Η πρώτη παγκόσμια έρευνα για συμπληρώματα διατροφής στην απώλεια βάρους εδώ και 16 χρόνια αναφέρει πως η χρήση τους δεν είναι εγγυημένη με βάση σημερινά στοιχεία.
Ερευνητές διαπίστωσαν πως αν και μερικά συμπληρώματα είχαν ως αποτέλεσμα ελάχιστη απώλεια βάρους συγκριτικά με ένα placebo, δεν ήταν ωφέλιμα για την υγεία.
Η πώληση από χάπια διαίτης, σκόνες και υγρά που περιέχουν φυτικά ή ζωικά προϊόντα γίνεται ολοένα και πιο δημοφιλής. Η παγκόσμια βιομηχανία εκτιμάται πως πέρυσι άγγιξε σε αξία τα 41 δισεκ. δολάρια, αλλά μόλις το 20% των νέων προϊόντων ελέγχονται κάθε χρόνο για να διασφαλιστεί πως αποδεικνύουν τους ισχυρισμούς τους.
Σε αντίθεση με τα φαρμακευτικά σκευάσματα, κλινικές αποδείξεις για την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα δεν είναι απαραίτητες πριν πολλά συμπληρώματα φτάσουν στην αγορά, λέει η επικεφαλής συγγραφέας της έρευνας, Έρικα Μπέσελ από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ.
«Διαπιστώσαμε πως δεν υπάρχουν επαρκείς αποδείξεις για τη σύσταση αυτών των συμπληρωμάτων στην απώλεια βάρους. Αν και τα περισσότερα συμπληρώματα εμφανίζονται ασφαλή για βραχύχρονη κατανάλωση, δεν πρόκειται να προσφέρουν απώλεια βάρους κλινικά ουσιώδη», εξηγεί.
Αυστραλοί ερευνητές πραγματοποίησαν έλεγχο σε όλες τις δοκιμές που σύγκριναν τον αντίκτυπο των φυτικών συμπληρωμάτων με των placebo στην απώλεια βάρους, μέχρι τον Αύγουστο του 2018. Τα στοιχεία προήλθαν από 54 μελέτες με τη συμμετοχή 4.331 υγιώς υπέρβαρων ή παχύσαρκων ατόμων ηλικίας 16 ετών και άνω. Η απώλεια βάρους τουλάχιστον 2.5 κιλών θεωρήθηκε κλινικά σημαντική.
Τα φυτικά συμπληρώματα, που συμπεριλήφθηκαν στην ανάλυση ήταν πράσινο τσάι, εκχύλισμα λευκών φασολιών, μανγκοστίν, εφέδρα, αφρικανικό μάνγκο, μάτε, γλυκόριζα και εχίνωψ.
Η ανάλυση διαπίστωσε πως μόνο ένα από όλα αυτά, μόνο ένα -το εκχύλισμα λευκών φασολιών- είχε ως αποτέλεσμα στατιστικά, αλλά όχι κλινικά, μεγαλύτερη απώλεια βάρους 1.61 κιλών από το placebo.
Κάποιοι συνδυασμοί που περιλάμβαναν αφρικανικό μάνγκο, εχίνωψ και μανγκοστίν έδειξαν υποσχόμενα αποτελέσματα, αλλά είχαν διερευνηθεί σε τρεις ή λιγότερες δοκιμές, συχνά με ελλιπή μεθοδολογία ή αναφορές. Τα συγκεκριμένα αποτελέσματα θα πρέπει να ερμηνευτούν με προσοχή, λένε οι επιστήμονες.
Οι ερευνητές πραγματοποίησαν επίσης συστηματικό έλεγχο, μέχρι τον Δεκέμβριο του 2019, σε 67 τυχαίες δοκιμές στη σύγκριση συμπληρωμάτων διατροφής με placebo για την απώλεια βάρους σε 5.194 υγιώς υπέρβαρων ή παχύσαρκων ατόμων ηλικίας 16 ετών και άνω. Τα συμπληρώματα που εξετάστηκαν ήταν χιτοζάνη, γλυκομαννάνη, φρουκτάνη και λινελαϊκό οξύ.
Όπως διαπιστώθηκε χιτοζάνη (-1.84 κιλά), γλυκομαννάνη (-1.27 κιλά) και λινελαϊκό οξύ (-1.08 κιλά) είχαν ως αποτέλεσμα στατιστικά, αλλά όχι κλινικά, μεγαλύτερη απώλεια βάρους από το placebo.
Κάποια συμπληρώματα διατροφής, μεταξύ άλλων επεξεργασμένη κυτταρίνη και εκχύλισμα κόκκινων πορτοκαλιών, έδειξαν υποσχόμενα αποτελέσματα αλλά διερευνήθηκαν σε μία μόνο δοκιμή και χρειάζονται περισσότερες αποδείξεις πριν την σύσταση για απώλεια βάρους.
«Φυτικά και διατροφικά συμπληρώματα μπορεί να φαίνονται γρήγορη λύση σε προβλήματα βάρους, αλλά ο κόσμος πρέπει να έχει επίγνωση πόσα λίγα γνωρίζουμε στην πραγματικότητα για αυτά», λέει η Μπέσελ, σημειώνοντας πως έχουν γίνει σχετικά ελάχιστες υψηλής ποιότητας μελέτες, με λίγα στοιχεία αναφορικά με την μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα.
«Η τεράστια αύξηση στη βιομηχανία και η δημοφιλία αυτών των προϊόντων τονίζει την ανάγκη να διεξαχθούν περισσότερες έρευνες για να διαπιστωθεί η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα στην απώλεια βάρους», πρόσθεσε.
Τα ευρήματα θα παρουσιαστούν στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Παχυσαρκίας, που θα διοργανωθεί διαδικτυακά φέτος.
Με πληροφορίες από BBC
