Ο πρώην πρόεδρος των Φιλιππίνων, Ροντρίγκο Ντουτέρτε, συνελήφθη στην πρωτεύουσα Μανίλα βάσει εντάλματος σύλληψης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ), το οποίο τον κατηγορεί για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας λόγω της βίαιης καταστολής των ναρκωτικών, που είχε ως αποτέλεσμα χιλιάδες θανάτους στη νοτιοανατολική ασιατική χώρα.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του γραφείου επικοινωνίας του προέδρου των Φιλιππίνων, Φερδινάνδου Μάρκος Τζούνιορ, ο 79χρονος Ντουτέρτε συνελήφθη την Τρίτη κατά την επιστροφή του από ταξίδι στο Χονγκ Κονγκ, αφού η Ιντερπόλ Μανίλας έλαβε επίσημο αντίγραφο του εντάλματος από το ΔΠΔ.
Ο Ντουτέρτε, που υπηρέτησε ως πρόεδρος από το 2016 έως το 2022, ηγήθηκε μιας αμφιλεγόμενης και αιματηρής εκστρατείας κατά των ναρκωτικών, η οποία ξεκίνησε ήδη από τη θητεία του ως δήμαρχος της πόλης Νταβάο τη δεκαετία του 1990.
Η εκστρατεία αυτή στόχευε εμπόρους και χρήστες ναρκωτικών, με αποτέλεσμα τον θάνατο χιλιάδων, κυρίως φτωχών, Φιλιππινέζων, γεγονός που προκάλεσε διεθνή κατακραυγή για εξωδικαστικές εκτελέσεις.
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, σύμφωνα με το ένταλμα σύλληψης που επικαλείται οι Financial Times, αναφέρει ότι υπάρχουν «εύλογες ενδείξεις» ότι ο Ντουτέρτε φέρει ατομική ευθύνη για το έγκλημα κατά της ανθρωπότητας της ανθρωποκτονίας, επικαλούμενο «εκτεταμένες και συστηματικές» επιθέσεις κατά αμάχων τόσο κατά τη διάρκεια της προεδρίας του όσο και ως δήμαρχος της Νταβάο.
Η κυβέρνηση των Φιλιππίνων έχει αναγνωρίσει 6.200 θανάτους κατά τη διάρκεια της εκστρατείας, ενώ σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, ο αριθμός αυτός ξεπερνά τις 8.600, ενώ οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκτιμούν ότι οι νεκροί είναι υπερτριπλάσιοι.
Τοπικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι ο Ντουτέρτε θα παραδοθεί αρχικά σε κράτος-μέλος του ΔΠΔ πριν μεταφερθεί στα κεντρικά του δικαστηρίου στη Χάγη, καθώς οι Φιλιππίνες αποχώρησαν από το Διεθνές Δικαστήριο το 2019, όταν ξεκίνησε η προκαταρκτική έρευνα για τις εξωδικαστικές εκτελέσεις.
Ο Ντουτέρτε, μαζί με τον σύμμαχό του Γερουσιαστή Ρόναλντ ντε λα Ρόσα, έχουν καταθέσει προσφυγή στο Ανώτατο Δικαστήριο των Φιλιππίνων, ζητώντας αναστολή εκτέλεσης του εντάλματος.
Σε βίντεο που δημοσίευσε η κόρη του, Βερόνικα Ντουτέρτε, στα social media, ο πρώην πρόεδρος εμφανίζεται να αμφισβητεί τη νομιμότητα της σύλληψής του, δηλώνοντας:
«Ποιος είναι ο νόμος και ποιο είναι το έγκλημα που έχω διαπράξει; Δείξτε μου τώρα τη νομική βάση για την κράτησή μου», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η σύλληψη του Ντουτέρτε έχει προκαλέσει έντονες πολιτικές εντάσεις, καθώς οι υποστηρικτές του συγκεντρώθηκαν γύρω από τη Βάση Βιλαμόρ, όπου μεταφέρθηκε ο πρώην πρόεδρος.
Οι σχέσεις μεταξύ των οικογενειών Ντουτέρτε και Μάρκος έχουν επιδεινωθεί τους τελευταίους μήνες, με τον πρώην πρόεδρο να ασκεί σφοδρή κριτική στον διάδοχό του. Η Σάρα Ντουτέρτε, κόρη του και νυν αντιπρόεδρος των Φιλιππίνων, είχε δηλώσει πέρυσι ότι είχε προσλάβει δολοφόνο για να σκοτώσει τον Μάρκος, αν και αργότερα ανακάλεσε τη δήλωσή της. Εναντίον της έχει κατατεθεί πρόταση μομφής.
Ο πολιτικός αναλυτής Πίτερ Μάμφορντ, επικεφαλής του Eurasia Group για τη Νοτιοανατολική Ασία, εκτιμά ότι η σύλληψη του Ντουτέρτε εντάσσεται στη στρατηγική αποδυνάμωσης της επιρροής του από τον Μάρκος.
«Οι προηγούμενες προσπάθειες των Ντουτέρτε να πιέσουν τον Μάρκος, ακόμα και με συγκαλυμμένες απειλές πραξικοπήματος, γύρισαν μπούμερανγκ», σημείωσε ο Μάμφορντ, εκτιμώντας ότι ο πρώην πρόεδρος μπορεί να επιδιώξει να καθυστερήσει την έκδοσή του επικαλούμενος λόγους υγείας.
Η υπόθεση αναμένεται να δοκιμάσει τις σχέσεις της κυβέρνησης Μάρκος με τη διεθνή κοινότητα, καθώς και τις πολιτικές ισορροπίες στο εσωτερικό των Φιλιππίνων, εν μέσω ενός κλίματος έντονης πόλωσης.
Με πληροφορίες από Financial Times
