Η παράσταση «Andy, η ιστορία μιας μποξέρ» που ξεκινάει στο ΦΙΑΤ από τις 2 Μαρτίου και θα ανέβει για δέκα παραστάσεις που θα παιχτούν Δευτέρα-Τρίτη, είναι ένας θεατρικός μονόλογος των Φελίς Τόπη και Γιάννη Διδασκάλου, εμπνευσμένος από αυτοβιογραφικές ιστορίες και εμπειρίες από τις κοινότητες του μποξ και της street κουλτούρας. Η διαδρομή της 18χρονης Andy γίνεται η αφορμή για να παρουσιαστούν στην σκηνή περιστατικά που σχετίζονται με τον κόσμο του μποξ μέσα από τα μάτια μιας νεαρής γυναίκας, ενώ ένα τραγούδι του Vlospa σε παραγωγή του Dof Twogee «στοιχειώνει» την παράσταση.
Η Φελίς Τόπη και ο Γιάννης Διδασκάλου ακολουθούν παράλληλες πορείες σε επαγγελματικό και φιλικό επίπεδο εδώ και δεκαπέντε χρόνια. Ο Γιάννης είναι σκηνοθέτης και δάσκαλος υποκριτικής με βάση τη Θεσσαλονίκη. Η Φελίς είναι ηθοποιός, δασκάλα υποκριτικής και casting associate με βάση την Αθήνα. «Έγινα ηθοποιός επειδή γνώρισα τον Γιάννη», λέει η Φελίς, «όταν ήμουν στο πανεπιστήμιο, στο ΑΠΘ, γιατί τέλειωσα Πληροφορική και μετά πήγα στη δραματική σχολή στην Αθήνα. Έτσι ξεκίνησα να δουλεύω με τους καθηγητές μου∙ δούλεψα για τρία χρόνια με τον Σίμο Κακάλα, κάναμε τότε δουλειά πάνω στις μάσκες, και παράλληλα με το θέατρο ξεκίνησα να κάνω ταινίες μικρού μήκους, οπότε άρχισα να κινούμαι πάρα πολύ στα φεστιβάλ της χώρας. Μέσα σε όλο αυτό, άρχισα να δουλεύω και στα casting. Έτυχε να έρθουν στην Αθήνα πολύ μεγάλες ξένες παραγωγές, της Amazon, της Disney, και είχα την ευκολία να επιλέγω τι να κάνω.
Σταμάτησα τους αγώνες μποξ γιατί βρήκα μια αντιστοιχία στο θέατρο, που μου κάλυπτε κάτι παραπάνω ως προς τον θεατή, ως προς τη διαδικασία. Γιατί με τη Φελίς αυτό ήταν που σκεφτόμασταν, πόσα κοινά έχει η σκηνή με το ρινγκ, ο αθλητής με τον ηθοποιό, ο προπονητής με τον σκηνοθέτη, πόσα κοινά έχουν ο ανταγωνισμός, η προετοιμασία...
Δεν έχω μπει ακόμα καθόλου στη διαδικασία να κάνω τηλεόραση, επειδή είχα αυτό το backup. Η τελευταία δουλειά που κάναμε με τον Γιάννη ξεκίνησε πάλι από το ΑΠΘ, με αφορμή ένα μάθημα που δίδασκε εκεί ο κύριος Μαρμαρινός, ο οποίος έχει μια στενή σχέση με τον Γιάννη, και με την εποπτεία του φτιάξαμε μια παράσταση με τίτλο “ΕΥΑ ΙΙ ή Η αφήγηση μιας απόπειρας”, η οποία ταξίδεψε έξω σε φεστιβάλ. Κυρίως σε φεστιβάλ στο εξωτερικό έχουμε κάνει πράγματα». «Εγώ είμαι παιδί του θεάτρου», προσθέτει ο Γιάννης, «ξεκίνησα από το θέατρο στα πανεπιστήμια, και μετά, με αγώνα, κάνω πράγματα στο εξωτερικό φουλ, γιατί εκεί δεν τους νοιάζει ποιος είσαι, δεν τους νοιάζει το όνομα, τους ενδιαφέρει μόνο ποιο είναι το έργο σου».
― Τι σχέση έχετε με το μποξ;
Φελίς: Κάνω μποξ εδώ και πέντε χρόνια στην Αθήνα. Τα παιδιά που με προπονούν καθημερινά στο Golden Corner Gidakos Fight Club, το τωρινό γυμναστήριό μου, είναι σαν οικογένειά μου. Ο Γιάννης έκανε επαγγελματικά κικ μπόξινγκ και μουάι τάι από δεκαπέντε χρονών και μέχρι τα είκοσι έξι του, στη Θεσσαλονίκη και στο Αγρίνιο. Έχουμε και οι δύο πολύ στενή σχέση με το άθλημα. Ξεκίνησα να κάνω μποξ μια περίοδο που αποφάσισα να κάνω ένα διάλειμμα από το θέατρο, γιατί για μένα η λειτουργία είναι ίδια. Με το μποξ βρίσκεσαι στην ίδια εγρήγορση που απαιτείται και όταν είσαι πάνω στη σκηνή: αν χάσεις για ένα κλάσμα του δευτερολέπτου τη συγκέντρωσή σου και πάει η σκέψη σου αλλού, θα φας μπουνιά, ενώ αν σου συμβεί αυτό το πράγμα στη σκηνή μπορεί να «φας σεντόνι» ή να χαθεί η επικοινωνία σου με τον θεατή. Και η διαδικασία του training είναι σαν να κινείς μαριονέτα εσωτερικά. Οπότε την περίοδο που έκανα παύση από το θέατρο ήμουν καθημερινά στο γυμναστήριο, λες και προπονούμουν για να κατέβω σε πρωτάθλημα.
Γιάννης: Εγώ έπαθα το αντίστροφο εντελώς, το θέατρο μού αναπλήρωσε το κενό των αγώνων. Σταμάτησα τους αγώνες γιατί βρήκα μια αντιστοιχία στο θέατρο, που μου κάλυπτε κάτι παραπάνω ως προς τον θεατή, ως προς τη διαδικασία. Γιατί με τη Φελίς αυτό ήταν που σκεφτόμασταν, πόσα κοινά έχει η σκηνή με το ρινγκ, ο αθλητής με τον ηθοποιό, ο προπονητής με τον σκηνοθέτη, πόσα κοινά έχουν ο ανταγωνισμός, η προετοιμασία...
― Και πώς σας ήρθε η ιδέα γι’ αυτή την παράσταση;
Φ.: Ήταν μια περίοδος που είχα μετακομίσει στην Αθήνα – δουλεύω στην Αθήνα δέκα χρόνια τώρα. Ο Γιάννης έχει βάση του τη Θεσσαλονίκη, ξεκινήσαμε κι οι δύο όμως από πάνω. Ήταν μια περίοδος που τρώγαμε απανωτές σφαλιάρες ή «χυλόπιτες» από παντού, κι επειδή κάναμε παράλληλα περιοδείες στα φεστιβάλ στο εξωτερικό, καθόμασταν ένα βράδυ και σκεφτόμασταν τι θα κάνουμε στη συνέχεια, απογοητευμένοι από την κατάσταση εδώ...
Γ.: Η Φελίς εννοεί ότι εδώ δεν είμαστε γνωστά ονόματα, δεν είμαστε διάσημοι, δεν έχουμε «πλάτες», δεν έχουμε λεφτά ούτε γνωστούς, ούτε πουσάρισμα από κάπου, οπότε, ενώ στο εξωτερικό πηγαίναμε τέλεια, εδώ δυσκολευόμασταν με αιτήσεις και επιχορηγήσεις.
Φ.: Και ενώ ήμασταν σε ένα οικογενειακό τραπέζι και καταθέταμε παράλληλα διάφορες αιτήσεις μάς λέει ο πατέρας του Γιάννη, ο κύριος Κώστας από τη Σπολάιτα Αγρινίου, «καλά, εσείς οι δυο γιατί δεν κάνετε μια παράσταση για το μποξ;». Έπεσε σιγή, του είπαμε «δεν υπάρχει θεατρικό κείμενο για το μποξ». Ο Γιάννης είχε διαβάσει έναν θεατρικό μονόλογο που ήταν για μια γυναίκα μποξέρ, αλλά δεν ήταν γραμμένο από άνθρωπο που ξέρει την κουλτούρα της πυγμαχίας. Έτσι, πριν από ενάμιση χρόνο αποφασίσαμε να φτιάξουμε μια ιστορία δική μας.
― Τι αφορά το έργο που φτιάξατε;
Φ.: Είναι για μια πιτσιρίκα πυγμάχος 18 χρονών, που τη βρίσκουμε στο γυμναστήριο, ενώ μόλις έχει επιστρέψει από την κηδεία του πατέρα της, ο οποίος ήταν και προπονητής της και ιδιοκτήτης του γυμναστηρίου. Σε μία εβδομάδα είναι ο πρώτος της επαγγελματικός αγώνας, οπότε βλέπουμε να δουλεύει μέσα της όλο αυτό που της έχει συμβεί, μέχρι τον αγώνα. Σε μία ώρα βλέπουμε αυτά που της συμβαίνουν τη συγκκεριμένη εβδομάδα – είναι σαν να είναι κλεισμένη μέσα στο γυμναστήριο.
Γ.: Η πρώτη αφήγηση είναι αυτή, αλλά μέσα στην ιστορία έχουμε κάθετες τομές της αφηγήτριας, της ηθοποιού δηλαδή, η οποία σχολιάζει αυτά που συμβαίνουν στην Andy με τις λέξεις που δεν έχει ο χαρακτήρας. Συγχρόνως αμφισβητούμε αρκετά τις θεατρικές συμβάσεις, κάπως προσπαθούμε να τις αποδομήσουμε μέσα από αυτή την ιστορία.
― Οι ιστορίες που αφηγείστε σχετίζονται με τις δικές σας εμπειρίες;
Φ.: Είναι ιστορίες και μέσα από τη δικιά μας εμπειρία αλλά και μέσα από τις εμπειρίες παιδιών που έχουμε συναναστραφεί στο πλαίσιο της πυγμαχίας. Ένα μεγάλο κομμάτι της Andy, ας πούμε, είναι βασισμένο στο πώς αντιμετωπίζει τη ζωή ή στο πώς μιλάει ο προπονητής, που είναι από μωρό μέσα σ’ αυτό και είναι μόνο αυτό, ή σε ιστορίες που μπορεί να έχω βιώσει η ίδια ή τις βιώνω μέσα από τις αφηγήσεις των παιδιών στο γυμναστήριο.
Γ.: Η κοινότητα του μποξ, όπως και κάθε κοινότητα, έχει συγκεκριμένο γλωσσικό κώδικα, παρατηρούν συγκεκριμένα πράγματα, οπότε η επαφή μας με τον χώρο ξεκλείδωσε για μας τον κώδικα, που ενώ τον βιώναμε δεν μπορούσαμε να τον παρατηρήσουμε, γιατί ήμασταν μέσα σε αυτό. Τώρα που είμαστε απέξω –μιλάω για μένα– φαίνεται πιο καθαρά.
― Είναι διαφορετική η αντιμετώπιση μιας γυναίκας μποξέρ από εκείνη ενός άντρα;
Φ.: Έχω υπάρξει τυχερή, γιατί είμαι σε ένα γυμναστήριο στο οποίο δεν υπάρχει διαχωρισμός, αλλά στην ευρύτερη κοινότητα προφανώς υπάρχει προκατάληψη, όπως υπάρχει και σε όλη την κοινότητα της street κουλτούρας. Πάντα περνάω ένα μικρό χρονικό διάστημα που «μου παίρνουν τα μέτρα», τουλάχιστον στην αρχή∙ είναι επιφυλακτικοί ακόμα και στο πώς θα μιλήσουν. Το πρώτο πράγμα που θα μου πουν είναι «α, ο πατέρας σου ήθελε αγόρι»! Υπάρχει πάντα μια σύνδεση ότι αποκλείεται να είναι δική μου απόφαση ή δικό μου γούστο, αλλά κάπως η ζωή με ανάγκασε να ασχοληθώ... Επίσης, η γυναικεία πυγμαχία και ως ποπ θέαμα δεν έχει την ίδια έκταση που έχει η αντρική.
― Τι σου προσφέρει το μποξ στην καθημερινότητά σου;
Φ.: Το μποξ με βοηθάει στη διαχείριση της ψυχραιμίας. Όταν πας να παίξεις μποξ, το πρώτο πράγμα, το βασικό, είναι να έχεις πάρα πολύ καλό έλεγχο της συναισθηματικής σου κατάστασης. Αν για κάποιον λόγο είσαι έρμαιο των συναισθημάτων σου για πολύ απλά πράγματα, αν ο άλλος σε χτυπήσει στην αρχή και θολώσεις, είναι εγγυημένο ότι θα φας ξύλο και θα χάσεις. Εγώ είμαι από τη φύση μου άτομο που κατακλύζεται από συναισθήματα, δεν είμαι ψύχραιμη καθόλου, είμαι αρκετά παρορμητική και από τότε που «έφαγα ξύλο» από τον προπονητή μου, παίρνω πάντα μια ανάσα πριν από την πρώτη αντίδραση. Γιατί για μένα δεν υπάρχει αυτός ο χρόνος μεταξύ δράσης και αντίδρασης.
Γ.: Μέσα στο κείμενο κάποια στιγμή η Andy αφηγείται την ιστορία ενός μποξέρ που θαυμάζει και τον ρωτάει «γιατί, μικρέ μου, ήρθες εδώ να μάθεις μποξ;» και αυτός απαντάει «θέλω να μάθω να δέρνω για να μη φοβάμαι πια». Από τις συναναστροφές μου με τα κορίτσια που κάνανε μποξ ή μουάι τάι έχω να πω ότι υπήρχε πάντα φόβος∙ το μποξ ήταν ένα όπλο για να μη φοβούνται. Είναι λυπηρό βέβαια, αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα.
― Πείτε μου για το τραγούδι του Vlospa και του Dof.
Φ.: Στην πραγματικότητα εγώ ζήτησα από τον Vlospa ένα τραγούδι με το που έβγαλε τον δίσκο «Τα παιδιά του φεγγαριού» και μας έδωσε το «Rendez-vous». Με τον Παύλο είχαμε γνωριστεί μέσω της πυγμαχικής κοινότητας, από τον πρώτο μου προπονητή. Είχαμε περάσει αρκετά βράδια συζητώντας, οπότε ήξερα ότι είναι ένας άνθρωπος που καταλαβαίνει τη διαδικασία της τέχνης. Είχαμε μιλήσει για τα πρότζεκτ μας, και όταν αποφασίσαμε να γράψουμε το κείμενο, είχαμε πει εξαρχής ότι θέλουμε να υπάρχει ραπ μουσική. Θέλαμε να εκπροσωπείται η κουλτούρα με όλο της το αισθητικό περιεχόμενο, και η ραπ από τη γέννησή της συνδέεται με την πυγμαχία. Το κουπλέ «Δεν έχω αλήθεια τίποτα άλλο για να δώσω για φέτος / Είμαι από ξύλο σε ξύλο ή από πένθος σε πένθος» είναι η περίληψη του κειμένου που έχουμε γράψει εμείς. Θα μπορούσα να το λέω μέσα στο κείμενο αυτό. Και οι στίχοι «Νεύρα γέλιο ραντεβού παγκάκια / Κρύο ζέστη ραντεβού παγκάκια / Μέρα νύχτα ραντεβού παγκάκια / Θα ’ρθεις θα ’ρθω ραντεβού παγκάκια / Νεύρα γέλιο ραντεβού παγκάκια / Κρύο ζέστη ραντεβού παγκάκια / Μέρα νύχτα ραντεβού παγκάκια (καινούργια παπούτσια γιατί τα χαλάω) / Θα ’ρθεις θα ’ρθω ραντεβού (πάντα στους ίδιους δρόμους)» είναι σαν να γράφτηκαν για το έργο. Χρησιμοποιούμε το τραγούδι ή μέρος του σε αρκετά σημεία του έργου. Τη μουσική της παράστασης, ωστόσο, την έχει γράψει ο Γιώργος Χρυσικός, ο οποίος είναι μαζί μας πάνω στη σκηνή και παίζει live. Δεν θέλαμε να παίξουμε σε θέατρο, θέλαμε να υπάρχει κάπως μια επαφή με το πραγματικό στοιχείο, γιατί μας αφορούν πολύ οι θεατές που δεν έχουν απαραίτητα θεατρική παιδεία. Θέλουμε, δηλαδή, τη βασική ιστορία να μπορεί να την παρακολουθήσει οποιοσδήποτε, οπότε επιλέξαμε να ξεκινήσουμε από μια πολύ μεγάλη αποθήκη, γι’ αυτό παίζουμε σε αυτόν τον συγκλονιστικό χώρο που ήταν το πρώτο συνεργείο της ΦΙΑΤ. Στη συνέχεια θέλουμε να κάνουμε μια περιοδεία στην επαρχία σε γυμναστήρια, προτού φύγουμε για το εξωτερικό.
Γ.: Όλο αυτό γίνεται με ιδιωτική χρηματοδότηση, δεν έχουμε κάποιον άλλον από πίσω. Έχω ένα δίκτυο στο εξωτερικό που ενδιαφέρεται πάρα πολύ, τα τελευταία τέσσερα χρόνια τουλάχιστον τρεις φορές τον χρόνο θα πάω σε φεστιβάλ, και υπάρχει εμπιστοσύνη στο έργο μας. Προς το παρόν έχουμε προτάσεις για Σαγκάη, Τεχεράνη, Χονγκ Κονγκ... Πέρσι η παράστασή μας βραβεύτηκε με πρώτο βραβείο σκηνοθεσίας στη Μογγολία, αλλά είναι γενικά πολύ δύσκολο, το παραγωγικό κομμάτι έχει ζόρι. Το ελεύθερο θέατρο είναι πολύ σκληρή πίστα.
