Περισσότερα από 5.300 χρόνια μετά τον θάνατό του, ο Otzi, ο περίφημος «Άνθρωπος των Πάγων», συνεχίζει να αποκαλύπτει μυστικά για τη ζωή των προϊστορικών ανθρώπων.
Στην τελευταία τους ανακάλυψη, οι επιστήμονες εντόπισαν τέσσερα είδη ζυμομυκήτων στα έντερα της μούμιας του «Ανθρώπου των Πάγων», και κατάφεραν να τις χρησιμοποιήσουν για να παρασκευάσουν ψωμί με προζύμι.
Υπενθυμίζεται πως ο Otzi έζησε περίπου το 3300 π.Χ. και πέθανε στις Άλπεις, στα σημερινά σύνορα Αυστρίας και Ιταλίας, όταν χτυπήθηκε από βέλος στην πλάτη. Το σώμα του παρέμεινε παγωμένο επί χιλιετίες, μέχρι που δύο Γερμανοί πεζοπόροι ανακάλυψαν τη μουμιοποιημένη σορό του το 1991 στο Νότιο Τιρόλο της Ιταλίας.
Scientists find yeast in ancient Iceman's guts -- and make bread.
— AFP News Agency (@AFP) June 3, 2026
More than 5,300 years ago -- before the Egyptian pyramids were built -- Oezti was living in the Alps when he was killed by an arrow in the back. He remained frozen in the ice until two German hikers stumbled… pic.twitter.com/fOZ0UBNUQz
Άνθρωπος των Πάγων: Τι ανακάλυψαν οι ερευνητές
Έκτοτε, η μούμια διατηρείται σε συνθήκες που προσομοιάζουν το φυσικό περιβάλλον όπου βρέθηκε, σε θερμοκρασία περίπου -6 βαθμών Κελσίου. Χάρη σε αυτή τη διατήρηση, οι ερευνητές έχουν αποκτήσει μια μοναδική εικόνα της ζωής των ανθρώπων της Χαλκολιθικής περιόδου.
Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Microbiome, ερευνητές από την Ιταλία ανακάλυψαν ότι στο σώμα του «Ανθρώπου των Πάγων» εξακολουθούν να υπάρχουν ενεργοί μικροοργανισμοί.
«Αυτό που δεν περιμέναμε να βρούμε ήταν ζυμομύκητες», δήλωσε ο επικεφαλής της έρευνας, Μοχάμεντ Σαρχάν από το ερευνητικό κέντρο Eurac Research στο Μπολτσάνο της Ιταλίας.
Οι επιστήμονες εντόπισαν τέσσερα διαφορετικά είδη ζυμομυκήτων στα έντερα, στο δέρμα και στο νερό που προέκυψε από τη μερική απόψυξη της μούμιας. Πρόκειται για μικροοργανισμούς που επιβιώνουν σε ακραία ψυχρά περιβάλλοντα, όπως η Ανταρκτική.
Η γενετική ανάλυση έδειξε ότι οι ζύμες αυτές πιθανότατα εγκαταστάθηκαν στο σώμα του Otzi λίγο μετά τον θάνατό του και παρέμειναν εκεί για χιλιάδες χρόνια. «Αυτές οι ζύμες τον συνόδευσαν στο μακρύ ταξίδι του μέσα στους αιώνες», ανέφερε ο συντάκτης της μελέτης Φρανκ Μάιξνερ.
De Ötzi, el hombre de los hielos recuperado de un glaciar de los Alpes, se sabía casi todo. Ahora se ha descubierto que una serie de hongos de la momia se han despertado miles de años después y podrían comprometer su futuro https://t.co/crcxqWXOgP
— EL PAÍS (@el_pais) June 3, 2026
Άνθρωπος των Πάγων: Το πείραμα των επιστημόνων
Η ανακάλυψη οδήγησε τους ερευνητές σε ένα ασυνήθιστο, για τα δεδομένα, πείραμα. Αφού απομόνωσαν και καλλιέργησαν τους ζυμομύκητες σε ψυχόμενο περιβάλλον, προσπάθησαν να τις χρησιμοποιήσουν για την παραγωγή προζυμιού.
«Όταν λες σε κάποιον ότι βρήκες ζύμη, η πρώτη ερώτηση είναι πάντα αν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ψωμί», είπε γελώντας ο Σαρχάν.
Οι πρώτες προσπάθειες απέτυχαν, όμως έπειτα από τρεις μήνες δοκιμών οι επιστήμονες κατάφεραν να παρασκευάσουν ένα επιτυχημένο προζύμι. «Καταλήξαμε σε ένα πραγματικά πολύ καλό ψωμί με προζύμι», ανέφερε.
Οι ερευνητές εξετάζουν πλέον και άλλες πιθανές εφαρμογές των μικροοργανισμών, ακόμη και στην παραγωγή μπίρας.
Καταληκτικά, η μελέτη έφερε στο φως και ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα. Οι επιστήμονες εντόπισαν στα έντερα του Otzi ένα είδος βακτηρίου που σήμερα είναι σχεδόν εξαφανισμένο από τους πληθυσμούς των βιομηχανικών κοινωνιών. Παρόμοια βακτήρια έχουν βρεθεί μόνο σε απομονωμένες φυλές της Αφρικής και της Νότιας Αμερικής, καθώς και σε απολιθωμένα ανθρώπινα περιττώματα ηλικίας περίπου 3.000 ετών που ανακαλύφθηκαν σε ορυχείο αλατιού στην Αυστρία.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η παρουσία αυτών των μικροοργανισμών σχετίζεται με τη διατροφή των αρχαίων ανθρώπων, η οποία ήταν πλούσια σε φυτικές ίνες και δημητριακά ολικής άλεσης.
Σύμφωνα με τους συντάκτες της μελέτης, ο «Άνθρωπος των Πάγων» δεν αποτελεί απλώς μια «παγωμένη χρονοκάψουλα» του παρελθόντος, αλλά ένα πολύπλοκο οικοσύστημα που εξακολουθεί να εξελίσσεται ακόμη και χιλιάδες χρόνια μετά τον θάνατό του.
Με πληροφορίες από AFP News Agency
