Πώς δημιουργήθηκαν οι Εκδόσεις του Κάμπου και πόσο εύκολο ήταν να υλοποιηθεί και να ανθήσει ένα τέτοιο εγχείρημα σε μια επαρχιακή πόλη; Πώς υποδέχτηκε το περιβάλλον σας αυτή την πρωτοβουλία;
Οι Εκδόσεις του Κάμπου ιδρύθηκαν το 2010 στη Λάρισα και γεννήθηκαν από τη μεγάλη αγάπη μου για τα κόμικς ως αναγνώστη. Αρχικά, ο στόχος ήταν να εκδίδω κάποια κόμικς με φίλους καλλιτέχνες που εκτιμώ, αλλά στη συνέχεια εξελίχθηκε σε έναν ανεξάρτητο εκδοτικό οίκο που εκδίδει κόμικς και πόστερ, με μια πιο υπόγεια διανομή. Η φιλοσοφία μας επικεντρώνεται στην παραγωγή εκδόσεων που πρώτοι εμείς γουστάρουμε να διαβάζουμε –προσωπικά, διαβάζω ασταμάτητα από τα 7 μου χρόνια!‒, με έμφαση στην ποιότητα και την αισθητική.
Η υλοποίηση αυτού του εγχειρήματος πράγματι δεν ήταν ‒κι ακόμα δεν είναι‒ τόσο εύκολη κυρίως λόγω της περιορισμένης πρόσβασης σε δίκτυα διανομής και προβολής. Ωστόσο, η ανταπόκριση του κοινού όλα αυτά τα χρόνια ήταν κάτι παραπάνω από θετική, κάτι που αποδεικνύεται από τους 60 τίτλους που έχουμε εκδώσει (με ορισμένες σειρές, όπως το Pineiada Binles, να φτάνουν τα 70 τεύχη), τη συνεργασία με περισσότερους από 140 δημιουργούς, τη διοργάνωση ενός μεγάλου φεστιβάλ στην πόλη μας (LAComicsFestival), τη δημιουργία του μη κερδοσκοπικού συλλόγου (Σύλλογος Κόμικς και Τεχνών ΕτουΚου) καθώς και του δικού μας πολυμορφικού χώρου/κομιξάδικου (Project ΙππόΚαμπος).
Αν υπάρχει κάποιο «μυστικό», είναι ότι οι περισσότεροι συνεργάτες μας είναι και φίλοι, με κοινή αισθητική και αναγνώσματα. Δεν περιμέναμε ποτέ να μας καλέσουν κάπου, οργανώναμε τα δικά μας events, τρέχαμε τις εκδόσεις μας σε tour σε Ελλάδα και εξωτερικό, από Αλεξανδρούπολη μέχρι Σητεία. Και το κάνουμε ασταμάτητα εδώ και δεκαπέντε χρόνια!
— Ο δήμος, οι τοπικές αρχές είναι αρωγοί στις δραστηριότητές σας; Οι μεγαλύτερες δυσκολίες αλλά και οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζετε ποιες είναι;
Μέσω του Συλλόγου Κόμικς και Τεχνών ΕΤουΚου (ο μικρός, «κυριλέ» αδελφός των Εκδόσεων του Κάμπου) η ομάδα μας έχει αναπτύξει συνεργασίες με δήμους, περιφέρειες και εκπαιδευτικά ιδρύματα. Κάποια παραδείγματα είναι το LAComicsFestival σε συνεργασία με την αντιδημαρχία Πολιτισμού και Επιστημών του δήμου Λαρισαίων, το πρότζεκτ που υλοποιήσαμε για το 2ο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας, όπου πραγματοποιήσαμε εργαστήρια για έγκλειστους και το αποτέλεσμα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις μας, καθώς και το Φεστιβάλ «Καμπίσιοι Δημιουργοί», το οποίο πραγματοποιείται μία ή δύο φορές ετησίως σε διαφορετικές πόλεις της Θεσσαλίας τα τελευταία εννέα χρόνια, κάποιες φορές, όταν τα καταφέρνουμε, υπό την αιγίδα κάποιου φορέα. Παρά ταύτα, η στήριξη από κρατικούς φορείς παραμένει περιορισμένη, με αποτέλεσμα το μεγαλύτερο βάρος να πέφτει στην αυτοχρηματοδότηση και στις συνεργασίες με ιδιώτες. Θέλει τρέξιμο η φάση, που λέμε, αλλά αξίζει.
— Πού έγκειται τελικά το «μυστικό» της επιτυχίας σας;
Αν υπάρχει κάποιο «μυστικό», είναι ότι οι περισσότεροι συνεργάτες μας είναι και φίλοι, με κοινή αισθητική και αναγνώσματα. Δεν περιμέναμε ποτέ να μας καλέσουν κάπου, οργανώναμε τα δικά μας events, τρέχαμε τις εκδόσεις μας σε tour σε Ελλάδα και εξωτερικό, από Αλεξανδρούπολη μέχρι Σητεία. Και το κάνουμε ασταμάτητα εδώ και δεκαπέντε χρόνια!
— Οι αγαπημένες θεματολογίες των Εκδόσεων του Κάμπου, οι δικές σου πηγές έμπνευσης και τα σημεία αναφοράς σου; Ποιους δημιουργούς λάτρεψες ως έφηβος και ποιο κόμικ ή animation σε κάνει ακόμα να ανατριχιάζεις;
Οι εκδόσεις μας καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από φαντασία και εναλλακτικές πραγματικότητες μέχρι κοινωνικά ζητήματα και ανθρωπολογικές προσεγγίσεις. Δεν φοβόμαστε να αγγίξουμε θέματα-ταμπού, δημιουργήσαμε ας πούμε μια ολόκληρη σειρά με εκδόσεις για την κάνναβη («Μία ιστορία χασίς 1 & 2», «Κάνναβις η ενθεογόνος», «Ιστορίες για αχρείους», «Ντοντ Ντρινκ Εν Ντράιβ» και άλλες), ενώ παράλληλα, εμπνευσμένοι από τα θρυλικά Tijuana Bibles, δημιουργήσαμε τη σειρά Pineiada Bibles που αποτελεί παρωδία πορνογραφίας και αποτίνει φόρο τιμής στα προπολεμικά, παράνομα τευχίδια.
Οι προσωπικές μου επιρροές περιλαμβάνουν καλλιτέχνες όπως οι Moebius, Enki Bilal, Gilbert Shelton, Robert Crumb, Kaz, Κ. Μανιατόπουλος, Γ. Καλαϊτζής, Η. Πολίτης και γενικότερα ό,τι κόμικ έμαθα μεγαλώνοντας στην επαρχία, διαβάζοντας περιοδικά όπως η «Βαβέλ» και το «ΠαραΠέντε». Μεγαλώνοντας, ακολούθησα τον δρόμο των αυτοεκδόσεων και των φανζίν και κάπου εκεί άρχισε να διαμορφώνεται η ταυτότητα των Εκδόσεων του Κάμπου. Ένα κόμικ με το οποίο ανατριχιάζω... Λοιπόν, ας πω το «Arrival» του Shaun Tan (υπάρχει στα ελληνικά με τον τίτλο «Άφιξη»), γιατί είναι ένα πανέμορφο δείγμα των κόμικς ως παγκόσμιας γλώσσας και επειδή κατά καιρούς με πιάνω να το μελετάω και να το μνημονεύω συχνά.
— Ποιες ήταν οι πρώτες εκδόσεις σας, ποιες θα ξεχώριζες και τι υπάρχει τη στιγμή αυτή «επί του πιεστηρίου»;
Οι πρώτες μας εκδόσεις είχαν έντονο underground χαρακτήρα, αλλά σταδιακά εξελίχθηκαν και ωρίμασαν, χωρίς όμως να χάνουν τον δρόμο τους. Η πρώτη «ανεπίσημη» έκδοση (με το logo «Small Press Comics») ήταν η «Νύχτα Λεμονιού» του Δ. Βίδου και αργότερα την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε η πρώτη πιο «επίσημη» δουλειά μας, μια συλλογή με τον τίτλο «fart» (fanzine art), που είναι η πρώτη φορά που εμφανίζονται οι Εκδόσεις του Κάμπου. Έχει εξώφυλλο του Τάσου Ζαφειριάδη, εσώφυλλο του J. Negri και κάπου μέσα στις συμμετοχές το όνομα του Λάζαρου Ζήκου. Ωραίες εποχές.
Αν έπρεπε να ξεχωρίσω κάποιες από τις εκδόσεις μας, σίγουρα θα αδικούσα πολλά βιβλία που αγαπώ – φυσικά, δεν θα ξεχώριζα κάποιο από αυτά που έχω γράψει εγώ! Θα πάω, λοιπόν, σε πιο ασφαλή μονοπάτια και θα πω δύο από τα πιο πρόσφατα: πρώτο είναι οι «Σκουριές», μια ανθρωπολογική έρευνα σε μορφή κόμικ σε συνεργασία με το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ, σενάριο Λεωνίδα Οικονομάκη και Δημήτρη Δαλάκογλου και σχέδιο Αποστόλη Ιωάννου (η μοναδική μας έκδοση με ISBN έως τώρα) και το «Ο ταξιδιώτης μπαίνει στη σπηλιά» του Sako Asko, η πρώτη ελληνική έκδοση κόμικς με AR εξώφυλλο.
Αυτή την περίοδο προχωράμε στη β’ έκδοση των «Σκουριών», ετοιμάζουμε τις καινούργιες εκδόσεις του Απ. Ιωάννου και του Apo Ken, ενώ παράλληλα συζητάμε για μια μετάφραση από Γαλλία. Κάθε εβδομάδα που περνάει καινούργια πρότζεκτ εμφανίζονται στον ορίζοντα.
— Πώς βλέπεις την κόμικ σκηνή στην Ελλάδα σήμερα και πώς εξηγείται η πληθώρα εκδόσεων, φεστιβάλ, μπαζάρ κ.λπ. σε μια εποχή που το έντυπο θεωρείται ότι δεν πουλάει;
Η ελληνική σκηνή των κόμικς βρίσκεται σε φάση μιας κάποιας άνθησης, κυρίως λόγω της δυναμικής που έχει αναπτυχθεί μέσα από κάποια μεγάλα φεστιβάλ και την DIY κουλτούρα. Παρότι το έντυπο γενικά βρίσκεται σε κρίση, η κοινότητα των κόμικς διατηρείται ζωντανή μέσω αυτοεκδόσεων, μικρών εκδοτικών σχημάτων και συνεχών διοργανώσεων φεστιβάλ, μπαζάρ και λοιπών εκδηλώσεων. Οι νεότερες γενιές μπορεί να έχουν στραφεί προς το ψηφιακό περιεχόμενο, όμως τα κόμικς παραμένουν αντικείμενα τέχνης και συλλογής, κάτι που πιστεύω πως τα κάνει να ξεχωρίζουν και να αντέχουν στον χρόνο.
— Πώς προέκυψε το project ΙππόΚαμπος;
Ξεκινήσαμε με τις Εκδόσεις του Κάμπου, στη συνέχεια δημιουργήσαμε τον σύλλογο, ακολούθησε το LAComicsFestival και κάποια στιγμή είχαμε ανάγκη από μια στέγη, έναν δικό μας χώρο, κι έτσι δημιουργήσαμε το Project ΙππόΚαμπος. Το όνομα μπορεί να σημαίνει «άλογο στον κάμπο», αλλά η κανονική και η αρχική ιδέα της έννοιας είναι ένας χώρος που βρίσκεται «υπό του κάμπου». Ο ΙππόΚαμπος ξεκίνησε ως ένας πολυχώρος που ειδικεύεται στην πώληση βιβλίων κόμικ, προσφέροντας νέες και σπάνιες κυκλοφορίες, και έχει έναν εκθεσιακό χώρο που φιλοξενεί εκδηλώσεις και εργαστήρια, καθώς επίσης μια δανειστική κομιξοθήκη κι ένα σπάνιο αρχείο με πάνω από 3.000 ελληνικές κόμικ αυτόεκδόσεις και φανζίν.
Πλέον πραγματοποιούνται μαθήματα κόμικς με 6 τμήματα μέσα στην εβδομάδα, οργανώνονται δωρεάν εργαστήρια με διάφορες θεματικές και εκεί μέσα είναι το ΕΤΚρου, η ομάδα μας που δημιουργεί γκράφιτι και τοιχογραφίες σε δημόσιους χώρους στην πόλη (και όχι μόνο), καθώς και το team του LAComicsFestival. Επίσης, διοργανώνονται μουσικά events, όπως τα EτΚ Raps και ΕΤΚ Jams, που μπορείτε να παρακολουθήσετε στο YouTube.
— Μερικά πράγματα για το LAComicsFestival και τη φετινή διοργάνωση;
Είναι η μόνη εκδήλωση κόμικ στη Λάρισα και στα περίχωρα της Θεσσαλίας (άρα και η καλύτερη του χωριού!), διοργανώνεται από το 2017 σε συνεργασία με την αντιδημαρχία Πολιτισμού του δήμου Λαρισαίων και σκοπός της είναι να ενώσει δημιουργούς, αναγνώστες και λάτρεις της κουλτούρας των κόμικς και των συναφών τεχνών στον κάμπο. Έκτοτε διοργανώνουμε εκθέσεις, εργαστήρια, τοιχογραφίες/γκράφιτι, μουσικά lives και μπαζάρ με αυτοεκδόσεις και underground εκδοτικούς οίκους που ειδικεύονται στα κόμικς. Το όνομα του φεστιβάλ προέρχεται από τα δύο πρώτα γράμματα της Λάρισας (LA), συμπληρώσαμε στο τέλος τα Comics και Festival και εγένετο LAComicsFestival. Όλα μας τα πρότζεκτ θέλουμε, και μας αρέσει, να αντλούν τις ονομασίες και τις θεματικές τους από τον τόπο μας!
Η φετινή διοργάνωση έχει ως κεντρική θεματική τη φράση «la risa», που σημαίνει «χαμόγελο» στα ισπανικά. Το φεστιβάλ θα έχει διεθνείς καλεσμένους, πολλές τοιχογραφίες και γκράφιτι σε διάφορα σημεία της πόλης, όπως κάθε χρόνο, εργαστήρια, προβολές, ανοιχτό κάλεσμα σε δημιουργούς για εκθέσεις και μπαζάρ, τα ΕτΚ Raps live και πολλά ακόμη. Στο τελευταίο LACF6 είχαμε την τιμή να φιλοξενήσουμε τον διεθνή καλλιτέχνη Sako Asko, ο οποίος άφησε τεράστιο αποτύπωμα στην πόλη της Λάρισας με τις τρεις τοιχογραφίες που δημιούργησε. Για φέτος, έχουμε ήδη κλείσει τους δύο πρώτους διεθνείς καλεσμένους μας οι οποίοι θα ανακοινωθούν σύντομα, μείνετε λοιπόν συντονισμένοι.
Εκδόσεις του Κάμπου
Project ΙππόΚαμπος
youtube.com/channel
LA Comics Festival
Σύλλογος
