Ένας 27χρονος καθηγητής σε λύκειο του Δουβλίνου, αναγκάστηκε να επιστρέψει στο παιδικό του δωμάτιο, καθώς δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά ένα δικό του σπίτι. A Αυτό είναι ένα τυπικό παράδειγμα στεγαστικής κρίσης που «πνίγει» την Ευρώπη. Το ενοίκιο για ένα μικρό διαμέρισμα απορροφά σχεδόν ολόκληρο τον μισθό του, ενώ η αγορά ακινήτου μοιάζει ανέφικτη, καθώς η μέση τιμή κατοικίας είναι οκτώ φορές υψηλότερη από τον ετήσιο μισθό του.
Περίπου το 59% των Ιρλανδών ηλικίας 20-34 ζούσαν με τους γονείς τους το 2022, αριθμός που αυξήθηκε από το 38% μια δεκαετία πριν, σύμφωνα με κυβερνητική έκθεση. Η Ιρλανδία έχει πλέον τις υψηλότερες στεγαστικές δαπάνες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με τη Eurostat, καθώς το μέσο ενοίκιο στο Δουβλίνο έχει διπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία, ενώ οι τιμές των ακινήτων αυξήθηκαν κατά 75%.
Η κρίση δεν περιορίζεται μόνο στην Ιρλανδία. Σε χώρες όπως η Ουγγαρία, η Λιθουανία και η Εσθονία, τα ενοίκια αυξήθηκαν πάνω από 60% από το 2015, ενώ οι τιμές κατοικιών υπερδιπλασιάστηκαν. Η ανεπαρκής κατασκευαστική δραστηριότητα, σε συνδυασμό με τις αυξημένες τιμές των οικοδομικών υλικών και τη γραφειοκρατία, επιδεινώνει την κατάσταση.
Στο Δουβλίνο, η αύξηση του πληθυσμού και οι επενδύσεις από πολυεθνικές εταιρείες έχουν οδηγήσει σε «εκρηκτική» ζήτηση για στέγη, την οποία η προσφορά δεν μπορεί να καλύψει. Καθώς οι νέες κατασκευές καθυστερούν λόγω ρυθμιστικών εμποδίων και αυξημένων κατασκευαστικών εξόδων, τα ενοίκια παραμένουν απλησίαστα για τους εργαζόμενους μεσαίας τάξης, όπως οι εκπαιδευτικοί και οι νοσηλευτές.
Η κυβέρνηση της Ιρλανδίας προσπαθεί να αντιμετωπίσει την κρίση, επενδύοντας σε κοινωνικές κατοικίες και επιδοτήσεις ενοικίου, ενώ παρέχει φορολογικά κίνητρα για νέους αγοραστές. Ωστόσο, για νέους όπως ο Cullen, η καθημερινότητα παραμένει δύσκολη. «Αγαπάμε το Δουβλίνο – είναι το σπίτι μας. Αλλά δεν μας φέρεται σωστά», δηλώνει.
Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα επιδεινώνεται
Η Ελλάδα δεν έχει μείνει αλώβητη από τη στεγαστική κρίση που πλήττει πολλές χώρες της Ευρώπης. Τα ενοίκια στην Αθήνα έχουν αυξηθεί κατά 55,9% τα τελευταία εννιά χρόνια, φτάνοντας σε νέα υψηλά το 2025, σύμφωνα με στοιχεία από μεγάλες μεσιτικές εταιρείες και ειδικούς αναλυτές. Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δύσκολη για τους χαμηλόμισθους, καθώς για ένα μικρό επιπλωμένο διαμέρισμα ενός δωματίου αναγκάζονται να διαθέσουν το 72,2% του μισθού τους.
Η άνοδος των βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb, η έλλειψη νέων κατασκευών και οι χαμηλοί μισθοί έχουν δημιουργήσει ένα ασφυκτικό περιβάλλον για όσους αναζητούν προσιτή κατοικία. Τα νεαρά ζευγάρια και οι νέοι επαγγελματίες βρίσκονται αντιμέτωποι με επιλογές που τους οδηγούν είτε σε συγκατοίκηση είτε στην επιστροφή στα πατρικά τους σπίτια, ενώ η αυξανόμενη ζήτηση για κατοικίες στην πρωτεύουσα εντείνει την κρίση. Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει προγράμματα για την αύξηση των κοινωνικών κατοικιών και τη στήριξη των ενοικιαστών, αλλά οι παρεμβάσεις δεν έχουν ακόμη αποφέρει απτά αποτελέσματα.
Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα απειλεί τη μεσαία τάξη και διευρύνει τις κοινωνικές ανισότητες, ενώ πολλοί νέοι βλέπουν το όνειρο της αυτόνομης διαβίωσης να απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο.
Με πληροφορίες από Wall Street Journal
