Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να απολύσει τη διοικητή της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Federal Reserve), Λίσα Κουκ σε μια κίνηση που προκαλεί έντονη πολιτική αντιπαράθεση και εγείρει ερωτήματα για την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας.
Σύμφωνα με επιστολή που ανάρτησε στο κοινωνικό δίκτυο Truth Social, ο Τραμπ επικαλέστηκε την εξουσία του να απομακρύνει τους διοικητές της Fed «για αιτία». Η κυβέρνηση Τραμπ έχει κατηγορήσει τη Κουκ για υποτιθέμενη απάτη σε δάνεια στεγαστικά το 2021, ισχυρισμός που δεν έχει αποδειχθεί μέχρι σήμερα. Η Κουκ αρνείται οποιαδήποτε παραβίαση και δήλωσε ότι δεν προτίθεται να παραιτηθεί.
Ο Τραμπ επιδιώκει μείωση των επιτοκίων από την Fed για την τόνωση της οικονομίας, όμως η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Ανοικτής Αγοράς (FOMC), που αποτελείται από 12 μέλη και λειτουργεί ανεξάρτητα από τον Λευκό Οίκο, έχει μέχρι στιγμής αρνηθεί να υιοθετήσει τέτοια μέτρα.
Η απόλυση της Κουκ θα μπορούσε να μεταβάλει τη συσχέτιση δυνάμεων στο Διοικητικό Συμβούλιο της Fed, διευκολύνοντας την προώθηση των οικονομικών πολιτικών του Τραμπ. Η Λίσα Κουκ είναι η πρώτη Αφροαμερικανίδα γυναίκα στο Διοικητικό Συμβούλιο της Fed, με θητεία 14 ετών που λήγει το 2038. Διαθέτει δύο πτυχία και διδακτορικό στην οικονομία, ενώ έχει εργαστεί ως ανώτερη οικονομολόγος στο Συμβούλιο Οικονομικών Συμβούλων υπό τον Μπάρακ Ομπάμα και έχει διδάξει σε πανεπιστήμια όπως το Harvard και το Michigan State.
Η Fed εποπτεύει 12 περιφερειακές τράπεζες και οι διοικητές της επιβλέπουν τη νομισματική πολιτική, επιδιώκοντας «μέγιστη απασχόληση, σταθερές τιμές και μετριοπαθή μακροπρόθεσμα επιτόκια». Ο πρόεδρος των ΗΠΑ διορίζει τον πρόεδρο της Fed, ενώ οι θητείες των διοικητών είναι σχεδιασμένες ώστε να διασφαλίζουν ανεξαρτησία από την εκάστοτε κυβέρνηση.
Ο Τραμπ έχει ήδη κατηγορήσει την Κουκ για υποτιθέμενη απάτη σε δάνεια, σχετικά με δηλώσεις κύριας κατοικίας σε δύο ακίνητα το 2021, αλλά η ίδια δηλώνει ότι συγκεντρώνει στοιχεία για να απαντήσει σε «νόμιμα ερωτήματα» σχετικά με την οικονομική της κατάσταση. Αν η Cook απομακρυνθεί, ο Τραμπ θα μπορούσε να εξασφαλίσει πλειοψηφία συμμάχων στο Διοικητικό Συμβούλιο και να προωθήσει επικερδείς για την κυβέρνηση διορισμούς στις περιφερειακές τράπεζες.
Νομικοί ειδικοί σημειώνουν ότι σύμφωνα με το άρθρο 10 του Federal Reserve Act, οι διοικητές μπορούν να απομακρυνθούν μόνο «για αιτία», όρος που δεν καθορίζεται σαφώς στη νομοθεσία. Η απόπειρα Τραμπ να απομακρύνει έναν εν ενεργεία διοικητή της Fed είναι πρωτοφανής. Αν και το Ανώτατο Δικαστήριο έχει φέτος επιτρέψει την απομάκρυνση ορισμένων ανεξάρτητων ρυθμιστών χωρίς αιτία, η λογική αυτή δεν ισχύει για τη Fed λόγω της μοναδικής ιστορικής και νομικής της δομής.
Η Κουκ απαντά ότι ο Τραμπ δεν έχει καμία αρμοδιότητα να την απολύσει και ότι σκοπεύει να συνεχίσει το έργο της για τη στήριξη της αμερικανικής οικονομίας. Ο δικηγόρος της δήλωσε ότι οι ενέργειες του Τραμπ είναι παράνομες και ότι θα ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την αποτροπή τους.
Η υπόθεση της Cook αποτελεί το πιο πρόσφατο παράδειγμα της χρήσης κατηγοριών για υποτιθέμενη απάτη ως πολιτικό εργαλείο από την κυβέρνηση Τραμπ, σε μια περίοδο που πλήθος υψηλόβαθμων αξιωματούχων και πολιτικών βρίσκονται υπό έρευνα.
Με πληροφορίες από Washington Post
