Τι σημαίνει πρακτικά το τέλος των «αιώνιων» φοιτητών;

Διαγραφές Φοιτητών: Η ιστορία των νομοθεσιών - Φοιτητές μιλούν στη LiFO Facebook Twitter
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν από το υπουργείο Παιδείας, διεγράφησαν 308.605 μη ενεργοί φοιτητές στις 31 Δεκεμβρίου 2025. Φωτ.: ΑΠΕ
0

Προβληματισμό και αντικρουόμενες απόψεις, όπως είναι φυσικό, έχει προκαλέσει η εφαρμογή του νόμου για τη διαγραφή των λεγόμενων «αιώνιων» φοιτητών.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν από το υπουργείο Παιδείας, διεγράφησαν 308.605 μη ενεργοί φοιτητές στις 31 Δεκεμβρίου 2025. 

Ο συνολικός αριθμός αφορά μη ενεργούς φοιτητές που δεν πληρούσαν τα κριτήρια του νόμου, σύμφωνα με την ανακοίνωση.

Όπως είχε γίνει γνωστό τον Δεκέμβριο της περασμένης χρονιάς, τουλάχιστον 35.000 φοιτητές αξιοποίησαν τη «δεύτερη ευκαιρία», ένας αριθμός που ενδέχεται να αλλάξει εν ευθέτω χρόνω, καθώς αναμένεται η δημοσιοποίηση των νεότερων στοιχείων.

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), που δημοσιεύθηκε τον περασμένο Ιούνιο, το σύνολο των ενεργών φοιτητών των ΑΕΙ κατά την ακαδημαϊκή χρονιά 2023-24 ήταν 352.099.

«Δεν αφορά καθαρά τη φοιτητική κοινότητα, αλλά είναι μια αλλαγή που έχει να κάνει με την κοινωνία και τη σχέση της με τη δημόσια εκπαίδευση».

Φοιτητές μιλάνε για τη δική τους εμπειρία

Αρκετές είναι οι κινητοποιήσεις φοιτητικών συλλόγων που αντιτάσσονται στο συγκεκριμένο μέτρο, θεωρώντας το άδικο και υποστηρίζοντας ότι δεν λαμβάνει υπόψη του πιο περίπλοκες παραμέτρους που αφορούν τα αίτια πίσω από την καθυστέρηση της ολοκλήρωσης σπουδών. Φοιτητές μίλησαν στη LiFO δίνοντας τη δική τους άποψη για το μέτρο και την αξία τού να υπάρχει η ευκαιρία για επέκταση των σπουδών.

Κατερίνα Λ.

Η Κατερίνα Λ. υπήρξε φοιτήτρια Ιστορίας και Αρχαιολογίας, αλλά αποφάσισε να μην ολοκληρώσει τις σπουδές της, επιθυμώντας μια διαφορετική καριέρα, και ανήκει στους φοιτητές που έχουν διαγραφεί.

Όπως τόνισε η ίδια όταν έλαβε τη βαθμολογία της, αμφιταλαντεύτηκε αν θα ξαναδώσει εξετάσεις, αλλά κατέληξε να εγγραφεί στη σχολή της, λόγω της άμεσης σχέσης του κλάδου με τη Φιλολογία και τη δυνατότητα να διδάξει στο μέλλον.

«Με δυσκόλεψε το ότι ήταν μακριά, αλλά αποτέλεσε μια καλή ευκαιρία να ζήσω και λίγο μόνη μου. Οπότε, ζυγίζοντας όλα αυτά, αποφάσισα να πάω όντως σε αυτήν τη σχολή. Στην πορεία, όμως, με απογοήτευσε αρκετά, και οι καθηγητές, αλλά και τα μαθήματα, που ήταν πολλά και δύσκολα. Κατάλαβα ότι τελικά δεν με ενδιέφερε ως αντικείμενο».

Η δουλειά στη συνέχεια αποτέλεσε ένα σημείο καμπής, το οποίο συνέβαλε στο να μην ολοκληρώσει τις σπουδές της. Χαρακτηριστικά τόνισε ότι όσο σπούδαζε «υπήρχε το άγχος να τελειώσω προτού με διαγράψουν, δηλαδή όντως υπήρχε μια πίεση. Έμπαινα και διάβαζα αν υπήρχε κάποιος καινούργιος νόμος που να λέει ότι εφαρμόζονται οι διαγραφές φοιτητών. Αυτό, βέβαια, προτού πιάσω δουλειά. Καλώς ή κακώς, τότε το έβλεπα ως το μέλλον μου».

Στην πραγματικότητα, η Κατερίνα Λ. θεωρεί ότι οι μαζικές διαγραφές δεν αποτελούν ουσιαστική λύση, παρότι δεν θεωρεί πιθανό η ίδια να συνεχίσει τις σπουδές της.

Διαγραφές Φοιτητών: Η ιστορία των νομοθεσιών - Φοιτητές μιλούν στη LiFO Facebook Twitter
Φοιτητικές κινητοποιήσεις και διαμαρτυρία των φοιτητών στην πρυτανεία του ΕΚΠΑ. Φωτ.: EUROKINISSI

«Όμως κάποιοι άλλοι, ακόμα και μετά από ένα πιο εκτενές διάστημα, θα μπορούσαν να το δουν ως μια δεύτερη ευκαιρία για να συνεχίσουν τη σχολή που είχαν αφήσει όταν ήταν πιο νέοι. Οπότε, διαγράφοντάς τους, αυτόματα διαγράφεις και τη δυνατότητα για δεύτερη ευκαιρία».

Σχετικά με τα εμπόδια που μπορούν οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες να θέσουν, η ίδια θεωρεί ότι πλέον τα πανεπιστήμια μπορούν και οφείλουν με τα νέα τεχνολογικά μέσα να παρέχουν μεγαλύτερη ευελιξία σε όσους δεν δύνανται να βρεθούν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους. 

Το ότι πολλοί φοιτητές αδυνατούν να ολοκληρώσουν εγκαίρως τις σπουδές τους λόγω οικονομικών αδυναμιών αποτελεί εν μέρει και ζήτημα για το οποίο ευθύνονται οι ίδιες οι σχολές, όπως υποστήριξε, καθώς δεν έχουν κατορθώσει να εντάξουν στη διδασκαλία την τηλεκπαίδευση σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, που θα λειτουργεί σε συνάρτηση με το πανεπιστήμιο αλλά και με τις ανάγκες των φοιτητών.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στη λογική που επικρατεί στην Ελλάδα, με τη φοιτητική και επαγγελματική πορεία να είναι «γραμμική». «Ουσιαστικά σκεφτόμαστε: μπαίνω σε μια σχολή, τελειώνω αυτήν τη σχολή και δουλεύω πάνω σε αυτό που σπούδασα. Είναι πολύ μονοδιάστατη λογική. Αυτό ισχύει πολλά χρόνια. Δεν υπάρχει ευελιξία».

Αναφερόμενη στον όρο «αιώνιος φοιτητής», θεωρεί ότι είναι υποτιμητικός, «σαν να λέμε ότι αυτό το παιδί είναι χαραμοφάης, τρώει τα λεφτά του κράτους, έχει όλες τις παροχές, κάτι που φυσικά δεν ισχύει και δεν θα έπρεπε να έχει αυτή την έννοια».

Η Κατερίνα Λ. ανέφερε ότι επικρατεί μια κατάσταση κατά την οποία ακόμα θεωρείται «ντροπή» να μην τελειώσεις τις σπουδές σου, με όσους το επιλέγουν συχνά να κατακρίνονται από τον οικογενειακό κύκλο.

«Μας έχουν βάλει σε μια διαδικασία από μικρή ηλικία να πάρουμε απόφαση για το μέλλον μας χωρίς να έχουμε βιώματα, χωρίς να έχουμε φύγει από το σπίτι μας και χωρίς να γνωρίζουμε όντως τι θέλουμε να κάνουμε. Θεωρώ πολύ τυχερούς τους ανθρώπους που από τα 18 τους ξέρουν τι θέλουν να κάνουν και έχουν κατασταλάξει. Εγώ κατάλαβα τα πρώτα χρόνια των σπουδών ότι δεν μου ταίριαζε η σχολή. Όμως η νόρμα που άτυπα μας είχε επιβληθεί ήταν ότι έπρεπε να συνεχίσω να σπουδάζω. Ανεξάρτητα από το αν μου άρεσε ή όχι». 

Έναν φοιτητή που έχει κατανοήσει ότι το μέλλον του δεν είναι στο πλαίσιο των σπουδών που κάνει, «θα τον ενθάρρυνα να το σταματήσει όσο είναι νωρίς. Υπάρχουν πολλές επιλογές. Όχι πάντα εύκολες, αλλά υπάρχουν».

«Εκ των πραγμάτων, είναι, βέβαια, πολύ δύσκολο να γυρίσεις μετά από απουσία ετών και να ξαναμπείς στη διαδικασία των σπουδών».

Δήλωσε, επιπλέον, ότι οι σπουδές της, παρότι δεν ολοκληρώθηκαν, της παρείχαν σημαντικά εφόδια, όχι τόσο στο πρακτικό κομμάτι της δουλειάς της, η οποία απέχει από το αντικείμενο σπουδών της, αλλά συνολικά στη ζωή της.

Διαγραφές Φοιτητών: Η ιστορία των νομοθεσιών - Φοιτητές μιλούν στη LiFO Facebook Twitter
«Ουσιαστικά σκεφτόμαστε: μπαίνω σε μια σχολή, τελειώνω αυτήν τη σχολή και δουλεύω πάνω σε αυτό που σπούδασα. Είναι πολύ μονοδιάστατη λογική. Αυτό ισχύει πολλά χρόνια. Δεν υπάρχει ευελιξία». Φωτ.: EUROKINISSI

«Δεν μετανιώνω για τίποτα, η εμπειρία των πανεπιστημιακών σπουδών έχει μεγάλη αξία με τον δικό της τρόπο, ακόμα και αν κάποιος δεν ολοκληρώνει».

Ερωτώμενη τι θα άλλαζε στο σύστημα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, η Κατερίνα Λ. θεωρεί απαραίτητο να εφαρμοστεί σε μόνιμη βάση, όταν κρίνεται αναγκαίο, η τηλεκπαίδευση. «Να μπορούν οι υποψήφιοι φοιτητές να βάζουν στο μηχανογραφικό όλες τις σχολές που θέλουν, χωρίς να κοιτάνε το μέρος, γνωρίζοντας ότι θα υπάρξει τρόπος να τα καταφέρουν χωρίς να μετακινηθούν, αν αυτό δεν καθίσταται δυνατό». 

Απαραίτητο είναι για εκείνη, επίσης, να υπάρχει ένας πιο ταχύς εκσυγχρονισμός της ύλης.

Η ίδια ολοκλήρωσε αναφέροντας ότι «οι άνθρωποι που είναι στη θέση μου, με βάση τη δική μου εμπειρία, δύσκολα θα ήθελαν να επιστρέψουν και να ξεκινήσουν ξανά τις σπουδές τους από εκεί που τις είχαν αφήσει. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι αποκλείεται κάτι τέτοιο και από τη στιγμή που δεν θα σου δίνει το κράτος αυτή την επιλογή, δεν θα υπάρχει καμία δυνατότητα να πραγματοποιηθεί η επιθυμία κάποιου για συνέχιση των σπουδών. Την επιτυχία της εισαγωγής σε ένα πανεπιστήμιο δεν θα έπρεπε να τη στερούν διά παντός από κανέναν». 

Ελισάβετ Κ.

Η Ελισάβετ Κ. αποτελεί μία από τις φοιτήτριες που συγκαταλέγονται στο πλαίσιο της λεγόμενης «δεύτερης ευκαιρίας» και βρίσκεται στη διαδικασία να ολοκληρώσει τις σπουδές της.

«Αρχικά ενημερώθηκα με μέιλ όταν ξεκίνησε η διαδικασία για τις διαγραφές. Στη συνέχεια με πήραν τηλέφωνο από τη γραμματεία για να με ρωτήσουν σε τι στάδιο βρίσκομαι και να μου ανακοινώσουν ότι τον Σεπτέμβριο του 2026 διαγράφομαι», ανέφερε η Ελισάβετ Κ.

Οι αιτίες που οδήγησαν την Ελισάβετ Κ. να καθυστερήσει τις σπουδές της ήταν η δυσκολία του τμήματος αλλά και ότι «λόγω της μεγάλης απόστασης της σχολής από το σπίτι μου, αναγκάστηκα μετά από τα πέντε χρόνια που διαρκούν οι σπουδές μου να γυρίσω πίσω. Έτσι, πήγαινα στις εξεταστικές για να γράψω και έφευγα».

Η κατάσταση αυτή τής άσκησε ψυχολογική πίεση, επηρεάζοντας την καθημερινότητά της.

«Καταρχάς, είμαι σε μια πολύ απαιτητική δουλειά, χωρίς σταθερό ωράριο, πάνω στο αντικείμενό μου, πράγμα το οποίο καθιστά ακόμα πιο δύσκολο να βρω τον απαιτούμενο χρόνο για την υλοποίηση της διπλωματικής μου, η οποία είναι το μόνο που έχει απομείνει για την ολοκλήρωση των σπουδών. Είναι δύσκολο για μένα, πόσο μάλλον για φοιτητές που αναγκάζονται να δουλεύουν καθ’ όλη τη διάρκεια των σπουδών τους. Ακόμα και στην καθημερινότητά μου, το πρώτο χρονικό διάστημα τουλάχιστον, ένιωθα ένα βάρος και ήταν κάτι που σκεφτόμουν επί μονίμου βάσεως, νιώθοντας παράλληλα αβεβαιότητα, καθώς υπήρχε προκαθορισμένος χρόνος πριν από τη διαγραφή».

Μάλιστα, θεωρεί ότι η νομοθεσία δεν λειτουργεί ισότιμα προς όλους διότι «οι συνθήκες ζωής κάθε φοιτητή διαφέρουν και δεν μπορεί ένας νόμος να καθορίσει κάτι με γενικά στοιχεία. Για παράδειγμα, ένας φοιτητής σε δύσκολη οικονομική κατάσταση, ιδίως με τον πληθωρισμό και την παρούσα οικονομία, δεν δύναται να φέρει εις πέρας τις σπουδές του εξίσου εύκολα με έναν άνθρωπο που έχει οικονομική ευχέρεια».

ΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ ΑΕΙ Facebook Twitter
Η μεγαλύτερη παρανόηση γύρω από τους λεγόμενους «αιώνιους φοιτητές» είναι ότι αποτελούν βάρος για τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια. Φωτ.: EUROKINISSI

Όπως τόνισε, η μεγαλύτερη παρανόηση γύρω από τους λεγόμενους «αιώνιους φοιτητές» είναι ότι αποτελούν βάρος για τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια και «κατά την άποψή μου ο στόχος αυτής της ρητορικής ήταν και είναι η μετακύλιση των πραγματικών προβλημάτων των ΑΕΙ στη μη ολοκλήρωση σπουδών από φοιτητές και φοιτήτριες που στην πραγματικότητα δεν ζημιώνουν τον Έλληνα φορολογούμενο».

«Αντιθέτως, ίσως πρέπει να κοιτάξουμε τα προβλήματα των κτιριακών εγκαταστάσεων και γενικά τις ελλείψεις στις υποδομές και τη μη λειτουργική αντιστοιχία λίγων καθηγητών για πολλούς φοιτητές. Επίσης, σημαντικό είναι να αναφερθεί ότι σε αρκετά πανεπιστήμια υπάρχει ασυδοσία σχετικά με την τακτική ορισμένων καθηγητών να κόβουν σε μεγάλο ποσοστό φοιτητές κατά τις εξεταστικές περιόδους, συχνά αδίκως. Κι αυτό αποτελεί σοβαρό πρόβλημα, καθώς παρατείνει τις σπουδές».

Η Ελισάβετ Κ. θεωρεί ότι «η συγκεκριμένη νομοθεσία δεν επιλύει κάποιο ουσιαστικό πρόβλημα και έρχεται να ενισχύσει την ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης». 

«Δεν αφορά καθαρά τη φοιτητική κοινότητα, αλλά είναι μια αλλαγή που έχει να κάνει με την κοινωνία και τη σχέση της με τη δημόσια εκπαίδευση».

Η θέση της ΠΟΣΔΕΠ για το νομοσχέδιο

Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού (ΠΟΣΔΕΠ) έλαβε εκ νέου θέση για τις διαγραφές, τονίζοντας την αντίθεσή της στο νομοσχέδιο.

«Στο φλέγον ζήτημα των διαγραφών φοιτητών, η θέση μας είναι σαφής και κατηγορηματική: η ακαδημαϊκή πορεία ενός νέου ανθρώπου δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με οριζόντιους, διοικητικούς αυτοματισμούς που στερούνται ακαδημαϊκών κριτηρίων», τονίζει η Ομοσπονδία. 

Παράλληλα, αναφέρει ότι «η πολιτεία οφείλει να αντιληφθεί ότι η λύση στο πρόβλημα της καθυστέρησης των σπουδών δεν βρίσκεται στις μαζικές διαγραφές, αλλά στην αναγνώριση και τη θεραπεία των αιτίων που οδηγούν στη φοιτητική αποτυχία και την εγκατάλειψη των σπουδών». 

Η ΠΟΣΔΕΠ ζητά «την άμεση αναβάθμιση της ελλιπούς φοιτητικής μέριμνας (στέγαση, σίτιση, υποτροφίες), καθώς οι οικονομικές δυσκολίες αποτελούν έναν σημαντικό λόγο καθυστέρησης των σπουδών. Παράλληλα, είναι αναγκαία η ενίσχυση των δομών συμβουλευτικής και η θεσμοθέτηση προγραμμάτων υποστήριξης για φοιτητές που αντιμετωπίζουν δυσκολίες». 

«Δεν χρειαζόμαστε λιγότερους φοιτητές, χρειαζόμαστε περισσότερους ενεργούς και υποστηριζόμενους φοιτητές, στους οποίους το πανεπιστήμιο θα παρέχει τα εφόδια να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους με επιτυχία, αντί να τους οδηγεί στην έξοδο με ψυχρούς λογιστικούς όρους», δηλώνει η Ομοσπονδία.

Διαγραφές Φοιτητών: Η ιστορία των νομοθεσιών - Φοιτητές μιλούν στη LiFO Facebook Twitter
Η ΠΟΣΔΕΠ ζητά «την άμεση αναβάθμιση της ελλιπούς φοιτητικής μέριμνας (στέγαση, σίτιση, υποτροφίες), καθώς οι οικονομικές δυσκολίες αποτελούν έναν σημαντικό λόγο καθυστέρησης των σπουδών». Φωτ.: EUROKINISSI

Η ιστορία των διαγραφών

Εντούτοις, οι διαγραφές των φοιτητών δεν είναι μια νέα προσπάθεια. Έχει τις πρώτες «γερές» βάσεις της το 2007, επί υπουργίας Μαριέττας Γιαννάκου. 

Στο άρθρο 14 του νόμου Ν. 3549/2007 περιγραφόταν ότι «η ανώτατη διάρκεια φοίτησης στις προπτυχιακές σπουδές δεν μπορεί να υπερβαίνει τον ελάχιστο αριθμό εξαμήνων που απαιτούνται για τη λήψη του πτυχίου, σύμφωνα με το ενδεικτικό πρόγραμμα σπουδών του τμήματος, προσαυξανόμενο κατά 100%». Προβλεπόταν, επίσης, «σε εξαιρετικές περιπτώσεις» και με απόφαση της Συγκλήτου για τα πανεπιστήμια και της Συνέλευσης για τα τότε ΤΕΙ, «ύστερα από πλήρως αιτιολογημένη εισήγηση της Γενικής Συνέλευσης του Τμήματος και σχετική αίτηση φοιτητή ή σπουδαστή, η παράταση της ανώτατης διάρκειας φοίτησης του αιτούντος, μέχρι δύο (2) εξάμηνα».

Ο νόμος διευκρίνιζε ότι «μετά την πάροδο της ανώτατης διάρκειας φοίτησης, ο φοιτητής ή σπουδαστής θεωρείται ότι έχει απολέσει αυτοδικαίως τη φοιτητική ή σπουδαστική ιδιότητα. Για την απώλεια της φοιτητικής ή σπουδαστικής ιδιότητας εκδίδεται σχετική διαπιστωτική πράξη από τη Γραμματεία του οικείου Τμήματος, με την οποία βεβαιώνονται και τα μαθήματα στα οποία ο φοιτητής ή σπουδαστής έχει εξεταστεί επιτυχώς».

ΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ ΑΕΙ Facebook Twitter
«Η πολιτεία οφείλει να αντιληφθεί ότι η λύση στο πρόβλημα της καθυστέρησης των σπουδών δεν βρίσκεται στις μαζικές διαγραφές, αλλά στην αναγνώριση και τη θεραπεία των αιτίων που οδηγούν στη φοιτητική αποτυχία και την εγκατάλειψη των σπουδών». Φωτ.: EUROKINISSI

«Φοιτητές ή σπουδαστές που, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, έχουν ήδη υπερβεί το παραπάνω ανώτατο όριο φοίτησης, καλούνται εγγράφως από το οικείο ΑΕΙ να δηλώσουν εγγράφως εάν επιθυμούν τη συνέχιση των σπουδών τους. Σε περίπτωση καταφατικής δήλωσης, μπορούν να συνεχίσουν τις σπουδές τους επί πέντε (5) ακόμη ακαδημαϊκά έτη, αρχόμενα από το επόμενο ακαδημαϊκό έτος από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου. Διαφορετικά διαγράφονται από τα μητρώα του οικείου ΑΕΙ και στερούνται της φοιτητικής ή σπουδαστικής ιδιότητας. Για την απώλεια της φοιτητικής ή σπουδαστικής ιδιότητας εκδίδεται σχετική διαπιστωτική πράξη από τη Γραμματεία του οικείου Τμήματος, με την οποία βεβαιώνονται και τα μαθήματα στα οποία ο φοιτητής ή σπουδαστής έχει εξεταστεί επιτυχώς», ανέφερε το άρθρο 14.

Παρά το ότι υπήρξε η συγκεκριμένη ρύθμιση, στην πράξη ο νόμος δεν εφαρμόστηκε ευρέως ή συστηματικά και επεκτάθηκε/τροποποιήθηκε περαιτέρω από μεταγενέστερους νόμους.

Επόμενη προσπάθεια ρύθμισης αποτέλεσε ο ν. 4009/2011, ο επονομαζόμενος και «νόμος Διαμαντοπούλου». Ο νόμος καθόριζε ως «περίοδο κανονικής φοίτησης» τον ελάχιστο αριθμό των αναγκαίων για την απονομή του τίτλου σπουδών εξαμήνων, σύμφωνα με το ενδεικτικό πρόγραμμα σπουδών της σχολής, προσαυξημένο κατά τέσσερα εξάμηνα, (ν+2). Δινόταν, ωστόσο, η δυνατότητα εγγραφής στα εξάμηνα εφόσον οι φοιτητές πληρούσαν τους όρους συνέχισης της φοίτησης που καθορίζονταν στον οργανισμό κάθε ιδρύματος. 

Διαγραφές Φοιτητών: Η ιστορία των νομοθεσιών - Φοιτητές μιλούν στη LiFO Facebook Twitter
Φωτ.: EUROKINISSI

Ο νόμος προέβλεπε την αυτοδίκαια διαγραφή φοιτητών εφόσον δεν είχαν εγγραφεί για δύο συνεχόμενα εξάμηνα.

Θεωρείται το πρώτο σημαντικό θεσμικό πλαίσιο που έδωσε χώρο για μελλοντικές ρυθμίσεις περί ορίων φοίτησης και διαχείρισης των εγγεγραμμένων φοιτητών.

Με τον «νόμο Διαμαντοπούλου» εισήχθη η πρόβλεψη για μερική φοίτηση, για όσους φοιτητές αποδεδειγμένα εργάζονταν τουλάχιστον 20 ώρες την εβδομάδα. Στα ΑΕΙ εναπόκεινταν οι ειδικότερες προϋποθέσεις και οι λεπτομέρειες για τη διαδικασία διευκόλυνσης της φοίτησης των σπουδαστών με αναπηρία.

Προς τις σημερινές αποφάσεις για τη διαγραφή φοιτητών οδήγησε ο νόμος 4957/2022, αποκαλούμενος και «νόμος Κεραμέως» στον οποίο οριζόταν ότι η Ανώτατη Διάρκεια Φοίτησης (ΑΔΦ) για τα προγράμματα σπουδών διάρκειας 4 ετών ήταν τα 6 έτη (ν+2) και για τα πενταετή προγράμματα τα 8 έτη (ν+3)

Μετά τη συμπλήρωση της ΑΔΦ, ο νόμος ανέφερε ότι «το Διοικητικό Συμβούλιο του Τμήματος εκδίδει πράξη διαγραφής».

Ο νόμος προέβλεπε, όμως, εξαίρεση για «σοβαρούς λόγους υγείας που ανάγονται στο πρόσωπο του φοιτητή ή στο πρόσωπο συγγενούς πρώτου βαθμού εξ αίματος ή συζύγου ή προσώπου με το οποίο ο φοιτητής έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης».

ΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ ΑΕΙ Facebook Twitter
Κινητοποίηση φοιτητών εναντίον των διαγραφών. Φωτ.: EUROKINISSI

Οι αποφάσεις του νομοσχεδίου του 2022 άρχισαν να ενεργοποιούνται το 2024-2025 και έτσι τον Οκτώβριο του 2025 δημοσιεύτηκε σχετική υπουργική απόφαση (ΦΕΚ 5629/Β/20-10-2025) για την εφαρμογή των ορίων φοίτησης και τις διαδικασίες διαγραφής φοιτητών που τα υπερβαίνουν.

Η υπουργική απόφαση ρύθμιζε λεπτομερώς τον τρόπο υπολογισμού της ανώτατης διάρκειας, πότε και πώς εφαρμόζεται η διαγραφή, καθώς και τα δικαιώματα παράτασης ή αίτησης θεραπείας.

Εδώ να σημειωθεί ότι η έννοια «αίτηση θεραπείας» αναφέρεται στο επίσημο αίτημα που κάνει ένας πολίτης προς την εκάστοτε διοίκηση που πήρε μια απόφαση, ζητώντας να την επανεξετάσει, είτε να τη διορθώσει, είτε να την ανακαλέσει ή να την τροποποιήσει.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, αναφερόμενοι στα ΑΕΙ, ο φοιτητής ζητά από το πανεπιστήμιο να μην εφαρμοστεί η διαγραφή του, παρότι τυπικά υπερβαίνει το όριο φοίτησης.

Οι διευκρινίσεις

Μέσα στο 2025 είχαν βγει σχετικές διευκρινίσεις που ξεκαθάριζαν το πλαίσιο σχετικά με το ποιοι φοιτητές θα διαγράφονταν και ποιοι θα μπορούσαν να διεκδικήσουν παράταση με στόχο την ολοκλήρωση των σπουδών τους.

Σχετική εγκύκλιος διευκρίνιζε ότι η ανώτατη διάρκεια φοίτησης σε ένα πρόγραμμα σπουδών πρώτου κύκλου με ελάχιστη διάρκεια οκτώ (8) ακαδημαϊκών εξαμήνων για την απονομή του τίτλου σπουδών είναι ο χρόνος αυτός, προσαυξημένος κατά τέσσερα (4) ακαδημαϊκά εξάμηνα. Σε πρόγραμμα σπουδών του οποίου ο ελάχιστος χρόνος υπερβαίνει τα οκτώ (8) ακαδημαϊκά εξάμηνα, η ανώτατη διάρκεια φοίτησης είναι ο ελάχιστος χρόνος σπουδών, προσαυξημένος κατά έξι (6) ακαδημαϊκά εξάμηνα.

Για τους φοιτητές που συμπληρώνουν την ανώτατη διάρκεια φοίτησης και δεν έχουν καταστεί πτυχιούχοι επέρχεται αυτοδικαίως η διαγραφή από το τμήμα ή τη μονοτμηματική σχολή του Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος δύο (2) μήνες μετά την ανάρτηση των αποτελεσμάτων της επαναληπτικής εξεταστικής του Σεπτεμβρίου, εάν οι ίδιοι δεν προβούν σε συγκεκριμένες ενέργειες.

Έτσι, λοιπόν, αναφορικά με τα άτομα που θα έχουν ακόμα μία ευκαιρία, η εγκύκλιος υπενθυμίζει ότι ο χρόνος ολοκλήρωσης των σπουδών και πέραν της ανώτατης χρονικής διάρκειας φοίτησης, με βάση όσα αναφέρθηκαν πριν, παρατείνεται για δύο (2) επιπλέον ακαδημαϊκά εξάμηνα, κατόπιν υποβολής αίτησης, σε φοιτητές οι οποίοι πληρούν τις εξής προϋποθέσεις:

  • κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης έχουν αξιολογηθεί επιτυχώς σε ποσοστό τουλάχιστον εβδομήντα τοις εκατό (70%) των πιστωτικών μονάδων (ECTS) του ισχύοντος προγράμματος σπουδών και
  • έχουν συμμετάσχει σε τουλάχιστον δύο (2) ακαδημαϊκές δοκιμασίες σύμφωνα με το πρόγραμμα σπουδών, εκ των οποίων στη μία επιτυχώς, όπως εξέταση μαθήματος, υποστήριξη διπλωματικής, πρακτική άσκηση, σε ένα από τα τέσσερα (4) προηγούμενα ακαδημαϊκά εξάμηνα πριν από την υποβολή της αίτησης.

Εάν το πρόγραμμα σπουδών περιλαμβάνει την υποχρεωτική εκπόνηση πρακτικής άσκησης ή πτυχιακής ή διπλωματικής εργασίας, η οποία δεν έχει ολοκληρωθεί, και συντρέχουν οι προϋποθέσεις που προαναφέρθηκαν, η διάρκεια της φοίτησης παρατείνεται για τρία (3) ακαδημαϊκά εξάμηνα. Για φοιτητές που έχουν αξιολογηθεί επιτυχώς στο σύνολο των μαθημάτων του ισχύοντος προγράμματος σπουδών και εκκρεμεί μόνο η εκπόνηση πρακτικής άσκησης ή πτυχιακής ή διπλωματικής εργασίας για τη λήψη πτυχίου δεν απαιτείται η πλήρωση των προϋποθέσεων της περίπτωσης β).

Ωστόσο, χορηγείται υπέρβαση της ανώτατης χρονικής διάρκειας, κατόπιν αίτησης προς τις γραμματείες, για σοβαρούς λόγους υγείας που ανάγονται στο πρόσωπο του φοιτητή ή στο πρόσωπο συγγενούς πρώτου βαθμού εξ αίματος ή συζύγου ή προσώπου με το οποίο ο φοιτητής έχει συνάψει σύμφωνο συμβίωσης. Η υπέρβαση χορηγείται για διάστημα αντίστοιχο προς τη σοβαρότητα των λόγων υγείας. Κατά τη διάρκεια της υπέρβασης του χρόνου φοίτησης για σοβαρούς λόγους υγείας, η φοιτητική ιδιότητα, με εξαίρεση τη φοιτητική μέριμνα, καθίσταται ανενεργή και διακόπτεται κάθε διαδικασία που σχετίζεται με τη φοιτητική ιδιότητα.

Επιπλέον, οι φοιτητές/-τριες που είναι εγγεγραμμένοι/-ες σε προγράμματα σπουδών πρώτου κύκλου των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων και έχουν πιστοποιημένη αναπηρία σε ποσοστό τουλάχιστον πενήντα τοις εκατό (50%) εξαιρούνται της ανώτατης διάρκειας φοίτησης και δεν διαγράφονται αυτοδικαίως με τη συμπλήρωσή της.

Σημειώνεται ότι η ρύθμιση δεν επηρεάζει ενεργούς φοιτητές, ούτε όσους βρίσκονται εντός του νόμιμου χρονικού πλαισίου σπουδών (4+2 ή 5+3 έτη).

Επιπροσθέτως, η πρόβλεψη για μερική φοίτηση αφορά σε γονείς παιδιών έως 8 ετών, εργαζόμενους (άνω των 20 ωρών εργασίας την εβδομάδα αποδεδειγμένα) και πρωταθλητές και αθλητές με εντατικό πρόγραμμα.

Ελλάδα
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Νέο πλαίσιο για τις διαγραφές φοιτητών στα ΑΕΙ: Τι προβλέπει η Υπουργική Απόφαση για την ανώτατη διάρκεια φοίτησης

Ελλάδα / Νέο πλαίσιο για τις διαγραφές φοιτητών στα ΑΕΙ: Τι προβλέπει η Υπουργική Απόφαση για την ανώτατη διάρκεια φοίτησης

Η Υπουργική Απόφαση για τη διαγραφή φοιτητών στα ΑΕΙ καθορίζει ανώτατη διάρκεια φοίτησης, παρατάσεις, εξαιρέσεις και νέους σαφείς κανόνες σπουδών
LIFO NEWSROOM

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ