Η Ουκρανία και η Ρωσία έχουν καταγράψει σημαντική πρόοδο σε ένα προκαταρκτικό σχέδιο 15 σημείων, για τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με τους Financial Times.
Το προσχέδιο προβλέπει κατάπαυση του πυρός και απόσυρση της Ρωσίας, αν το Κίεβο ανακηρύξει ουδετερότητα και αποδεχθεί όρια στις ένοπλες δυνάμεις του, αναφέρουν τρεις πηγές που εμπλέκονται στις συνομιλίες, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Η προτεινόμενη συμφωνία, την οποία οι Ουκρανοί και οι Ρώσοι διαπραγματευτές συζήτησαν για πρώτη φορά συνολικά τη Δευτέρα, θα προβλέπει ότι το Κίεβο θα αποκηρύξει τις φιλοδοξίες του να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και θα υποσχεθεί να μην φιλοξενήσει ξένες στρατιωτικές βάσεις ή όπλα, με αντάλλαγμα την προστασία από συμμάχους όπως οι ΗΠΑ, η Βρετανία και η Τουρκία, σύμφωνα με τις πηγές των Financial Times.
Αν και τόσο η Μόσχα όσο και το Κίεβο ανέφεραν την Τετάρτη ότι έχουν κάνει πρόοδο στους όρους της συμφωνίας, Ουκρανοί αξιωματούχοι παραμένουν δύσπιστοι ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν είναι πλήρως δεσμευμένος στην ειρήνη και ανησυχούν ότι η Μόσχα θα μπορούσε να κερδίζει χρόνο για να ανασυντάξει τις δυνάμεις της και να συνεχίσει την επιθετικότητα.
Η όποια συμφωνία θα περιελάμβανε «σε κάθε περίπτωση την αποχώρηση των ρωσικών στρατευμάτων από εδάφη της Ουκρανίας που έχουν καταληφθεί από τη στιγμή που ξεκίνησε η εισβολή», ειδικότερα τις περιοχές στην Αζοφική και τη Μαύρη Θάλασσα, όπως και εδάφη ανατολικά και βόρεια του Κιέβου, δήλωσε στους Financial Times ο Μιχαΐλο Ποντόλιακ, υψηλόβαθμος σύμβουλος του Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Η Ουκρανία θα διατηρήσει τις ένοπλες δυνάμεις της αλλά θα είναι υποχρεωμένη να μείνει εκτός στρατιωτικών συμμαχιών, όπως το ΝΑΤΟ και να απόσχει από τη φιλοξενία ξένων στρατιωτικών βάσεων στα εδάφη της.
Η ουδετερότητα της Ουκρανίας, με βάση το στάτους της Αυστρίας ή της Σουηδίας, είναι μια πιθανότητα, δήλωσε ο εκπρόσωπος του Ρώσου προέδρου, Ντιμίτρι Πεσκόφ. «Αυτή η επιλογή πραγματικά συζητιέται τώρα και είναι μία που μπορεί να θεωρηθεί ουδέτερη», δήλωσε ο Πεσκόφ.
Από την πλευρά του ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, δήλωσε ότι «απολύτως συγκεκριμένες διατυπώσεις» είναι «κοντά στο να συμφωνηθούν» στις διαπραγματεύσεις.
Αν και το Σύνταγμα της Ουκρανίας προβλέπει την επιδίωξη ένταξης στο ΝΑΤΟ, ο Ζελένσκι και οι συνεργάτες του έχουν υποβαθμίσει τις πιθανότητες της χώρας να μπει στη διατλαντική συμμαχία, μια προοπτική που η Μόσχα βλέπει ως πρόκληση.
«Δεν υπάρχει αποτελεσματικό σύστημα ευρωπαϊκής ασφάλειας αυτή τη στιγμή, που θα συντονιζόταν από το ΝΑΤΟ. Μόλις ένας σοβαρός πόλεμος ξέσπασε στην Ευρώπη, το ΝΑΤΟ γρήγορα έκανε στην άκρη», δήλωσε ο Ποντόλιακ.
«Προτείνουμε ένα “ουκρανικό μοντέλο εγγυήσεων ασφαλείας” που συνεπάγεται την άμεση και νομικά επικυρωμένη συμμετοχή αρκετών εγγυητριών χωρών στη σύγκρουση, στο πλευρό της Ουκρανίας, αν κάποιος παραβιάσει ξανά την εδαφική ακεραιότητά της», συμπλήρωσε ο σύμβουλος του Ουκρανού προέδρου.
Η Ουκρανία, στο πλαίσιο της όποιας συμφωνίας «σίγουρα θα διατηρήσει τον δικό της στρατό», τόνισε ο Ποντόλιακ και υποβάθμισε τη σημασία μιας απαγόρευσης ξένων βάσεων στην Ουκρανία, λέγοντας ότι αυτό ήδη αποκλείεται από την ουκρανική νομοθεσία.
Σύμφωνα με δύο πηγές η φερόμενη συμφωνία επίσης περιλαμβάνει προβλέψεις για κατοχύρωση των δικαιωμάτων για τη ρωσική γλώσσα στην Ουκρανία. «Ανθρωπιστικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένων γλωσσικών θεμάτων, συζητιούνται μόνο υπό το πρίσμα των συμφερόντων της Ουκρανίας», σχολίασε ο Ποντόλιακ.
Το μεγαλύτερο αγκάθι παραμένει η απαίτηση της Ρωσίας να αναγνωρίσει η Ουκρανία την προσάρτηση της Κριμαίας, που έγινε το 2014 και της ανεξαρτησίας των δύο αυτονομιστικών περιοχών στο Ντονμπάς. Μέχρι στιγμής, η Ουκρανία έχει αρνηθεί να το πράξει.
«Οι διαφιλονικούμενες περιοχές είναι μια ξεχωριστή υπόθεση. Μέχρι στιγμής, συζητάμε για μια εγγυημένη αποχώρηση από τις περιοχές που έχουν καταληφθεί από το ξεκίνημα της στρατιωτικής επιχείρησης στις 24 Φεβρουαρίου», δήλωσε ο Ποντόλιακ.
