Σε ένα από τα πιο δραματικά επεισόδια του σύγχρονου πολιτικού σκηνικού της Τουρκίας, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ενίσχυσε τον αυταρχικό του έλεγχο φυλακίζοντας τον βασικό του αντίπαλο, δήμαρχο Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου — με την παγκόσμια κοινότητα να παραμένει, σε μεγάλο βαθμό, σιωπηλή, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Bloomberg.
Η φυλάκιση του Ιμάμογλου, με πρόσχημα την «καταπολέμηση της διαφθοράς», ήρθε λίγα 24ωρα αφότου του αφαιρέθηκε το πανεπιστημιακό του πτυχίο — μια προϋπόθεση για να είναι υποψήφιος πρόεδρος. Η κίνηση προκάλεσε άμεσα πολιτική και οικονομική αστάθεια: η τουρκική λίρα κατρακύλησε, οι μετοχές βούτηξαν, και τα επιτόκια δανεισμού εκτοξεύτηκαν.
Κι όμως, η Δύση αντέδρασε χλιαρά, επισημαίνει το οικονομικό περιοδικό. Η Γερμανία έκανε λόγο για «απογοητευτική» απόφαση, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ χαρακτήρισε το ζήτημα «εσωτερική υπόθεση της Τουρκίας». Ο ίδιος ο Ερντογάν εμφανίζεται βέβαιος πως η γεωστρατηγική θέση της Τουρκίας, εν μέσω πολέμου στην Ουκρανία και εντάσεων στη Μέση Ανατολή, την καθιστά υπερπολύτιμη για να της ασκηθεί σοβαρή πίεση.
Παρά τη διεθνή απάθεια, στο εσωτερικό της Τουρκίας χιλιάδες πολίτες διαδήλωσαν σε Κωνσταντινούπολη, Άγκυρα και Σμύρνη. Ο ίδιος ο Ιμάμογλου, μέσα από τις φυλακές Σηλυβρίας, έστειλε μήνυμα αντίστασης: «Απόψε, στέλνω τους χαιρετισμούς μου στα εκατομμύρια που ζητούν δικαιοσύνη στο Σαράτσανε και στις πλατείες όλης της χώρας μου».
Παράλληλα, το υπουργείο Εσωτερικών της Τουρκίας ανακοίνωσε την απομάκρυνση Ιμάμογλου από τα καθήκοντά του, ενώ στις 26 Μαρτίου θα διεξαχθούν συνεδριάσεις για την εκλογή νέου δημάρχου σε Κωνσταντινούπολη και Μπεϊλίκντουζου.
Την ίδια στιγμή, ο Ερντογάν επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τη σχέση του με τον Ντόναλντ Τραμπ, ζητώντας μεταξύ άλλων επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35, άρση των κυρώσεων κατά των τουρκικών αμυντικών εταιρειών, και άδεια να παίξει ρόλο «ειρηνοποιού» σε Ουκρανία και Συρία.
Παρά τις επιτυχίες του στην εδραίωση του ελέγχου του, ο Ερντογάν δεν ελέγχει τα πάντα: οι αγορές παραμένουν η πιο επικίνδυνη «αντιπολίτευση». Η απότομη πτώση της λίρας και η εκτίναξη των επιτοκίων απειλούν να διαβρώσουν τα όποια θετικά βήματα έγιναν μετά τις εκλογές του 2023.
«Μόνο οι ειρηνικές μαζικές διαδηλώσεις και οι πιέσεις από τις αγορές μπορούν πια να σταματήσουν τον Ερντογάν», τονίζει ο Soner Cagaptay του Washington Institute.
Επόμενος στόχος: το Σύνταγμα
Ο 71χρονος Ερντογάν, που βάσει Συντάγματος δεν έχει δικαίωμα νέας υποψηφιότητας για το 2028, ίσως επιχειρήσει αναθεώρηση — χρησιμοποιώντας την καταστολή της αντιπολίτευσης και «χειρονομίες» προς Κούρδους ψηφοφόρους για να συγκεντρώσει την απαραίτητη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Όμως η Τουρκία ήδη ολισθαίνει προς ένα καθαρό καθεστώς απολυταρχίας, καταλήγει το Bloomberg. Και αν οι σύμμαχοι της Δύσης συνεχίσουν να κάνουν τα στραβά μάτια, το τίμημα για τη δημοκρατία στην Τουρκία μπορεί να είναι ανεπανόρθωτο.
