«Έχετε μετατρέψει το Ιράν σε φυλακή», φώναζε διαδηλωτής στην Κεράτζ, καθώς πλήθη διαδηλωτών βγήκαν στους δρόμους της Τεχεράνης και άλλων πόλεων αυτήν την εβδομάδα για να τιμήσουν την τρίτη επέτειο του θανάτου της Μάχσα Αμινί.
Η 22χρονη γυναίκα είχε χάσει τη ζωή της ενώ βρισκόταν υπό κράτηση από την λεγόμενη «αστυνομία ηθικής» της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ύστερα από υποτιθέμενη παραβίαση του αυστηρού κώδικα ενδυμασίας της χώρας.
Κατά τη διάρκεια του κινήματος «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» που ακολούθησε, οι δυνάμεις ασφαλείας σκότωσαν πάνω από 500 άτομα, μεταξύ των οποίων τουλάχιστον 60 παιδιά, και συνέλαβαν περισσότερα από 19.000.
Παρά τον κίνδυνο, οι Ιρανοί βγήκαν ξανά στους δρόμους, φωνάζοντας συνθήματα όπως «θάνατος στον δικτάτορα». Οι δυνάμεις ασφαλείας έστησαν μπλόκα και ήρθαν σε συγκρούσεις με τους διαδηλωτές.
Αν και οι φετινές κινητοποιήσεις ήταν μικρότερες σε μέγεθος από αυτές του 2022, οι συγκεντρωμένοι επανέλαβαν τα αιτήματα για τερματισμό του καθεστώτος, με γυναίκες να ηγούνται των συνθημάτων, παρά την πολύχρονη καταστολή και τις μαζικές συλλήψεις.
Πολλοί διαδηλωτές αντιμετωπίζουν αυστηρές ποινές – μαστιγώσεις, πολυετείς φυλακίσεις ή κατηγορίες για «συνεργασία με ξένα μέσα ενημέρωσης» ή «δράση κατά της εθνικής ασφάλειας», η οποία σύμφωνα με νομοσχέδιο για κατασκοπεία υπό αναθεώρηση θα μπορούσε να επισύρει ακόμη και την ποινή του θανάτου.
Σύμφωνα με την οργάνωση Iran Human Rights (IHRNGO), τουλάχιστον 940 άνθρωποι έχουν εκτελεστεί από το Ισλαμικό καθεστώς φέτος. Περισσότεροι από το 40% των εκτελεσθέντων καταδικάστηκαν για υποθέσεις ναρκωτικών, ενώ άλλοι αντιμετώπισαν γενικότερες κατηγορίες όπως «εχθρότητα προς τον Θεό» και «διαφθορά στη γη».
Ο επικεφαλής ανθρωπίνων δικαιωμάτων του ΟΗΕ, Volker Türk, ζήτησε από την Ισλαμική Δημοκρατία να επιβάλει άμεσα μορατόριουμ στις εκτελέσεις και να αποσύρει το νομοσχέδιο για την κατασκοπεία, προειδοποιώντας ότι θα επεκτείνει επικίνδυνα τη θανατική ποινή σε διαδικτυακή επικοινωνία, συνεργασία με ξένα μέσα ενημέρωσης και «ιδεολογική ευθυγράμμιση».
Τα τελευταία τρία χρόνια, οι διαδηλωτές του κινήματος «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» που κατηγορήθηκαν για δράση κατά της εθνικής ασφάλειας αντιμετωπίζουν κατηγορίες όπως «διαφθορά στη γη» ή «κήρυξη πολέμου κατά του Θεού». Οι ακτιβιστές φοβούνται ότι το νέο νομοσχέδιο μπορεί να πυροδοτήσει νέο κύμα εκτελέσεων.
