Η ταχεία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης στη μουσική βιομηχανία απειλεί να υπονομεύσει τις αποδοχές των δημιουργών, καθώς ολοένα και περισσότερα τραγούδια που παράγονται αποκλειστικά από αλγορίθμους γεμίζουν τις streaming πλατφόρμες, διεκδικώντας μερίδιο από μια αγορά ύψους 20 δισ. δολαρίων.
Σύμφωνα με την Deezer, περίπου 20.000 τραγούδια AI ανεβαίνουν καθημερινά στην πλατφόρμα της – δηλαδή σχεδόν το 18% του συνόλου των νέων κυκλοφοριών.
Κι αν οι ακροάσεις τους αντιστοιχούν μόλις στο 0,5% του συνόλου, οι πλασματικές αναπαραγωγές μέσω bots και οι παραπλανητικές αποδοχές αυξάνουν τις ανησυχίες για ένα νέο κύμα απάτης, αυτή τη φορά όχι από ανθρώπους, αλλά από «κανιβαλιστικούς» αλγορίθμους.
Το τραγούδι Echoes of Tomorrow, μια ελκυστική pop μελωδία με αναφορές σε «αλγορίθμους», γράφτηκε από ΑΙ και είναι ενδεικτικό της ικανότητας των εργαλείων όπως τα Udio και Suno να αναπαράγουν ανθρώπινα μουσικά πρότυπα — έχοντας εκπαιδευτεί, φυσικά, σε εκατομμύρια τραγούδια που συνέθεσαν άνθρωποι. Πολλά από αυτά τα έργα, ωστόσο, έχουν χρησιμοποιηθεί χωρίς άδεια ή αποζημίωση, επισημαίνει το ρεπορτάζ του Lionel Laurent στο Bloomberg Opinion.
«Η μουσική της AI συρρικνώνει το διαθέσιμο ποσό για δικαιώματα στους ανθρώπινους δημιουργούς», προειδοποιεί ο ειδικός Ed Newton-Rex, ιδρυτής της μη κερδοσκοπικής Fairly Trained. «Υπάρχουν πραγματικές οικονομικές συνέπειες από αυτή την τεχνολογία».
Η Deezer ανακοίνωσε ότι ξεκινά να επισημαίνει το AI-generated περιεχόμενο, χρησιμοποιώντας ιδιόκτητο λογισμικό εντοπισμού. Στα γραφεία της στο Παρίσι, δημοσιογράφος του Bloomberg παρακολούθησε επίδειξη όπου το σύστημα ανίχνευσε με 100% ακρίβεια τα στατιστικά ίχνη ενός συνθετικού κομματιού. Όπως εξηγούν οι ειδικοί, ακόμη και αν τα ανθρώπινα αυτιά ξεγελιούνται, τα μοτίβα σύνθεσης της AI είναι ανιχνεύσιμα.
Αυτή η διαφάνεια, σύμφωνα με τον Laurent, είναι μόνο η αρχή. Χρειάζονται νέες μορφές αδειοδότησης και δεσμευτικά μοντέλα συνεργασίας, ώστε οι πλατφόρμες όπως η Suno να συνάπτουν συμβόλαια χρήσης με τους κατόχους πνευματικών δικαιωμάτων.
«Αν η ανθρώπινη δημιουργικότητα πρόκειται όντως να ενισχυθεί από τα νέα τεχνολογικά εργαλεία, τότε τα Echoes of Tomorrow πρέπει να ανήκουν στο χθες», σχολιάζει ο Laurent.
Τι διακυβεύεται
Η CISAC, διεθνής ένωση συλλογικής διαχείρισης δικαιωμάτων, προβλέπει ότι ως το 2028 η μουσική ΑΙ θα αποφέρει έσοδα έως και 11,5 δισ. δολάρια, αφαιρώντας μερίδιο από τους καλλιτέχνες στους οποίους στηρίχθηκε για να μάθει να συνθέτει.
Κι ενώ πλατφόρμες όπως η Deezer κάνουν βήματα, η απουσία ρύθμισης επιτρέπει στις υπόλοιπες — όπως το Spotify, με κεφαλαιοποίηση 145 δισ. δολαρίων — να συνεχίζουν να φιλοξενούν μουσική χωρίς διαφάνεια για την προέλευσή της. Αν αυτό δεν αλλάξει, τα έσοδα από τις συνδρομές θα βασίζονται ολοένα και περισσότερο σε μουσική χωρίς ανθρώπινη υπογραφή.
Το φαινόμενο δεν έχει φτάσει ακόμα τα επίπεδα του Napster – της διαβόητης υπηρεσίας πειρατικής μουσικής που άλλαξε τη βιομηχανία πριν από δύο δεκαετίες – αλλά δείχνει πόσο ευάλωτο είναι το ψηφιακό οικοσύστημα απέναντι στη «σιωπηλή» αντικατάσταση των δημιουργών από ΑΙ.
Και αυτή τη φορά, όπως σχολιάζει το άρθρο, δεν αρκεί η αγορά να αυτορρυθμιστεί. Χρειάζεται και η παρέμβαση των κυβερνήσεων και των ρυθμιστικών αρχών, ώστε να διασφαλιστεί ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα λειτουργεί υπέρ — και όχι εις βάρος — της ανθρώπινης τέχνης.
Με πληροφορίες από Bloomberg
