Μεταλλικό νερό από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες βρέθηκε για πρώτη φορά να είναι μολυσμένο με TFA, έναν τύπο PFAS «παντοτινού χημικού» που αποτελεί τοξικό παράγοντα για την αναπαραγωγή και συσσωρεύεται σε ανησυχητικά επίπεδα σε όλο τον κόσμο.
Το εύρημα είναι εντυπωσιακό επειδή το μεταλλικό νερό θα έπρεπε να είναι παρθένο και απαλλαγμένο από κάθε είδους ανθρωπογενείς χημικές ουσίες. Η μόλυνση πιστεύεται ότι προέρχεται από τη μεγάλη εφαρμογή φυτοφαρμάκων που περιέχουν TFA, ή ενώσεων που μετατρέπονται σε αυτό στο περιβάλλον, τα οποία χρησιμοποιούνται σε όλο τον κόσμο. Το Pesticide Action Network Europe εντόπισε TFA σε 10 από τα 19 μεταλλικά νερά, και μάλιστα σε επίπεδα έως και 32 φορές πάνω από το όριο που θα έπρεπε να προκαλέσει ρυθμιστική δράση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για «επείγουσα δράση», έγραψαν οι συγγραφείς του εγγράφου, και έρχονται καθώς οι αρχές εκεί προτείνουν νέα όρια για ορισμένα προϊόντα φυτοφαρμάκων TFA.
«Αυτό έχει περάσει εντελώς απαρατήρητο και είναι ανησυχητικό γιατί πίνουμε TFA», δήλωσε η Αγγελική Λυσιμάχου, συγγραφέας του Pesticide Action Network Europe. «Είναι πολύ πιο διαδεδομένο από ό,τι νομίζαμε». Πρόσθεσε ότι οι ερευνητές δεν κατηγορούν τους παραγωγούς μεταλλικού νερού επειδή το ζήτημα δεν είναι δικό τους λάθος. Το εύρημα έρχεται καθώς οι ερευνητές προσπαθούν να βρουν μια άκρη με τη ρύπανση από TFA σε παγκόσμιο επίπεδο. Αν και έχουν διαπιστώσει εδώ και καιρό ότι η ρύπανση από τα PFAS είναι πανταχού παρούσα, έχουν βρει επίπεδα TFA που είναι τάξεις μεγέθους υψηλότερα από άλλες χημικές ουσίες για πάντα.
Εκτός από τη χρήση στα φυτοφάρμακα, το TFA είναι ένα κοινό ψυκτικό μέσο που προοριζόταν να αποτελέσει ασφαλή αντικατάσταση παλαιότερων αερίων του θερμοκηπίου, όπως τα CFC, και χρησιμοποιείται συχνά στην παραγωγή καθαρής ενέργειας. Όμως, πρόσφατες έρευνες το έχουν επίσης καθιερώσει ως ένα ισχυρό αέριο του θερμοκηπίου που μπορεί να παραμείνει στην ατμόσφαιρα για 1.000 χρόνια. Περίπου το 60% όλων των PFAS που κατασκευάζονται από το 2019 έως το 2022 ήταν φθοριούχο αέριο που μετατρέπεται σε TFA. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα δύσκολη χημική ουσία λόγω της μεγάλης κινητικότητας και της μακροζωίας της στο περιβάλλον. Εν τω μεταξύ, η τεχνολογία φιλτραρίσματος που είναι αποτελεσματική στην απομάκρυνση άλλων PFAS από το νερό δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το TFA σε βιομηχανική κλίμακα.
Παρόλα αυτά, η βιομηχανία αυξάνει τη χρήση των TFA ή των χημικών ουσιών που μετατρέπονται σε αυτά όταν βρεθούν στο περιβάλλον, ισχυριζόμενη ότι είναι μια ασφαλής, φυσική και μη τοξική αντικατάσταση των παλαιότερων PFAS και ψυκτικών μέσων. Τα αυξανόμενα στοιχεία από ανεξάρτητους ερευνητές έχουν αντικρούσει αυτούς τους ισχυρισμούς.
Στα φυτοφάρμακα, το TFA χρησιμοποιείται πιθανότατα ως σταθεροποιητής ή για να βελτιώσει με άλλο τρόπο την αποτελεσματικότητα - περίπου το 40% όλων των δραστικών συστατικών που προστίθενται στα φυτοφάρμακα στις ΗΠΑ είναι PFAS. Το νέο έγγραφο ακολουθεί έρευνα που βρήκε TFA στο 93% περισσότερων από 600 βελγικών δειγμάτων νερού, και ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα σε γεωργικές περιοχές.
Εν τω μεταξύ, οι ελβετικές αρχές διαπίστωσαν ότι είναι πανταχού παρόν στα υπόγεια ύδατα της χώρας. Στις ΗΠΑ, όλα τα δείγματα βρόχινου νερού που ελέγχθηκαν στο Μίσιγκαν περιείχαν τη χημική ουσία. Παρόλα αυτά, η Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος απέκλεισε πρόσφατα την TFA από την ταξινόμηση ως PFAS, γεγονός που την υποβάλλει σε λιγότερο έλεγχο. Οι ομάδες δημόσιας υγείας δήλωσαν ότι η EPA αντιμετωπίζει πιέσεις επειδή η TFA αποτελεί σημαντικό κερδοφόρο προϊόν για τους παραγωγούς χημικών προϊόντων.
Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή της ΕΕ προτείνει την απαγόρευση δύο κοινών φυτοφαρμάκων που περιέχουν ενώσεις TFA, ενώ σύντομα μπορεί να ταξινομηθεί ως τοξική ουσία για την αναπαραγωγή.
«Το πρώτο βήμα είναι η απαγόρευση των πιο διαδεδομένων πηγών TFA, των φυτοφαρμάκων PFAS», αναφέρεται στο έγγραφο του Pesticide Action Network Europe.
Με πληροφορίες από Guardian
