Δεσποτικό: Οι αναστηλώσεις στο ναό και το εστιατόριο του Ιερού του Απόλλωνα συνεχίζονται

Δεσποτικό: Οι αναστηλώσεις στο ναό και το εστιατόριο του Ιερού του Απόλλωνα συνεχίζονται Facebook Twitter
ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΩΝ ΔΕΞΑΜΕΝΩΝ
0

Οι ανασκαφικές και αναστηλωτικές εργασίες στη νήσο Δεσποτικό πραγματοποιήθηκαν και φέτος, παρά τις δύσκολες συνθήκες και τα μέτρα που επέβαλε η πανδημία.

Σε ό,τι αφορά την ανασκαφή, οι έρευνες επικεντρώθηκαν στην περιοχή νότια του τεμένους, όπου το 2020 είχε εντοπιστεί ορθογώνια δεξαμενή, σε πολύ μικρή απόσταση δυτικά της μάντρας του βοσκού. Διαπιστώθηκε πως αυτή η δεξαμενή αποτελούσε τμήμα ενός οργανωμένου και εκτενούς συστήματος συλλογής και επεξεργασίας υδάτων.

Η κεντρική δεξαμενή έχει εσωτερικές διαστάσεις 7,50 μ. x 5,50 μ. και σωζόμενο βάθος 3,80μ. Η κύρια περίοδος χρήσης της τοποθετείται στην αρχαϊκή και κλασική περίοδο. Στην ύστερη αρχαιότητα και τους βυζαντινούς χρόνους έγιναν διάφορες μετασκευές και προσθήκες μικρών χώρων στο εσωτερικό της, οι οποίοι σώζονται έως σήμερα. Η τοιχοποιία της είναι ιδιαίτερα προσεγμένη και σώζει σε μεγάλες επιφάνειες την επένδυση από υδραυλικό κονίαμα. Επενδεδυμένος με κονίαμα ήταν και ο πυθμένας της. Σε απόσταση περίπου ενός μέτρου νότια της μεγάλης δεξαμενής, αποκαλύφθηκε φέτος μια ακόμα ορθογώνια διμερής κατασκευή διαστάσεων 6μ x 4 μ. που διαχωρίζεται σε δύο επιμέρους ορθογώνιους χώρους που μπορούν να ερμηνευθούν ως προλάκκια, δηλαδή μικρές δεξαμενές φιλτραρίσματος. Το βόρειο προλάκκιο με βάθος 0,86 μ. είχε πυθμένα επενδεδυμένο με κονίαμα και στο νότιο τοίχο του υπήρχαν πέντε τριγωνικού σχήματος ανοίγματα, μέσω των οποίων διοχετευόταν το νερό από το όμορο νοτιότερο προλάκκιο. Στο εσωτερικό του τελευταίου εντοπίστηκαν αρκετοί κέραμοι, αλλά και θραύσματα πήλινου αγωγού.

Στο νότιο προλάκκιο απολήγει λιθόκτιστος αγωγός μήκους 25 μ., διευθύνσεως Β-Ν, ο οποίος ακολουθεί την κατηφορική κλίση του εδάφους, με κλίση περίπου 10-11%. Ο πυθμένας του είναι εξολοκλήρου διαστρωμένος με μεγάλες σχιστολιθικές πλάκες. Τα τοιχώματά του φθάνουν σε ύψος περίπου 0,40 μ. και το πλάτος είναι 0,55μ. Στη νότια απόληξη του αγωγού βρέθηκαν στη αρχική θέση τους τέσσερεις από τις ογκώδεις λίθινες καλυπτήριες πλάκες. Ο κτιστός αγωγός ξεκινά από μία άλλη μεγάλη κτιστή δεξαμενή, σχεδόν κυκλικού σχήματος, διαμέτρου 11 μ. Τα τοιχώματά της σώζονται σε ύψος περίπου1.00μ. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πώρινη κατασκευή που εντοπίστηκε στο μέσον της δεξαμένης, στο σημείο ένωσης με τον αγωγό, η οποία έφερε 4 οπές (διατεταγμένες σε δύο οριζόντιες σειρές), εκ των οποίων σώζονται οι δύο. Προορίζονταν για τον έλεγχο της ροής των υδάτων από τη δεξαμενή στον αγωγό. Αντιδιαμετρικά της κατασκευής, στη νότια πλευρά της κυκλικής δεξαμενής εντοπίστηκε μέγαλο άνοιγμα που οριζόταν από ψηλές, κάθετες σχιστόπλακες, οι οποίες πιθανότατα εξυπηρετούσαν την διοχέτευση του νερού από κάποια πηγή που θα υπήρχε σε ψηλότερο σημείο στους λόφους.

Ανασκαφική έρευνα 2021 στο Δεσποτικό και αναστηλωτικές εργασίες στον ναό και το εστιατόριο του Ιερού του Απόλλωνα Facebook Twitter
Αεροφωτογραφία του τεμένους και του ανατολικού συγκροτήματος

Όλες οι δεξαμενές απέδωσαν ελάχιστα ευρήματα, κυρίως όστρακα άβαφων αγγείων που δεν διαφωτίζουν ιδιαίτερα την περίοδο κατασκευής και χρήσης τους. Αν και ανάλογα συστήματα δεξαμενών σπανίζουν κατά την Αρχαϊκή περίοδο στον ελλαδικό χώρο, κατασκευαστικά τόσο η μεγάλη δεξαμενή όσο και ο αγωγός ομοιάζουν πολύ με τα αρχαϊκά κτίρια του ιερού. Και εφόσον, η τεκμηριωμένη τοπογραφική εξέλιξη της εγκατάστασης στη θέση Μάντρα αλλά και τα ευρήματα τοποθετούν την περίοδο ακμής της στον 6ο και 5ο αι. π.Χ., ένα τόσο μεγάλο έργο συλλογής και διαχείρισης σε αυτή την περίοδο δεν εκπλήσσει, αφού η επισκεψιμότητα στο ιερό θα ήταν υψηλή και οι απαιτήσεις σε νερό μεγάλες (τροφοδοσία ιερού-επισκεπτών, καλλιέργειες, τροφοδοσία πλοίων).

Πλην της δεξαμενής, συνεχίστηκαν οι εργασίες στο Ανατολικό Συγκρότημα, όπου δόθηκε έμφαση στη διερεύνηση ένος ανοικτού χώρου με πλακόστρωτο δάπεδο. Νότια αυτού αποκαλύφθηκε ένας νέος χώρος με πλακόστρωτο που απέδωσε πλήθος γραπτής κεραμεικής κυρίως του 6ου αιώνα π.Χ. (σκύφοι, λύχνοι, λεκάνες κ.α.). Τέλος, η έρευνα επεκτάθηκε στο ανατολικότερο τμήμα της θέσης, όπου είχε αποκαλυφθεί το 2019 τμήμα ενός ισχυρού αναλήμματος. Αποκαλύφθηκε ένας ακόμη τοίχος, μήκους σχεδόν 14 μ., για την κατασκευή του οποίου έχουν χρησιμοποιηθεί αρχαϊκά αρχιτεκτονικά μέλη, όπως μαρμάρινη βάση αναθηματικού κίονα, αλλά και δύο τμήματα κάτω άκρων μαρμάρινων κούρων.

Ανασκαφική έρευνα 2021 στο Δεσποτικό και αναστηλωτικές εργασίες στον ναό και το εστιατόριο του Ιερού του Απόλλωνα Facebook Twitter
Δεξαμενή

Επίσης, ολοκληρώθηκαν φέτος οι εργασίες αναστήλωσης στον αρχαϊκό ναό και το εστιατόριο του Ιερού του Απόλλωνα. Ήδη από τον Οκτώβριο του 2020, μετά την απομάκρυνση της σκαλωσιάς, είναι πλέον κατανοητή η τρίτη διάσταση του μνημείου που δεσπόζει στο χώρο. Συγκεκριμένα, φέτος έγιναν οι εξής εργασίες: συμπλήρωση στο προστώο του ναού της αρχικής φάσης του στυλοβάτη, προσαρμογή παραστάδων των θυρών του ναού, συμπλήρωση του δυτικού τοίχου των δωματίων του ναού, τελικές επεξεργασίες των προσόψεων των δωματίων του ναού. 

Ανασκαφική έρευνα 2021 στο Δεσποτικό και αναστηλωτικές εργασίες στον ναό και το εστιατόριο του Ιερού του Απόλλωνα Facebook Twitter
Αεροφωτογραφία του τεμένους και των δεξαμενών νότια αυτού
Ανασκαφική έρευνα 2021 στο Δεσποτικό και αναστηλωτικές εργασίες στον ναό και το εστιατόριο του Ιερού του Απόλλωνα Facebook Twitter
Ανασκαφή των δεξαμενών
Ανασκαφική έρευνα 2021 στο Δεσποτικό και αναστηλωτικές εργασίες στον ναό και το εστιατόριο του Ιερού του Απόλλωνα Facebook Twitter
Ο αρχαϊκός ναός και το εστιατόριο του ιερού μετά την ολοκλήρωση της αναστήλωσης
Ανασκαφική έρευνα 2021 στο Δεσποτικό και αναστηλωτικές εργασίες στον ναό και το εστιατόριο του Ιερού του Απόλλωνα Facebook Twitter
Ο αρχαϊκός ναός και το εστιατόριο του ιερού μετά την ολοκλήρωση της αναστήλωσης
Ανασκαφική έρευνα 2021 στο Δεσποτικό και αναστηλωτικές εργασίες στον ναό και το εστιατόριο του Ιερού του Απόλλωνα Facebook Twitter
Ανασκαφή των δεξαμενών (άποψη από νδ)
Δεσποτικό: Οι αναστηλώσεις στο ναό και το εστιατόριο του Ιερού του Απόλλωνα συνεχίζονται Facebook Twitter
Ανασκαφή των δεξαμενών (άποψη από νδ)
Ανασκαφική έρευνα 2021 στο Δεσποτικό και αναστηλωτικές εργασίες στον ναό και το εστιατόριο του Ιερού του Απόλλωνα Facebook Twitter
Μαρμάρινη βάση αναθηματικού κίονα
Πολιτισμός
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Δεσποτικό Κυκλάδων: Το ιερό με τους ανεξάντλητους αρχαιολογικούς θησαυρούς

Αρχαιολογία & Ιστορία / Δεσποτικό Κυκλάδων: Το ιερό με τους ανεξάντλητους αρχαιολογικούς θησαυρούς

Έπειτα από περίπου 20 χρόνια συστηματικών ερευνών οι ανασκαφές στο ακατοίκητο νησάκι του Δεσποτικού εξακολουθούν να φέρνουν στο φως σπουδαία ευρήματα.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Η «Πιπίνα» του Δεσποτικού στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Πάρου

Αρχαιολογία & Ιστορία / Η «Πιπίνα» του Δεσποτικού στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Πάρου

O Γιάννος Κουράγιος, αρχαιολόγος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων και υπεύθυνος ανασκαφής στο Ιερό του Απόλλωνα, στο Δεσποτικό, γράφει για ένα από τα πιο πολυταξιδεμένα ευρήματα του Αρχαιολογικού Μουσείου της Πάρου

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Πολιτισμός / ΥΠΠΟ: Πιστοποιούνται τα αρχαιολογικά μουσεία Αβδήρων και Αλεξανδρούπολης

Η διαδικασία πιστοποίησης ξεκίνησε, το 2024, με τη διενέργεια αυτοψιών από τα αρμόδια κλιμάκια και συνεχίστηκε με την εκπόνηση και την υλοποίηση εξατομικευμένων προγραμμάτων αναβάθμισης για κάθε μουσείο
THE LIFO TEAM
Στα 93 της, η Τζόαν Σεμέλ ζωγραφίζει ακόμη το γυμνό σώμα της χωρίς καμία ντροπή

Πολιτισμός / Δεν ήθελα ιδανικό σώμα, ήθελα αληθινό: Η Τζόαν Σεμέλ στα 93 της

Η αμερικανίδα ζωγράφος Τζόαν Σεμέλ, που σόκαρε τον κόσμο της τέχνης τη δεκαετία του 1970 ζωγραφίζοντας το δικό της γυμνό σώμα, επιστρέφει φέτος στο προσκήνιο με τη νέα έκθεση Continuities σε Νέα Υόρκη και Βρυξέλλες, ενώ παράλληλα τιμάται με μεγάλη αναδρομική στο Jewish Museum.
THE LIFO TEAM
Το Βατικανό πάει στη Βενετία με FKA twigs, Μπράιαν Ίνο και μια ηχητική προσευχή

Πολιτισμός / Το Βατικανό πάει στη Βενετία με FKA twigs, Μπράιαν Ίνο και μια ηχητική προσευχή

Το Βατικανό ανακοίνωσε το περίπτερό του για τη Μπιενάλε της Βενετίας 2026, με την FKA twigs, τον Μπράιαν Ίνο, την Πάτι Σμιθ, τον Τζιμ Τζάρμους και άλλους καλλιτέχνες να συμμετέχουν σε ένα ηχητικό εγχείρημα εμπνευσμένο από τη ζωή και την κληρονομιά της Χίλντεγκαρντ του Μπίνγκεν
THE LIFO TEAM
Η δύναμη της αγάπης: όταν πέφτει η νύχτα, το queer Βουκουρέστι φτιάχνει τους δικούς του χώρους

Πολιτισμός / Όταν πέφτει η νύχτα, το queer Βουκουρέστι φτιάχνει τους δικούς του χώρους

Το Waves Penetrate Me Fiercely, το νέο μικρού μήκους φιλμ του τρανς δημιουργού Geo Aghinea, χαρτογραφεί μια queer νυχτερινή ζωή που απλώνεται σε εγκαταλειμμένα κτίρια, διαμερίσματα και αυτοσχέδιους χώρους στο Βουκουρέστι.
THE LIFO TEAM
ΤΙΤΑΝΙΚΟΣ

Πολιτισμός / Τιτανικός: Η ιστορία του πιο διάσημου ναυαγίου που έγινε σαν σήμερα το 1912

Το παρθενικό ταξίδι του Τιτανικού ξεκίνησε σαν μια θριαμβευτική στιγμή της ναυπηγικής ιστορίας και κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι θα κατέληγε σε μία από τις μεγαλύτερες ναυτικές τραγωδίες όλων των εποχών
THE LIFO TEAM
Ο Μάικλ Ρόζεν κέρδισε το διεθνές βραβείο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν

Πολιτισμός / Ο συγγραφέας Μάικλ Ρόζεν κέρδισε το διεθνές βραβείο παιδικού βιβλίου, Χανς Κρίστιαν Άντερσεν

Ο Μάικλ Ρόζεν είναι ο νικητής του Hans Christian Andersen Award 2026 στην κατηγορία συγγραφής, της υψηλότερης διεθνούς διάκρισης για δημιουργούς παιδικών βιβλίων που απονέμει η IBBY. Η ανακοίνωση έγινε στη Διεθνή Έκθεση Παιδικού Βιβλίου της Μπολόνια.
THE LIFO TEAM
Το σπίτι που χάθηκε στις φωτιές γίνεται η νέα παράσταση του Μπίλι Κρίσταλ

Πολιτισμός / Το σπίτι που χάθηκε στις φωτιές γίνεται η νέα παράσταση του Μπίλι Κρίσταλ

Ο Μπίλι Κρίσταλ επιστρέφει το φθινόπωρο στο Broadway με το 860, μια νέα σόλο παράσταση εμπνευσμένη από το σπίτι όπου έζησε με την οικογένειά του για 46 χρόνια και που χάθηκε στις φωτιές του Παλισέιντς το 2025
THE LIFO TEAM
«Όποτε θελήσεις να κάνουμε έρωτα, απλώς πες το»: Η ιστορία αγάπης του Πίτερ Χούτζαρ και του Πολ Θεκ

Πολιτισμός / «Όποτε θελήσεις να κάνουμε έρωτα, απλώς πες το»: Η ιστορία αγάπης του Πίτερ Χούτζαρ και του Πολ Θεκ

Η νέα διπλή βιογραφία του Andrew Durbin φέρνει ξανά στο προσκήνιο τον φωτογράφο Πίτερ Χούτζαρ και τον καλλιτέχνη Πολ Θεκ, δύο μορφές της νεοϋρκέζικης πρωτοπορίας που έζησαν, δημιούργησαν και αγάπησαν στη σκιά μιας εποχής που διαλύθηκε από το AIDS.
THE LIFO TEAM
Στο Coachella η Σαμπρίνα ανέβηκε για να γίνει μύθος και ο Μπίμπερ για να μείνει μόνος με το όνομά του

Πολιτισμός / Η Σαμπρίνα Κάρπεντερ και ο Τζάστιν Μπίμπερ έδειξαν στο Coachella δύο πρόσωπα της ποπ

Η Σαμπρίνα Κάρπεντερ πήγε στο Coachella για να φτιάξει τον μύθο της. Ο Τζάστιν Μπίμπερ ανέβηκε στη σκηνή σχεδόν μόνο με το παρελθόν του. Κι έτσι, μέσα σε δύο νύχτες, το φεστιβάλ έδειξε δύο διαφορετικές ηλικίες της ποπ.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Γιατί η Νίνα Σιμόν ακούγεται ακόμη σαν απειλή

Πολιτισμός / Γιατί η Νίνα Σιμόν ακούγεται ακόμη σαν απειλή

Με αφορμή την 60ή επέτειο του I Put a Spell on You και τις νέες κυκλοφορίες που ξαναφέρνουν τη Νίνα Σιμόν στο προσκήνιο, αξίζει να θυμηθούμε ότι δεν ήταν απλώς μια μεγάλη φωνή της τζαζ, της σόουλ ή του τραγουδιού διαμαρτυρίας. Ηταν η καλλιτέχνις που έκανε την αλήθεια να ακούγεται πιο επικίνδυνη από κάθε πόζα, και γι' αυτό η παρουσία της παραμένει ανήσυχα ζωντανή.
THE LIFO TEAM
Γιατί η ομορφιά χρειάζεται πάντα έναν «άσχημο» για να υπάρξει;

Πολιτισμός / Γιατί η ομορφιά χρειάζεται πάντα έναν «άσχημο» για να υπάρξει;

Η έκθεση Bellezza e Bruttezza στο Bozar των Βρυξελλών, που παρουσιάζεται έως τις 14 Ιουνίου, δείχνει ότι η δυτική ιδέα του ωραίου δεν γεννήθηκε μόνη της. Χτίστηκε απέναντι στο γήρας, τη γελοιότητα, την παραμόρφωση και το σώμα που θεωρήθηκε «λάθος». Κι έτσι μια μεγάλη έκθεση για την Αναγέννηση μιλά τελικά και για το βλέμμα που κουβαλάμε ακόμη.
THE LIFO TEAM
Ο Άντριου Λόιντ Γουέμπερ ετοιμάζει μιούζικαλ για την κλοπή της Μόνα Λίζα

Πολιτισμός / Ο Άντριου Λόιντ Γουέμπερ ετοιμάζει μιούζικαλ για την κλοπή της Μόνα Λίζα

Ο Άντριου Λόιντ Γουέμπερ αποκάλυψε ότι δουλεύει πάνω σε νέο μιούζικαλ για την κλοπή της Μόνα Λίζα από το Λούβρο, τη διάσημη υπόθεση που μετέτρεψε τον πίνακα σε παγκόσμιο φαινόμενο
THE LIFO TEAM