Η εξαιρετικά επώδυνη τροπική νόσος, η chikungunya, μπορεί πλέον να μεταδοθεί από κουνούπια στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, προειδοποιούν οι επιστήμονες.
Η έρευνα επισημαίνει ότι η κλιματική κρίση και η εξάπλωση εισαγόμενων ειδών κουνουπιών, όπως το ασιατικό κουνούπι τίγρης, καθιστούν πιθανή την εμφάνιση της νόσου σε 29 ευρωπαϊκές χώρες.
Οι υψηλές θερμοκρασίες λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη, επιτρέπουν μολύνσεις για περισσότερους από έξι μήνες τον χρόνο σε χώρες της νότιας Ευρώπης, όπως η Ισπανία και η Ελλάδα, ενώ στη νοτιοανατολική Αγγλία η μετάδοση θα μπορούσε να συμβεί για δύο μήνες τον χρόνο. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι, καθώς συνεχίζεται η παγκόσμια θέρμανση, η νόσος είναι θέμα χρόνου να επεκταθεί και πιο βόρεια.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Journal of Royal Society Interface, ανέλυσε στοιχεία από 49 προηγούμενες έρευνες για τον ιό της chikungunya σε κουνούπια τίγρης και υπολόγισε για πρώτη φορά με ακρίβεια τον χρόνο επώασης του ιού σε όλο το εύρος των θερμοκρασιών. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η ελάχιστη θερμοκρασία για μετάδοση της νόσου είναι 13–14°C, σημαντικά χαμηλότερη από τις προηγούμενες εκτιμήσεις των 16–18°C. Αυτό σημαίνει ότι η ασθένεια μπορεί να εμφανιστεί για μεγαλύτερο διάστημα και σε περισσότερες περιοχές από ό,τι παλιότερα.
Η chikungunya προκαλεί έντονους και παρατεταμένους πόνους στις αρθρώσεις, οι οποίοι μπορεί να είναι εξουθενωτικοί και σε ορισμένες περιπτώσεις επικίνδυνοι για παιδιά και ηλικιωμένους. Μέχρι σήμερα, περιπτώσεις έχουν καταγραφεί σε πάνω από 10 ευρωπαϊκές χώρες, ενώ μεγάλες επιδημίες συνέβησαν στη Γαλλία και την Ιταλία το 2025, με εκατοντάδες μολύνσεις. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι ο παλαιότερα κρύος χειμώνας της Ευρώπης, που λειτουργούσε σαν «φράγμα» για τη μετάδοση της νόσου, γίνεται ολοένα πιο ήπιος, με αποτέλεσμα η δραστηριότητα του κουνούπιου τίγρης να συνεχίζεται σχεδόν όλο το χρόνο στη νότια Ευρώπη. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο νέων επιδημιών, ενώ η βρετανική ομάδα UKCEH εκτιμά ότι χωρίς αυτό το φυσικό «φράγμα», οι επιδημίες θα γίνουν πολύ μεγαλύτερες στο μέλλον.
Παράλληλα, δεν έχουν ακόμη αναφερθεί τοπικές μεταδόσεις της νόσου στο Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά το πρώτο εξάμηνο του 2025 καταγράφηκε ρεκόρ περιστατικών από ταξιδιώτες που προσβλήθηκαν στο εξωτερικό, σχεδόν τριπλάσιο σε σχέση με το ίδιο διάστημα το 2024.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι πρέπει να εμποδίσουμε τα κουνούπια τίγρης να πολλαπλασιαστούν, καθώς μπορούν να μεταδώσουν επικίνδυνες ασθένειες όπως δάγκειο πυρετό και ιό Ζίκα.
Ο καλύτερος τρόπος προστασίας είναι η χρήση εντομοαπωθητικών, η ένδυση με ανοιχτόχρωμα μακριμάνικα ρούχα και η αφαίρεση του στάσιμου νερού όπου αναπαράγονται τα κουνούπια. Παράλληλα, οι υγειονομικές αρχές πρέπει να παρακολουθούν την κατάσταση και να ενημερώνουν τους πολίτες για την πρόληψη.
Με πληροφορίες από Guardian
