Σήμερα το πρωί το κτίριο της οδού Σατωβριάνδου, ακριβώς πίσω από το Εθνικό Θέατρο και δίπλα σε αυτό που στεγάζει τις διοικητικές υπηρεσίες του Εθνικού, πήρε φωτιά. Οι εργαζόμενοι ήταν στο διπλανό κτίριο και έντρομοι βγήκαν στους δρόμους. Η φωτιά προκλήθηκε από τους ανθρώπους που, ανέστιοι ή και εξαρτημένοι, αναζητούν καταφύγιο στα εγκαταλελειμμένα κτίρια της περιοχής.
Η κατάσταση στους δρόμους γύρω από το Εθνικό Θέατρο είναι εφιαλτική. Όχι μόνο στην πίσω πλευρά του, αλλά και δίπλα στην κεντρική του είσοδο, καθώς και στην είσοδο του κοινού από την οδό Εϋνάρδου. Οι προσπάθειες που έχουν γίνει από το Εθνικό και το υπουργείο Πολιτισμού –και δεν είναι λίγες– δείχνουν να μην έχουν μόνιμο αποτέλεσμα.
Λογικό, όταν φτάνει η αστυνομία, κάποιοι κρύβονται, κάποιοι πάνε μερικά στενά πιο πέρα. Και επιστρέφουν. Όποιος περάσει νύχτα από τους δρόμους αυτούς βλέπει την κόλαση, φωτιές στους δρόμους, ανθρώπους μέσα σε κραυγές και φασαρία και απερίγραπτη φρίκη.
Έχω πάει δυο φορές φέτος στο Εθνικό Θέατρο, μια μέρα-μεσημέρι και μια για να δω παράσταση. Στο φως της μέρας η εικόνα είναι πιο άσχημη. Εκατοντάδες άνθρωποι σε άθλια κατάσταση βρίσκονται σωριασμένοι στους δρόμους. Φτάνουν μέχρι την οδό Καρόλου, στα κτίρια του παλιού ΟΣΕ, μπουλούκια ολόκληρα που περιμένουν τον ντίλερ και σουτάρουν στη μέση του δρόμου. Κυριολεκτικά είναι άξιο απορίας πώς υπάρχουν μαγαζιά σε αυτή την περιοχή, στις πόρτες τους είναι άνθρωποι σχεδόν αναίσθητοι, στη γη, που δεν ξέρεις αν ζουν η πεθαίνουν.
Συμβαίνει ένα βήμα από την Ομόνοια όλο αυτό, ανάμεσα σε νέα ξενοδοχεία και έκπληκτους τουρίστες που δεν μπορούν να φανταστούν αυτό που συμβαίνει στον πάτο, στο πεζοδρόμιο, έξω από τα καταλύματά τους. Είναι η πιάτσα, μπορεί η πιο μεγάλη της Αθήνας, αυτό συμβαίνει, αυτό που δεν αλλάζει, αυτό που πιθανώς δεν διορθώνεται αν δεν βρεθεί λύση οριστική.
Συμβαίνει ένα βήμα από την Ομόνοια όλο αυτό, ανάμεσα σε νέα ξενοδοχεία και έκπληκτους τουρίστες που δεν μπορούν να φανταστούν αυτό που συμβαίνει στον πάτο, στο πεζοδρόμιο, έξω από τα καταλύματά τους. Είναι η πιάτσα, μπορεί η πιο μεγάλη της Αθήνας, αυτό συμβαίνει, αυτό που δεν αλλάζει, αυτό που πιθανώς δεν διορθώνεται αν δεν βρεθεί λύση οριστική.
Τις προάλλες που πήγα σε μια παράσταση στο Εθνικό είπα στη φίλη μου μη γελαστεί και πάρει το αυτοκίνητό της και βγαίνοντας από το θέατρο, η δυσφορία χτύπησε κόκκινο. Ήμασταν εγκλωβισμένες μπροστά στο Εθνικό, δεν μπορούσαμε να περπατήσουμε ούτε ευθεία για να βγούμε στην Πειραιώς να πάρουμε ταξί, ούτε προς την Ομόνοια. Αυτά όλα συμβαίνουν όταν πηγαίνεις στο πρώτο θέατρο της χώρας που υποφέρει χρόνια από αυτή την κατάσταση, άλλοτε περισσότερο, άλλοτε λιγότερο.
Κανένας δεν θέλει να βγαίνει για να πάει στο θέατρο και να φοβάται, πόσο μάλλον στη δουλειά του, και αυτό δεν αφορά μόνο την τρομακτική εικόνα, αφορά και τις επιθέσεις και τις κλοπές και τα σπασίματα των αυτοκινήτων, όλα όσα μπορεί να κάνει κάποιος τοξικοεξαρτημένος σε απόγνωση.
Γράφω με μεγάλη επίγνωση και με το ερωτηματικό «τι θα γίνει με αυτούς τους ανθρώπους» να μην αφήνει ήσυχο το μυαλό μου. Εδώ πρόκειται για μια κατάσταση οριακή, οι άνθρωποι είναι άρρωστοι, πληγωμένοι, η εικόνα τους είναι καθηλωτική και τρομακτική, δεν «χαλάνε την εικόνα της πόλης», είναι ένα μεγάλο πρόβλημά της, χρειάζονται περίθαλψη και προστασία, όση χρειάζονται και οι θεατές, οι εργαζόμενοι, οι περαστικοί.
Η κατάσταση γύρω από το Εθνικό έχει γίνει ανυπόφορη. Ο διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου Γιάννης Μόσχος μου λέει ότι δεν μπορούμε παρά να μιλάμε καθαρά και ανοιχτά, το να κρύψουμε το πρόβλημα ή να το υποβαθμίσουμε δεν βοηθά κανέναν.
Είναι η δεύτερη φορά που το συγκεκριμένο κτίριο στη Σατωβριάνδου παίρνει φωτιά. Δεν είναι στην ευθύνη του Δήμου να κλείσει τα κτίρια, οι ιδιοκτήτες που είναι δημόσιοι φορείς έχουν καθυστερήσει πολύ να το πράξουν.
«Δεν είναι εύκολες οι λύσεις», λέει ο Γιάννης Μόσχος. «Πρόκειται για μια απόφαση που αφορά το να καθαρίσει η περιοχή. Είναι άνθρωποι τραυματισμένοι, σε πολύ δύσκολη κατάσταση, που δεν έχουν συνείδηση της κατάστασής τους. Η απόφαση θα αφορά το να μετακινηθεί η πιάτσα κάπου αλλού –που δεν είναι λύση– γιατί συνολικότερη λύση δεν μπορεί να υπάρξει προφανώς άμεσα.
Ακούγεται απάνθρωπο όπως το περιγράφω, όμως κινδυνεύουν οι εργαζόμενοί μας, που είναι καθημερινά εκτεθειμένοι, και το κοινό και δεν μπορούμε να είμαστε όμηροι αυτής της κατάστασης.
Δεν γίνεται να φτάνεις εδώ και να αισθάνεσαι ένα διαρκή κίνδυνο. Είναι άνθρωποι σε ανάγκη που και θα κλέψουν και θα χτυπήσουν προκειμένου να πάρουν τη δόση τους. Δεν μπορείς να καταλογίσεις ευθύνη, είναι άνθρωποι που χρειάζονται βοήθεια.
Από την άλλη, αυτό είναι το Εθνικό Θέατρο της χώρας και δεν μπορεί να συμβαίνει αυτό. Γνωρίζω πως είναι μια πολιτική απόφαση που πρέπει να παρθεί από ψηλά, αλλά ειλικρινά το θέατρο δεν γίνεται να λειτουργεί με αυτό τον τρόπο και οι 450 άνθρωποι που φτάνουν εδώ κάθε μέρα για να εργασθούν να είναι εκτεθειμένοι ακόμα και σε κίνδυνο ζωής».
