Οι ειδικοί στη διατροφή επισημαίνουν πως υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι δεν υπάρχει «ασφαλής ποσότητα» επεξεργασμένου κρέατος για κατανάλωση, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Η μελέτη εξετάζει τη σχέση μεταξύ διατροφής και κινδύνου εμφάνισης σοβαρών ασθενειών, όπως ο καρκίνος, ο διαβήτης τύπου 2 και οι καρδιαγγειακές παθήσεις. Επιπλέον, εντόπισε αυξημένους κινδύνους από την κατανάλωση ζαχαρούχων αναψυκτικών και τρανς λιπαρών οξέων.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερες από 60 προηγούμενες μελέτες που διερευνούσαν τη σχέση μεταξύ της κατανάλωσης επεξεργασμένων κρεάτων, ζαχαρούχων ποτών και τρανς λιπαρών οξέων στη διατροφή ενός ατόμου και του κινδύνου εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, καρκίνου του παχέος εντέρου και ισχαιμικής καρδιοπάθειας — μιας πάθησης που μειώνει την αιμάτωση της καρδιάς και περιορίζει την παροχή οξυγόνου και θρεπτικών ουσιών — σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύτηκε τη Δευτέρα στο περιοδικό Nature Medicine.
«Η τακτική κατανάλωση ακόμη και μικρών ποσοτήτων επεξεργασμένου κρέατος, ζαχαρούχων ποτών και τρανς λιπαρών οξέων συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, ισχαιμικής καρδιοπάθειας και καρκίνου του παχέος εντέρου», ανέφερε η επικεφαλής της μελέτης, Δρ. Demewoz Haile, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Υγείας και Αξιολόγησης Μετρικών στο Σιάτλ.
Ο κίνδυνος αυξάνεται όσο αυξάνεται και η κατανάλωση. Για το επεξεργασμένο κρέας, τα δεδομένα δείχνουν ότι δεν υπάρχει «ασφαλής ποσότητα», πρόσθεσε σε ηλεκτρονικό μήνυμα.
«Και σε χαμηλές δόσεις κατανάλωσης υπάρχει αυξημένος κίνδυνος»
Σε πρώτη ανάγνωση, η αύξηση του κινδύνου φαίνεται μικρή και ίσως να μοιάζει με αδύναμη συσχέτιση, εξηγεί ο Δρ. Mingyang Song, αναπληρωτής καθηγητής κλινικής επιδημιολογίας και διατροφής στο Harvard T.H. Chan School of Public Health, που δεν συμμετείχε στη μελέτη.
«Όταν εξετάζουμε τα πραγματικά δεδομένα, η σχέση είναι εντυπωσιακά συνεπής και ισχυρή, και ακόμη και σε χαμηλές δόσεις κατανάλωσης βλέπουμε αυξημένο κίνδυνο νόσου», σημείωσε.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μια μέθοδο «φορτίου απόδειξης», μια νέα μορφή μετα-ανάλυσης που όχι μόνο ποσοτικοποιεί τη συσχέτιση μεταξύ πολλών μελετών αλλά λαμβάνει υπόψη και την ποιότητα κάθε μελέτης, σύμφωνα με τον Song. «Ένα μειονέκτημα είναι ότι δίνει πολύ συντηρητικά αποτελέσματα», πρόσθεσε.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι μελέτες που συμπεριλήφθηκαν ήταν παρατηρητικές, δηλαδή τα δεδομένα δείχνουν μόνο συσχέτιση μεταξύ διατροφικών συνηθειών και νόσου — δεν αποδεικνύουν αιτιώδη σχέση. Επιπλέον, βασίζονται σε αναμνήσεις των συμμετεχόντων για τη διατροφή τους, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε λάθη ή ανακρίβειες, σύμφωνα με τον Δρ. Gunter Kuhnle, καθηγητή διατροφής στο Πανεπιστήμιο του Reading, ο οποίος επίσης δεν συμμετείχε στη μελέτη.
Γιατί τα κρέατα, τα ποτά και τα λιπαρά συνδέονται με ασθένειες
Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους αυτά τα τρόφιμα μπορεί να σχετίζονται με προβλήματα υγείας. Τα ζαχαρούχα ποτά και τα επεξεργασμένα κρέατα — όπως λουκάνικα, μπέικον, σαλάμι και μπέργκερ — μπορούν να αυξήσουν τη φλεγμονή, η οποία παίζει σημαντικό ρόλο σε πολλές χρόνιες παθήσεις, εξηγεί ο Song.
Τα επεξεργασμένα κρέατα συχνά περιέχουν νιτρώδη, που στο στομάχι μετατρέπονται σε καρκινογόνες νιτροζαμίνες, σύμφωνα με τον Kuhnle.
Τα ζαχαρούχα ποτά προσφέρουν γρήγορη πρόσληψη μεγάλων ποσοτήτων ζάχαρης, κάτι που όχι μόνο προκαλεί αύξηση βάρους αλλά επηρεάζει και μεταβολικές οδούς που σχετίζονται με καρδιακές παθήσεις και διαβήτη, πρόσθεσε.
Τα τρανς λιπαρά μειώνουν τα επίπεδα της «καλής» χοληστερόλης και αυξάνουν την «κακή», γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο συσσώρευσης πλάκας στις αρτηρίες και καρδιακών παθήσεων.
Άλλοι παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη είναι ότι όσοι καταναλώνουν περισσότερο επεξεργασμένα κρέατα, ζαχαρούχα ποτά και τρανς λιπαρά συχνά έχουν και άλλους παράγοντες κινδύνου, όπως κάπνισμα, έλλειψη άσκησης, κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, χρόνιο στρες και περιορισμένη πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη, σύμφωνα με τον Kuhnle. «Είναι πολύ δύσκολο να απομονωθούν αυτοί οι παράγοντες».
Τι να αποφύγετε και τι να προσθέσετε
Παρότι τα δεδομένα δεν αποδεικνύουν ότι η μείωση της κατανάλωσης αυτών των τροφίμων θα μειώσει τον κίνδυνο, υποδεικνύουν ότι είναι καλή ιδέα να περιοριστούν, λέει ο Song. Μια λογική προσέγγιση είναι η υιοθέτηση μιας ποικίλης και ισορροπημένης διατροφής που αποφεύγει τις υπερβολές, σύμφωνα με τον Kuhnle.
Αυτό σημαίνει ότι όσοι καταναλώνουν πολλά ζαχαρούχα ποτά θα πρέπει να μειώσουν την κατανάλωσή τους. Επίσης, είναι καλό να αποφεύγονται μεγάλες ποσότητες επεξεργασμένων κρεάτων και υδρογονωμένων λιπαρών όπου είναι δυνατόν, αν και πλέον δεν είναι τόσο διαδεδομένα όσο παλιότερα.
«Ο στόχος δεν πρέπει να είναι η τελειότητα, αλλά ένα υγιές και λογικό διατροφικό πρότυπο που αφήνει χώρο και για απόλαυση», λέει ο Kuhnle.
Μια καλή διατροφή δεν αφορά μόνο το τι πρέπει να αποφύγουμε. Είναι επίσης σημαντικό να λαμβάνουμε θρεπτικά συστατικά, προσθέτει η Forouhi. «Έρευνες δείχνουν ότι οι συνολικές διατροφικές συνήθειες που περιλαμβάνουν μεγαλύτερη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, ολικής αλέσεως δημητριακών, οσπρίων, ξηρών καρπών και ζυμωμένων γαλακτοκομικών προϊόντων όπως το γιαούρτι είναι ωφέλιμες για την υγεία και τη μακροζωία».
«Η γενική μου συμβουλή: μην πανικοβάλλεστε», καταλήγει ο Kuhnle. «Το φαγητό δεν είναι μόνο πηγή θρεπτικών, παίζει κεντρικό ρόλο στον πολιτισμό, την απόλαυση, την οικογενειακή ζωή και τις κοινωνικές σχέσεις. Περιορίζοντάς το μόνο σε μια λίστα κινδύνων για την υγεία χάνουμε τη μεγάλη εικόνα».
Mε πληροφορίες από CNN
