Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει αυτό που ο ίδιος χαρακτήρισε «ολικό και πλήρες αποκλεισμό» στα δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν πετρέλαιο από και προς τη Βενεζουέλα συνιστά μια από τις πιο επιθετικές κινήσεις των ΗΠΑ απέναντι στο καθεστώς του Νικολάς Μαδούρο.
Ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτές και ειδικούς σε θέματα διεθνούς ασφάλειας, η κίνηση αυτή ενδέχεται να έχει σοβαρές παρενέργειες πολύ πέρα από τη Λατινική Αμερική, υπονομεύοντας έναν βασικό στρατηγικό στόχο της Ουάσινγκτον: την αποτροπή ενός κινεζικού ναυτικού αποκλεισμού της Ταϊβάν.
Ο Τραμπ έδωσε εντολή για τον αποκλεισμό όλων των δεξαμενόπλοιων που υπόκεινται σε αμερικανικές κυρώσεις, επιχειρώντας να πλήξει τη βασική πηγή εσόδων της κυβέρνησης Μαδούρο. Η απόφαση, όμως, άνοιξε αμέσως τη συζήτηση για το αν μια τέτοια ενέργεια συνιστά πράξη πολέμου με βάση το διεθνές δίκαιο, αλλά και για το πώς μπορεί να αξιοποιηθεί επικοινωνιακά από το Πεκίνο.
Τραμπ: Η απόφασή του μήνυμα στην Κίνα για Ταϊβάν
Στον Ινδο-Ειρηνικό, στρατιωτικοί σχεδιαστές φοβούνται εδώ και χρόνια ότι η Κίνα θα μπορούσε να επιχειρήσει να πιέσει την Ταϊβάν μέσω ενός ναυτικού αποκλεισμού. Αν και το Πεκίνο θεωρεί την Ταϊβάν τμήμα της επικράτειάς του και δεν θα επικαλούνταν διεθνές δίκαιο για να δικαιολογήσει μια τέτοια κίνηση, ειδικοί εκτιμούν ότι ένας αμερικανικός αποκλεισμός της Βενεζουέλας θα μπορούσε να αποδυναμώσει τη δυνατότητα των ΗΠΑ να συγκροτήσουν διεθνή συμμαχία εναντίον μιας ανάλογης κινεζικής ενέργειας.
«Αν οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν αποκλεισμούς για να αλλάξουν πολιτικά καθεστώτα, η Κίνα μπορεί να επικαλεστεί λόγους “ασφάλειας” για coercive μέτρα απέναντι στην Ταϊβάν», σημειώνει ο Κρεγκ Σίνγκλετον, ειδικός σε θέματα Κίνας στο Foundation for Defense of Democracies. Όπως υπογραμμίζει, το πρόβλημα δεν είναι μόνο νομικό, αλλά και αφηγηματικό: «Όταν η Ουάσινγκτον θολώνει τις έννοιες, αποδυναμώνει την ικανότητά της να καταγγέλλει την καταναγκαστική πολιτική αλλού».
Η απόφαση για τον αποκλεισμό εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατιωτική κλιμάκωση των ΗΠΑ απέναντι στη Βενεζουέλα, που περιλαμβάνει δεκάδες επιχειρήσεις κατά φερόμενων ως σκαφών διακίνησης ναρκωτικών. Ο Μαδούρο κατηγορεί την Ουάσινγκτον ότι επιδιώκει την ανατροπή του και τον έλεγχο των τεράστιων πετρελαϊκών αποθεμάτων της χώρας, τα μεγαλύτερα στον κόσμο.
Τραμπ: Υπέρ της Βενεζουέλας η Κίνα
Η Κίνα, ο μεγαλύτερος αγοραστής βενεζουελανικού πετρελαίου, έσπευσε να ταχθεί ανοιχτά υπέρ του Καράκας, καταδικάζοντας τον αμερικανικό αποκλεισμό ως πράξη «μονομέρειας και εκφοβισμού» και δηλώνοντας ότι στηρίζει το δικαίωμα των κρατών στην εθνική κυριαρχία και αξιοπρέπεια.
Παράλληλα, το Πεκίνο έχει εντείνει τα τελευταία χρόνια στρατιωτικά γυμνάσια τύπου αποκλεισμού γύρω από την Ταϊβάν, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι μια ναυτική περικύκλωση αποτελεί βασικό σενάριο σε περίπτωση κρίσης. Για την Ταϊβάν, ένας τέτοιος αποκλεισμός θα ισοδυναμούσε με πράξη πολέμου, με τεράστιες επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι ο αποκλεισμός της Βενεζουέλας πλήττει τη «κανονιστική ισχύ» του διεθνούς δικαίου. Όπως σημειώνει ο Άιζακ Κάρντον του Carnegie Endowment for International Peace, οι ΗΠΑ δυσκολεύονται πλέον να εμφανιστούν ως θεματοφύλακας των διεθνών κανόνων, την ώρα που ζητούν από συμμάχους να στηρίξουν την Ταϊβάν σε ένα μελλοντικό σενάριο κρίσης.
Άλλοι, ωστόσο, εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί ως προς τις πραγματικές συνέπειες. Ο Μάικλ Χάντζερ, ειδικός στην αποτροπή γύρω από την Ταϊβάν, εκτιμά ότι οι σύμμαχοι των ΗΠΑ θα λάβουν αποφάσεις με βάση τα δικά τους συμφέροντα και όχι νομικά προηγούμενα από τη Βενεζουέλα.
Το βέβαιο είναι ότι η επιλογή Τραμπ να χρησιμοποιήσει τον αποκλεισμό ως εργαλείο πίεσης δεν αφορά μόνο τη Λατινική Αμερική. Αγγίζει τον πυρήνα της αμερικανικής στρατηγικής αξιοπιστίας και ανοίγει ένα επικίνδυνο προηγούμενο σε μια περίοδο που η Ταϊβάν βρίσκεται στο επίκεντρο της παγκόσμιας γεωπολιτικής έντασης.
Με πληροφορίες από Reuters
