Η ΚΛΙΜΑΚΩΣΗ ΤΗΣ έντασης στη Μέση Ανατολή μετά την επίθεση στο Ιράν έχει αναζωπυρώσει τους φόβους για μια ευρύτερη σύγκρουση με παγκόσμιες συνέπειες. Ο έγκριτος δημοσιογράφος της « Guardian», Τζον Γκρέις, έγραψε πριν από λίγες ημέρες ένα αιχμηρό άρθρο στο οποίο σημείωνε πως «αφού δεν κατάφερε να κερδίσει το βραβείο ειρήνης, ο Ντόναλντ Τραμπ στρέφει την προσοχή του στο Νόμπελ πολέμου».
Με αφορμή αυτό το άρθρο του, τον αναζήτησα για να σχολιάσει τις τελευταίες εξελίξεις αλλά και την ένταση που έχει προκύψει ανάμεσα στον Τραμπ και τον Βρετανό πρωθυπουργό, Κιρ Στάρμερ. Στη συζήτησή μας προειδοποιεί ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή μπορεί να εξελιχθεί σε «πόλεμο όλων μας», ενώ ασκεί σκληρή κριτική στον Αμερικανό Πρόεδρο, τον οποίο χαρακτηρίζει απρόβλεπτο και συγκρουσιακό ηγέτη. Παράλληλα, εξηγεί γιατί θεωρεί ότι ο κόσμος γίνεται όλο και πιο ασταθής και γιατί, αυτή την εποχή, ο ρόλος της δημοσιογραφίας είναι πιο κρίσιμος από ποτέ.
«Ο κίνδυνος είναι ότι ο πόλεμος θα επεκταθεί και θα γίνει πόλεμος όλων μας. Αυτό έχει ήδη αρχίσει να συμβαίνει, όχι μόνο με τις συγκρούσεις αλλού στον Κόλπο αλλά και με την τιμή του πετρελαίου να φτάνει τα 100 δολάρια το βαρέλι».
— Πώς είδατε τις εξελίξεις μετά την επίθεση στο Ιράν; Τι σας εντυπωσίασε περισσότερο;
Η επίθεση στο Ιράν δεν ήταν εντελώς απρόσμενη. Οι ΗΠΑ είχαν αναπτύξει πλοία και αεροσκάφη στην περιοχή τον προηγούμενο μήνα. Το ότι δεν υπήρχε σαφές σχέδιο για το πώς θα μπορούσε να μοιάζει το τέλος του πολέμου ήταν μεγαλύτερη έκπληξη. Αν και κάποιοι θα έλεγαν ότι αυτό είναι μάλλον συνηθισμένο για τον Ντόναλντ Τραμπ. Η βασική μου αίσθηση ήταν «πάλι τα ίδια». Αν και δεν θα με στενοχωρούσε να δω το τέλος του βάναυσου ιρανικού καθεστώτος, οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν μια θλιβερή ιστορία στον 21ο αιώνα να ξεκινούν πολέμους στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν και στη Λιβύη που συνήθως αφήνουν την περιοχή στο χάος. Μπορώ να δω να συμβαίνει το ίδιο και στο Ιράν. Χάρηκα που ο Κιρ Στάρμερ αρνήθηκε να εμπλακεί πέρα από αμυντική βάση. Τουλάχιστον έχει μάθει από την ιστορία. Εξάλλου, αυτός δεν είναι ένας πόλεμος που θέλει ο βρετανικός λαός. Περίπου το 80% είναι εναντίον.
— Πρόσφατα γράψατε: «Αφού απέτυχε να κερδίσει το βραβείο ειρήνης, ο Τραμπ στρέφει την προσοχή του στο Νόμπελ πολέμου». Πώς αξιολογείτε τη στάση του από τότε που εκλέχθηκε;
Το να προσπαθεί κανείς να κάνει λογικές κρίσεις για έναν Αμερικανό Πρόεδρο που είναι ξεκάθαρο ότι έχει ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας και συχνά κάνει δηλώσεις που δεν είναι αληθείς είναι μάταιο. Πέρυσι ο Τραμπ επέμενε συνεχώς ότι είχε τερματίσει οκτώ παγκόσμιες συγκρούσεις, συμπεριλαμβανομένης μίας μεταξύ του Αζερμπαϊτζάν και της Αλβανίας – χωρών που δεν έχουν ποτέ πολεμήσει μεταξύ τους. Κανείς δεν τον αμφισβήτησε, επειδή είναι ο πιο ισχυρός άνθρωπος στον πλανήτη. Έγινε εμμονικός με την ιδέα να κερδίσει το Νόμπελ Ειρήνης και ήταν εμφανώς εκνευρισμένος όταν δεν το πήρε. Από τότε, ο Τραμπ απήγαγε τον πρόεδρο της Βενεζουέλας και εισέβαλε στο Ιράν. Στην προεκλογική του εκστρατεία είχε υποσχεθεί να τερματίσει την αμερικανική εμπλοκή σε ξένους πολέμους. Η αλήθεια είναι ότι κανείς δεν πρέπει να περιμένει από τον Τραμπ να κρατήσει τον λόγο του. Το ενδιαφέρον του για το Ιράν θα διαρκέσει μέχρι να βαρεθεί και να εμφανιστεί κάτι άλλο. Τότε θα αφήσει τον υπόλοιπο κόσμο να αντιμετωπίσει το χάος.
— Πώς ερμηνεύσατε τα σχόλια σχετικά με τον Βρετανό πρωθυπουργό;
Είναι απλώς λόγια. Ο Τραμπ λέει κάτι τη μία μέρα και κάτι άλλο την επόμενη, ανάλογα με το με ποιον έχει μιλήσει στο μεταξύ. Κατά την κρατική επίσκεψη τον περασμένο Σεπτέμβριο, ο Τραμπ είπε ότι η «ειδική σχέση» δεν ήταν ποτέ ισχυρότερη. Τώρα λέει ότι έχει καταστραφεί και ότι ο Στάρμερ είναι αποτυχημένος. Μοιάζει πολύ σαν να έχει μιλήσει ο Τραμπ στο τηλέφωνο με τον Νάιτζελ Φάρατζ. Ο Τραμπ είναι νταής. Απεχθάνεται το να μην παίρνει αυτό που θέλει. Έτσι, ξεσπάει. Πίστευε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα έκανε ό,τι ζητούσε. Ο Στάρμερ κράτησε τη θέση του ότι ο πόλεμος δεν ήταν σύμφωνος με το διεθνές δίκαιο. Οι Συντηρητικοί και το Reform προσπαθούν να εκμεταλλευτούν πολιτικά τα σχόλια του Τραμπ για την «ειδική σχέση», αλλά οι περισσότεροι λογικοί άνθρωποι το βλέπουν απλώς ως «ο Τραμπ είναι ο Τραμπ».
— Είναι ο πόλεμος στο Ιράν πόλεμος του Τραμπ;
Όχι μόνο πόλεμος του Τραμπ. Είναι επίσης πόλεμος του Ισραήλ. Ο κίνδυνος είναι ότι ο πόλεμος θα επεκταθεί και θα γίνει πόλεμος όλων μας. Αυτό έχει ήδη αρχίσει να συμβαίνει, όχι μόνο με τις συγκρούσεις αλλού στον Κόλπο αλλά και με την τιμή του πετρελαίου να φτάνει τα 100 δολάρια το βαρέλι.
— Αλλάζει ο κόσμος όπως τον γνωρίζαμε; Ποια είναι η άποψή σας;
Έτσι φαίνεται. Ο κόσμος μοιάζει λιγότερο ασφαλής με τον Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Είναι σίγουρα λιγότερο προβλέψιμος. Μια Αμερική με βλέψεις στη Γροιλανδία. Μια Αμερική που δεν φαίνεται ιδιαίτερα πρόθυμη να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία. Και τώρα το Ιράν. Κανείς δεν ξέρει πού θα καταλήξουν όλα αυτά. Ιδίως με τους λαϊκιστές να υπονομεύουν τον ΟΗΕ, την Ε.Ε. και τις διεθνείς συμφωνίες. Ο Τραμπ τα νομιμοποιεί όλα αυτά και έχει ακόμη σχεδόν τρία χρόνια στην εξουσία.
— Τι σημαίνει να είσαι δημοσιογράφος αυτή την εποχή;
Οι δημοσιογράφοι πρέπει να είναι πιο προσεκτικοί από ποτέ. Υπάρχουν πολλοί «πρόθυμοι» δημοσιογράφοι που σχεδόν χαίρονται να μεταφέρουν απλώς ό,τι τους λένε. Όσοι από εμάς εκτιμούμε την αλήθεια και τη δημοκρατία πρέπει να ορθώσουμε το ανάστημά μας και να μην αφήσουμε να μας εκφοβίσουν. Το αν ο συνεχής έλεγχος των ισχυρών και η αποκάλυψη των κατάφωρων ψεμάτων είναι αρκετά, δεν το ξέρω. Αλλά είναι το μόνο που έχουμε.
