— Πώς αξιολογείτε τις στρατηγικές επιδιώξεις των ΗΠΑ στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας και σε ποιον βαθμό το προτεινόμενο ειρηνευτικό τους σχέδιο ανταποκρίνεται σε αυτές;
To σχέδιο των 28 σημείων, που παρουσίασαν οι ΗΠΑ και επεξεργάστηκαν οι δύο εκπρόσωποι του Τραμπ (ο φίλος του Γουίτκοφ και ο γαμπρός του Κούσνερ) με τους δύο εκπρόσωπους του Πούτιν, έμοιαζε περισσότερο με έναν κατάλογο των ρωσικών αιτημάτων και απαιτήσεων. Υποτίθεται πως είχε στόχο μια διαρκή ειρήνη, όμως στην πραγματικότητα στόχευε σε μια οικονομική συμφωνία Αμερικανών και Ρώσων. Ο πόλεμος θα τελείωνε με μια οικονομική συμφωνία εξαιρετικά συμφέρουσα για τις ΗΠΑ, αλλά δεν θα διασφάλιζε πραγματική ασφάλεια είτε στην Ουκρανία είτε στην Ευρώπη. Ήταν ένα επικίνδυνο σχέδιο για την Ουκρανία γιατί ισοδυναμούσε με συνθηκολόγηση και την άφηνε απροστάτευτη σε επόμενη εισβολή. Ήταν επικίνδυνο και για την ασφάλεια της Ευρώπης και για την επιθυμητή στρατηγική αυτονομία της. Ευτυχώς που η ευρωπαϊκή «Συμμαχία των Προθύμων» το ακύρωσε και περάσαμε πλέον σε ένα αναθεωρημένο σχέδιο ειρήνης 20 σημείων και μιας άλλης λογικής που ας ελπίσουμε πως δεν θα εξισώνει τον επιτιθέμενο με το θύμα.
Στο βελτιωμένο σχέδιο που ετοίμασαν οι Αμερικανοί με τους Ουκρανούς στη Φλόριντα και παρουσίασαν την Τρίτη στον Πούτιν ο Γουίτκοφ με τον Κούσνερ, το εδαφικό, η κυριαρχία και οι εγγυήσεις ασφαλείας παραμένουν τα τρία εμπόδια για το τέλος του πολέμου.
— Ποιες είναι οι βασικές προκλήσεις που εμποδίζουν την υιοθέτηση ενός βιώσιμου ειρηνευτικού σχεδίου, δεδομένων των σημερινών συσχετισμών ισχύος μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας;
Το σχέδιο των 28 σημείων υιοθετούσε παραχώρηση πρόσθετου ουκρανικού εδάφους, περιορισμό των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, απαγόρευση ένταξης στο ΝΑΤΟ και αποκλεισμό φιλοξενίας δυτικών δυνάμεων σε ουκρανικό έδαφος. Όλα αυτά και αρκετά άλλα δεν μπορούσαν να γίνουν δεκτά από το Κίεβο. Αλλά και στο βελτιωμένο σχέδιο που ετοίμασαν οι Αμερικανοί με τους Ουκρανούς στη Φλόριντα και παρουσίασαν την Τρίτη στον Πούτιν ο Γουίτκοφ με τον Κούσνερ, το εδαφικό, η κυριαρχία και οι εγγυήσεις ασφαλείας παραμένουν τα τρία εμπόδια για το τέλος του πολέμου. Αυτό τονίστηκε και στη συνάντηση Μακρόν-Ζελένσκι τη Δευτέρα στο Παρίσι.
καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ενοποίησης και πρόεδρος του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου
— Σε ποιο βαθμό το αμερικανικό ειρηνευτικό σχέδιο λαμβάνει υπόψη τις ευρωπαϊκές ανησυχίες για την ασφάλεια και πώς μπορεί να επηρεάσει τη συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
Όλες οι προσπάθειες-πρωτοβουλίες Τραμπ και των απεσταλμένων του, με μοναδική εξαίρεση τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, αντιμετώπιζαν με τον ίδιο τρόπο τον επιτιθέμενο με τον αμυνόμενο και παρέβλεπαν τις ρίζες του πολέμου. Αγνοούσαν συστηματικά τις ευρωπαϊκές αγωνίες ασφάλειας, όπως αυτές περιγράφονται με ορίζοντα το 2030 από κορυφαίους εκπροσώπους των ευρωπαϊκών ενόπλων δυνάμεων. Ειδικά το Σχέδιο των 28 σημείων εξαφάνιζε την πρώτη γραμμή άμυνας της Ευρώπης.
— Ας ελπίσουμε πως η χρήσιμη αμερικανική διαμεσολάβηση, τουλάχιστον σε αυτή την κρίσιμη φάση, θα δει τον ρόλο της και στο πλαίσιο της ιστορικής ευρωατλαντικής συμμαχίας και συνεργασίας.
Για να μην υπάρξει θέμα ευρωπαϊκής συνοχής, τα ευρωπαϊκά έθνη θα πρέπει να συνεχίσουν να προετοιμάζονται πέρα από στερεότυπα με μοναδικό γνώμονα να προστατεύσουμε αυτό που είμαστε. Κι αυτό πρέπει να το κάνουμε με αποφασιστικότητα.
— Ένας ολόκληρος κόσμος βρίσκεται σήμερα σε αναταραχή, η διεθνής πολιτική διανύει μια μεταβατική περίοδο κι αυτό επηρεάζει τα συμφέροντα πολλών χωρών και της Ελλάδας.
Έχουμε μια ιστορική αναδιανομή ευθυνών για τη διαχείριση της ασφάλειας της Ευρώπης, και η Ελλάδα δεν πρέπει να απουσιάσει από αυτή τη διαδικασία.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
