Η πρώτη φορά που είδαμε χορό στην Εναλλακτική Σκηνή της Λυρικής ήταν λίγο μετά το lockdown, στην παράσταση «Human Behaviour». Τώρα ο χορός επιστρέφει σ’ αυτό τον φιλικό και μικρής κλίμακας χώρο με ένα τρίπτυχο σύγχρονης έκφρασης που έχει τον συγγενικό με την προηγούμενη παράσταση τίτλο «Human Nature». Τρία νέα έργα-αναθέσεις των Χάρη Γκέκα, Γκεντιάν Ντόντα και Κωνσταντίνου Ρήγου.
Το τρίπτυχο «Human Nature» αποπειράται να αναδείξει τους χορευτές του Μπαλέτου της Λυρικής μέσα από σύγχρονες χορευτικές μορφές, αναδεικνύοντας παράλληλα και τις αποκαλυπτικές ποιότητες της σύγχρονης μουσικής δημιουργίας. Γιατί και στις τρεις χορογραφίες η μουσική είναι το καθοριστικό στοιχείο που διαμορφώνει τη φόρμα τους, ενώ θεματικά όλες τους συνομιλούν με υπαρξιακές και οικουμενικής σημασίας αναζητήσεις.
Η παράσταση φέρει την υπογραφή δύο διεθνώς διακεκριμένων χορογράφων, του Χάρη Γκέκα, με έδρα τη Λυών της Γαλλίας, στο έργο «Έκλειψη», σε σύμπραξη στη μουσική με τον ανερχόμενο Αποστόλη Κουτσογιάννη, ο οποίος συνεργάστηκε με το Oros Ensemble, και του Γκεντιάν Ντόντα, με βάση το Βερολίνο, στο έργο «Ο λόφος», πάνω σε πρωτότυπη μουσική του καταξιωμένου Τσέζαρ Αλιάι. Το τρίπτυχο συμπληρώνει τo έργο του διευθυντή του Μπαλέτου της ΕΛΣ Κωνσταντίνου Ρήγου «Τραγούδια χωρίς λόγια», σε μουσική του Δημήτρη Τερζάκη, που πρωτοπαρουσιάστηκε μέσα από το διαδικτυακό GNOTV και το οποίο γίνεται η γέφυρα μεταξύ των δύο νέων έργων.
Το τρίπτυχο «Human Nature» αποπειράται να αναδείξει τους χορευτές του Μπαλέτου της Λυρικής μέσα από σύγχρονες χορευτικές μορφές, αναδεικνύοντας παράλληλα και τις αποκαλυπτικές ποιότητες της σύγχρονης μουσικής δημιουργίας.
O Χάρης Γκέκας, χορευτής και χορογράφος, ιδρυτής της ομάδας Strates, ο οποίος συνεργάζεται πρώτη φορά με την ΕΛΣ, έχει διαγράψει μια αξιόλογη πορεία τόσο ως σολίστ του Μπαλέτου της Όπερας της Λυών όσο και χάρη στις συνεργασίες του με σπουδαίους καλλιτέχνες. Στη νέα του δημιουργία «Έκλειψη» υπογράφει επίσης το σκηνικό και τα κοστούμια.
Έξι ζευγάρια, ένας άνδρας και μία γυναίκα, ένας άνδρας με έναν άνδρα, και μία γυναίκα με μία γυναίκα, ντυμένοι όλοι με χρυσά, αρχαιοπρεπή κοστούμια αλλά και με μελλοντολογικού χαρακτήρα κοστούμια ταυτόχρονα, εκτελούν μια νεοκλασική χορογραφία όπου η κίνηση εκφράζει συναισθήματα τόσο τρυφερότητας όσο και αγωνίας, με ακαδημαϊκές χορογραφικές αναφορές.
Μια μελέτη επάνω στο ερωτικό κάλεσμα, που αποδίδει τα διαφορετικά στάδια της ακαταμάχητης αυτής παρόρμησης, για την οποία μας είπε: «Ήθελα να παρουσιάσω κάτι ανοιχτό, αποδεκτό και καθόλου απαγορευτικό. Στη χορευτική παράδοση υπάρχουν πολλά διάσημα πα-ντε-ντε άνδρα-γυναίκας, οπότε γιατί να μείνουμε σε κάτι που δεν εκπροσωπεί όλους και γιατί να μην πάμε σε δύο άνδρες και σε δύο γυναίκες; Ήταν ο λυρισμός της μουσικής του Κουτσογιάννη που με οδήγησε προς αυτό το λεξιλόγιο.
Όσον αφορά τη χρήση του χρυσού, πρόκειται για μια αναφορά στους αλχημιστές που σε ξυλογραφίες του 15ου αι. αναπαριστούν το σμίξιμο του ανδρικού και του γυναικείου στοιχείου, μέσα από την πορεία μεταμόρφωσης προς ένα ιδανικό "ερμαφρόδιτο". Δηλαδή μια μορφή που τη θεωρούσαν ανώτερη και ότι ισορροπούσε ανάμεσα στο αρσενικό και το θηλυκό.
Απόδειξη ότι αποτελεί μια διαχρονική συνθήκη, ενώ απασχολεί ως θέμα την εποχή μας, ο καθένας να αποδεχτεί τη θηλυκή του πλευρά ή αντίστροφα, αψηφώντας παλιά ταμπού. Η μείξη αρσενικού και θηλυκού αντιστοιχεί επίσης στο ηλιακό και στο σεληνιακό φως. Έτσι, ο χρυσός που κυριαρχεί στα κοστούμια συναντάει το ασημί της σκηνικής δράσης».
Τα «Τραγούδια χωρίς λόγια» είναι εμπνευσμένα από την αρχαιοελληνική κληρονομιά και τη νεότερη ελληνική ιστορία, συγκεκριμένα από την Εθνική Αντίσταση. Η μουσική του Δημήτρη Τερζάκη αποτελείται από τη λεπταίσθητη σύνθεση «Λόγια του ανέμου» (2009), δέκα σύντομα «χαϊκού» για βιολί και πιάνο, από το έργο «Απόηχος της κόλασης Ι» για σαξόφωνο και πιάνο (1992), μια συναισθηματικά φορτισμένη αντίδραση στην αφόρητη ανάμνηση της γερμανικής κατοχής κατά την παιδική ηλικία του συνθέτη, ενώ το πρόγραμμα ολοκληρώνεται με το έργο για σόλο βιόλα «Τραγούδια χωρίς λόγια» (1994/2017), μια αποθέωση της μελωδίας στηριγμένη στο μουσικό σύστημα της αρχαιότητας.
Τρεις διαφορετικές διανομές, από τους πρώτους χορευτές μέχρι τους σολίστ –με ενδιαφέρουσες διαφορετικές προσεγγίσεις από τον καθένα–, σε μαύρο φόντο, ενδεδυμένοι με μαύρα κοστούμια, που παραπέμπουν σε χαρακτηριστικές στερεοτυπικές φιγούρες της ελληνικής οικογένειας και ζωής. Είναι σαν ο Κωνσταντίνος Ρήγος να επισκέπτεται την παλιά Ελλάδα μέσα από τη δική του σύγχρονη ματιά.
Ο διακεκριμένος Αλβανός χορευτής και χορογράφος Γκεντιάν Ντόντα, με έδρα το Βερολίνο, έχοντας διανύσει άπειρα χιλιόμετρα χορευτικής καριέρας, κυριολεκτικά όσο και μεταφορικά, καθώς ξεκίνησε ως πρώτος χορευτής κλασικού μπαλέτου στο Αζερμπαϊτζάν για να βρεθεί στη Μαδρίτη μέσω Ιταλίας, συνεργάτης των Victor Ullate (χάρη στον οποίο έχει χορέψει και με τον Μπεζάρ) και Nacho Duato, με τον οποίο συνδέεται επαγγελματικά στο Βερολίνο (ήταν ο ίδιος που δίδαξε τη θρυλική του χορογραφία «Herrumbre» στο μπαλέτο της ΕΛΣ το 2019), παρουσιάζει τον «Λόφο».
Έχοντας μια εμμονική σχέση με τις δημιουργίες του Αλμπέρτο Τζιακομέτι –μαύρες φιγούρες σε κατάλευκο φόντο που θυμίζουν τα γλυπτά του σπουδαίου Ελβετού καλλιτέχνη–, αφέθηκε στη γοητεία των γραπτών του και ανασυνθέτει μια εικόνα ενός σύντομου ονειρικού του κειμένου με όρους όχι εικαστικούς αλλά συναισθηματικούς, θα λέγαμε ποιητικούς.
Εξηγεί ο ίδιος: «Όχι, δεν πρόκειται να δείξω λόφους αλλά μια λευκή εγκατάσταση, έναν χώρο που με αγγίζει αλλά παραμένει για μένα απροσδιόριστος. Ακόμα τον ψάχνω και ελπίζω να μην τον βρω ποτέ, γιατί αν τον βρω, θα σταματήσω να δημιουργώ». Επιπρόσθετα, είναι και μια προσωπική επιστροφή στο παρελθόν του, μιας σκοτεινής περιόδου της πατρίδας του, η οποία ωστόσο χαρακτηριζόταν από πλούσια φολκλορική παράδοση στον χορό.
