Ύστερα από εβδομάδες έντονων διαπραγματεύσεων ανάμεσα στους κορυφαίους αξιωματούχους εμπορίου, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ΗΠΑ κατέληξαν τελικά σε μια συμφωνία-πλαίσιο για τους δασμούς — και αυτό μόλις μία μέρα πριν από τον νέο γύρο αμερικανικών συνομιλιών με την Κίνα.
Τελικά χρειάστηκε να βρεθούν πρόσωπο με πρόσωπο οι ηγέτες της Ουάσιγκτον και των Βρυξελλών για να επιτευχθεί η συμφωνία της Κυριακής. Το ίδιο μοτίβο έχει παρατηρηθεί και σε άλλες συμφωνίες του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ— η προσωπική του ανάμειξη ήταν τελικά ο καταλύτης, ακόμη και όταν οι πιθανότητες για μια συμφωνία φάνταζαν αμυδρές.
Αυτό είναι σημαντικό και για τις δύο πλευρές, καθώς πλήθος επιχειρήσεων και θέσεων εργασίας εξαρτάται από αυτό που η ΕΕ αποκαλεί «τη μεγαλύτερη διμερή εμπορική και επενδυτική σχέση παγκοσμίως».
Η κυβέρνηση Τραμπ πανηγυρίζει ως μεγάλη νίκη, και σε αρκετές πλευρές είναι όντως έτσι. Ωστόσο, δεν αποτελεί και απόλυτη ήττα για την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. «Όλος ο ευρωπαϊκός Τύπος σήμερα υμνεί τον πρόεδρο, εντυπωσιασμένος από τη συμφωνία που εξασφάλισε για χάρη των Αμερικανών», δήλωσε ο Αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Αύριο τα αμερικανικά μέσα σίγουρα θα έχουν τίτλους όπως "Ο Τραμπ πήρε μόνο το 99,9% όσων ζήτησε".»
Δασμοί Τραμπ: Σημαντική υποχώρηση για την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
Η παρηγοριά για την ΕΕ είναι πως πλέον αντιμετωπίζει αμερικανικό δασμό 15%, έναντι του 30% που την είχε αρχικά απειλήσει ο Τραμπ. Ωστόσο, πρόκειται για σημαντική υποχώρηση, μιας και το ποσοστό είναι πολύ υψηλότερο από πριν από την λεγόμενη «Ημέρα Απελευθέρωσης» του Τραμπ τον Απρίλιο, ενώ είναι λιγότερο ευνοϊκό από το αντίστοιχο 10% που πέτυχε το Ηνωμένο Βασίλειο.
Οι Βρυξέλλες μπορούν να επισημάνουν ότι ο χαμηλότερος δασμός ισχύει σε πολλούς βασικούς ευρωπαϊκούς εξαγωγικούς τομείς, όπως τα φάρμακα και τα ημιαγωγά. Επίσης, οι ευρωπαίοι κατασκευαστές αυτοκινήτων θα πληρώνουν 15% δασμό στην αμερικανική αγορά, αντί του παγκόσμιου δασμού 25% που ίσχυε από τις αρχές Απριλίου. Σε αντάλλαγμα, η ΕΕ ανοίγει «με μηδενικούς δασμούς» τις δικές της αγορές στα αμερικανικά προϊόντα, σύμφωνα με τον Τραμπ.
Η συμφωνία προβλέπει πως ο χάλυβας και το αλουμίνιο της ΕΕ θα συνεχίσουν να υπόκεινται σε δασμούς 50% στις ΗΠΑ, ενώ για κάποια προϊόντα (όπως τα φάρμακα και οι ημιαγωγοί) θα ληφθούν οριστικές αποφάσεις τις επόμενες εβδομάδες. Παράλληλα, οι αμερικανικές αρχές διατηρούν το δικαίωμα να αυξήσουν μελλοντικά δασμούς σε ορισμένους αυτούς τους τομείς.
Η ΕΕ είχε προσπαθήσει να εμφανιστεί ως σκληρός διαπραγματευτής, ετοιμάζοντας δικά της αντίμετρα που θα έβλαπταν αμερικανικά προϊόντα αξίας 100 δισ. ευρώ, ενώ είχε δημοσιοποιήσει λίστα με πιθανούς στόχους, από ζωϊκά προϊόντα μέχρι αεροπορικά εξαρτήματα και ουίσκι.
Ωστόσο, οι προοπτικές για μια εμπορική αντιπαράθεση δεν ευνοούσαν ιδιαίτερα τις Βρυξέλλες. Η ευρωπαϊκή ανάπτυξη παραμένει υποτονική και εβδομάδες νωρίτερα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προειδοποίησε ότι «το οικονομικό περιβάλλον παραμένει εξαιρετικά αβέβαιο, κυρίως λόγω των εμπορικών διενέξεων». Έτσι, η Επιτροπή αποφάσισε πως η μείωση της αβεβαιότητας αξίζει το κόστος, ακόμη και αν οι νέοι δασμοί περιορίσουν την ανταγωνιστικότητα πολλών ευρωπαϊκών προϊόντων στις ΗΠΑ.
Στην εξίσωση μπαίνουν και οι γεωπολιτικοί λόγοι: η ΕΕ εξαρτάται από τις ΗΠΑ για την ασφάλειά της και, κατά τις διαπραγματεύσεις, υπήρχαν ανησυχίες πως μια αποτυχία θα οδηγούσε τον Τραμπ σε αναστολή όπλων προς την Ουκρανία ή ακόμα και σε αποχώρηση από το ΝΑΤΟ.
Δασμοί Τραμπ: Ακόμα μια νίκη μετά τη συμφωνία με την Ιαπωνία
Για τον Τραμπ, που μόλις είχε ολοκληρώσει συμφωνία δασμών με την Ιαπωνία, η ανακοίνωση αποτελεί μια ακόμη «μεγάλη νίκη». Η συμφωνία υπολογίζεται πως θα αποφέρει στο αμερικανικό δημόσιο περίπου 90 δισ. δολάρια ετησίως από δασμούς (βάσει των περσινών εμπορικών στοιχείων), ενώ η ΕΕ δεσμεύεται να αγοράσει αμερικανικά ενεργειακά και οπλικά προϊόντα αξίας εκατοντάδων δισεκατομμυρίων. Ο Τραμπ δήλωσε ότι η ΕΕ θα αυξήσει συνολικά τις επενδύσεις της στις ΗΠΑ κατά 600 δισ. δολάρια και θα δαπανήσει 750 δισ. για ενέργεια.
Και οι δύο πλευρές έδειξαν αποφασιστικότητα στις διαπραγματεύσεις, καμία δεν ήθελε να παρατείνουν μετά την 1η Αυγούστου. Για χρόνια, ο Τραμπ καταφέρεται κατά αυτού που θεωρεί αθέμιτες ευρωπαϊκές τακτικές και του μεγάλου ελλείμματος στο αμερικανικό εμπορικό ισοζύγιο: μόνο πέρσι, οι ΗΠΑ αγόρασαν προϊόντα αξίας 236 δισ. δολαρίων περισσότερο από όσα πούλησαν στην ΕΕ.
Η συμφωνία με την ΕΕ έρχεται λίγες ημέρες μετά από μεγάλες συμφωνίες των ΗΠΑ με την Ιαπωνία, το Ηνωμένο Βασίλειο, το Βιετνάμ και την Ινδονησία. Οι επόμενες μεγάλες εκκρεμότητες αφορούν το Μεξικό, τον Καναδά και την Κίνα—και μέσα στο γενικό κλίμα υπάρχει αισιοδοξία πως μπορεί να αποφευχθεί κλιμάκωση των δασμών μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, μετά τις νέες διαπραγματεύσεις στη Στοκχόλμη. Αν όμως οι συνομιλίες ΗΠΑ-Κίνας αποτύχουν, το παγκόσμιο εμπόριο συνεχίζει να κινδυνεύει από νέους κλυδωνισμούς.
Με πληροφορίες από BBC
