς λόγους, εξού και το διαχρονικό ενδιαφέρον των μεγάλων δυνάμεων της Ευρώπης (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία) και όχι μόνο.
Η Γαλλία είναι από τις χώρες που προωθούν και στηρίζουν την πρόταση για στρατηγική αυτονομία και για ισχυρότερη ενιαία ευρωπαϊκή άμυνα. Η χθεσινή συνάντηση αφορά μεν την αμυντική συνεργασία Γαλλίας - Ελλάδας και Γαλλίας - Κύπρου, αλλά έχει και πολιτική διάσταση, με τη σαφή στήριξη της Κύπρου και την προώθηση της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, η οποία είναι σημαντική για την Ε.Ε., καθώς είναι η πύλη προς τη Μέση Ανατολή και κρίσιμη για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Στα γαλλικά ΜΜΕ η επίσκεψη Μακρόν στην Κύπρο παρουσιάστηκε ως μέρος της στρατηγικής για την ασφάλεια και την ενέργεια στην Ανατολική Μεσόγειο, ως ενίσχυση της γεωπολιτικής παρουσίας της Γαλλίας, ως στήριξη προς Κύπρο και Ελλάδα, καθώς και ως ένα βήμα προς ισχυρότερη ευρωπαϊκή άμυνα.
Διαφορετικές στάσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Το σήμα που επίσης εξέπεμψε η παρουσία του Μακρόν στην Κύπρο είναι ότι η περιοχή παρακολουθείται από την Ε.Ε. και έχει την ευρωπαϊκή στήριξη, αν και δεν είναι όλες οι ηγεσίες των κρατών-μελών εξίσου ένθερμες με τη γαλλική στην υποστήριξη της Κύπρου.
Η Ιταλία και η Ισπανία ανταποκρίθηκαν στο αίτημα της Κύπρου για αποστολή φρεγατών, μετά την Ελλάδα και τη Γαλλία, κυρίως για να είναι και αυτές παρούσες. Η Γερμανία δεν ανταποκρίθηκε τελικά στη συνδρομή στρατιωτικής βοήθειας, παρά τη διαφορετική εντύπωση που άφησε αρχικά ο καγκελάριος Μερτς στον Πρόεδρο της Κύπρου κατά την τηλεφωνική τους επικοινωνία.
Σε πρόσφατη ερώτηση που έγινε από δημοσιογράφους σχετικά με το αν έχει ενισχυθεί η ετοιμότητα της Γερμανίας για την αντιμετώπιση επιθέσεων με drones στην περιοχή, εκπρόσωπος του υπουργείου Άμυνας απάντησε απλώς ότι υπάρχει ένα πολεμικό πλοίο που βρίσκεται σε αποστολή στη Μεσόγειο και είναι πάντα σε ετοιμότητα. Η φρεγάτα «Nordrhein-Westfalen», που αναχώρησε στα μέσα Φεβρουαρίου για να συμμετέχει στην ειρηνευτική αποστολή του ΟΗΕ UNIFIL, με προορισμό τις ακτές του Λιβάνου, το Σαββατοκύριακο έκανε μια ενδιάμεση στάση στην Κύπρο. Λίγες μέρες πριν, ο εκπρόσωπος της καγκελαρίας, Στέφαν Κορνέλιους, απαντώντας σε ερώτηση της DW, είχε δηλώσει ότι η γερμανική κυβέρνηση «δεν σχεδιάζει καμία στρατιωτική υποστήριξη» προς την Κυπριακή Δημοκρατία.
Ο Γιώργος Πρεβελάκης, ομότιμος καθηγητής Γεωπολιτικής στη Σορβόννη, αναφέρει στη LiFO ότι «είναι μία πρώτη εκδήλωση του ενδιαφέροντος της Ευρώπης για να προστατεύσει τον ευρωπαϊκό χώρο και στρατιωτικά». «Ο Μακρόν προσπαθεί να δείξει ότι έχει μια ηγετική θέση στην Ευρώπη, ενώ για την Ελλάδα είναι σημαντικό να υπερασπίζεται την Κύπρο η Ε.Ε. και αυτό συνδυάζεται με τη στρατιωτική συνεργασία που έχει η Ελλάδα με τη Γαλλία. Όλα αυτά ενισχύουν εμπράκτως ένα δίκτυο που υπάρχει», αναφέρει. Όσο για την άρνηση άλλων χωρών να συνδράμουν με τον ίδιο τρόπο την Κύπρο, ο κ. Πρεβελάκης αναφέρει ότι «όταν μιλάμε για Ευρώπη, αυτήν τη στιγμή πρόκειται για ένα μισοδιαλυμένο σύστημα, όπου διάφορες χώρες παίρνουν πρωτοβουλίες ή κάνουν συμμαχίες ανά δύο ή ανά τρεις. Δεν μπορούμε να ελπίζουμε ότι θα έχουμε μία ενιαία αντίδραση όλης της Ευρώπης, αλλά και αυτό είναι καλύτερο από το τίποτα».
Η παρουσία του Εμανουέλ Μακρόν στην Κύπρο και η ενίσχυση της συνεργασίας με την Ελλάδα δείχνουν ότι, παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διαμορφώνονται σταδιακά σχήματα συνεργασίας που επιχειρούν να καλύψουν τα κενά της κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας. Η Ελλάδα και η Κύπρος, από την άλλη, επιχειρούν να αξιοποιήσουν τη δύσκολη συγκυρία για να αναδειχθούν ως κρίσιμοι πυλώνες σταθερότητας στα νοτιοανατολικά σύνορα της Ευρώπης.
