Η ψυχολογική κόπωση της πανδημίας: Οι τρεις πιθανές συμπεριφορές και το «κοινωνικό τέλος»

Η ψυχολογική κόπωση της πανδημίας: Οι τρεις πιθανές συμπεριφορές και το «κοινωνικό τέλος» Facebook Twitter
Pixabay
0

Όλο και περισσότεροι παρουσιάζουν σημεία ψυχολογικής κόπωσης με την πανδημία. Τα κίνητρα συμμόρφωσης στα περιοριστικά μέτρα και το lockdown και ένας καθηγητής κοινωνιοψυχολογίας εξηγεί το φαινόμενο. 

Υπάρχουν πολλοί που «παρεξηγούν» τα απαγορευτικά μέτρα λόγω πανδημίας ως απλή σύσταση. «Καλούν λοιπόν πολλούς φίλους μαζί στο σπίτι, φέρνουν την κομμώτρια στο σπίτι για τα μαλλιά τους και μετονομάζουν ολιγοήμερες διακοπές αναψυχής σε επαγγελματικό ταξίδι.» Μάλιστα όταν τα απαγορευτικά μέτρα χαλαρώνουν, οι πολίτες παραμελούν τα υπόλοιπα ακόμη περισσότερο: αυτό τουλάχιστον φοβούνται οι επιδημιολόγοι. «Όποιος κάνει λόγο για το λεγόμενο φαινόμενο «κόπωσης της πανδημίας», υποβαθμίζει τις διαστάσεις του διλήμματος, ενώπιον του οποίου βρίσκεται ο κόσμος,» τονίζει ο καθηγητής Κοινωνιοψυχολογίας Ούλριχ Βάγκνερ στο Πανεπιστήμιο του Μάαρμπουργκ

Υπάρχουν άνθρωποι που σταματούν όταν το φανάρι για πεζούς είναι κόκκινο, ακόμη κι αν δεν περνά αυτοκίνητο και είναι μεσάνυχτα. Οι ψυχολόγοι αποκαλούν το φαινόμενο ως εσωτερίκευση εξωτερικών κινήτρων. Ο καθηγητής Βάγκνερ φοβάται ότι τη δεύτερη χρονιά της πανδημίας τα κίνητρα των ανθρώπων για την εσωτερίκευση και τήρηση των κανόνων έχουν ατονήσει.

«Πολλοί εφαρμόζουν τα μέτρα, μόνο όταν βρίσκονται υπό παρακολούθηση, και αυτό είναι από μόνο του πολύ δύσκολο. Άρα αποτελεί ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα». Όπως εξηγεί ο Γερμανός καθηγητής, μετά από περιορισμούς μηνών οι άνθρωποι έχουν την αίσθηση ότι ούτως ή άλλως η κατάσταση δεν αλλάζει, ανεξαρτήτως της δικής τους συμπεριφοράς.

«Αυτό περιγράφεται ως εμπειρική απόγνωση και οδηγεί σε τρεις πιθανές συμπεριφορές, στην κατάθλιψη, στην αντίδραση ή στην αδιαφορία. Δείγματα και των τριών συμπεριφορών έχουν καταγραφεί, υπογραμμίζει ο Ούλριχ Βάγκνερ, που θεωρεί ότι μελλοντικά και τα τρία στοιχεία συμπεριφοράς θα ενισχυθούν ακόμη πιο πολύ. Οι πολύπλοκοι κανόνες που υιοθετήθηκαν τις περασμένες εβδομάδες κρύβουν έναν επιπρόσθετο κίνδυνο, ότι λειτουργούν ακόμη πιο επιβαρυντικά για τους περισσότερους».

«Μια κοινωνία λειτουργεί μόνο όταν οι άνθρωποι είναι διατεθειμένοι να εφαρμόσουν τα μέτρα με τη δική τους θέληση, κι αυτό προϋποθέτει ότι τα μέτρα αυτά είναι πειστικά και κατανοητά», λέει ο Βάγκνερ. Ο καθηγητής Ψυχοκοινωνιολογίας δεν πιστεύει ότι αυτό ισχύει για όλους σε ό,τι αφορά στην πανδημία. “Οι άνθρωποι καταφέρνουν να τηρούν τα μέτρα, όταν φοβούνται ότι διαφορετικά εκτίθενται οι ίδιοι σε αρνητικές συνέπειες. Αλλά αυτό το κίνητρο σε αυτήν τη φάση περνά στο παρασκήνιο, γιατί αυτό που βλέπει ο κόσμος είναι ότι ο αριθμός των νεκρών βαίνει μειούμενος».

Το ιατρικό και το κοινωνικό τέλος της πανδημία

«Αυτοπροστασία για την προστασία των άλλων ως επιχείρημα δεν λειτουργεί πια. Ηθικά είναι αξιοσέβαστο, αλλά δεν δουλεύει ψυχολογικά σε βάθος χρόνου. Σήμερα πρόκειται για μια ωραία ιστοριούλα που διηγούμαστε».

Ο Γερμανός καθηγητής θεωρεί προβληματικό κι ένα άλλο αφήγημα. Εδώ κι ένα χρόνο η ευθύνη για την εξέλιξη της πανδημίας έχει μετατοπιστεί σε προσωπικό επίπεδο. «Η κατηγορία που εκφράζεται είναι ότι όταν η κατάσταση δεν βελτιώνεται, συμβαίνει γιατί δεν συμμορφωνόμαστε αρκετά με τα μέτρα. Με τον τρόπο αυτό αποσύρει το κράτος τις ευθύνες από πάνω του».

Το ότι οι άνθρωποι απευαισθητοποιούνται φαίνεται από τους αριθμούς της Ομοσπονδιακής Στατιστικής Υπηρεσίας. Από πρόσφατες αναλύσεις της κινητής τηλεφωνίας αποδεικνύεται ότι ένα χρόνο μετά την έναρξη της πανδημίας οι άνθρωποι περιορίζουν ελάχιστα την κινητικότητά τους. «Από αρχές του χρόνου παρατηρείται ευθυγράμμιση της κινητικότητας με τα επίπεδα προ πανδημίας, μάλιστα στο δεύτερο μισό του Φεβρουαρίου η κινητικότητα λόγω και των ανοιξιάτικων θερμοκρασιών είναι σχεδόν η ίδια με πριν».

Μια ματιά στα βιβλία ιστορίας δείχνει ότι υπάρχουν δύο δρόμοι για το πώς τελειώνει μια πανδημία. Είτε ιατρικά, είτε κοινωνικά. Το ιατρικό τέλος έρχεται όταν ένα μεγάλο τμήμα της κοινωνίας έχει περάσει τη λοίμωξη ή έχει αποκτήσει ανοσία δια του εμβολιασμού. Το κοινωνικό τέλος συμβαίνει μάλλον στο κεφάλι. Ο φόβος της ασθένειας μειώνεται, η προσοχή ατονεί, άλλα θέματα αποσπούν την προσοχή, οι άνθρωποι δεν αποδέχονται πλέον τους περιορισμούς και μαθαίνουν να ζουν με την ασθένεια.

«Νομίζω ότι η κατάσταση θα κυλήσει κάπως έτσι» προβλέπει ο Βάγκνερ. «Όταν με τα εμβόλια και τα φάρμακα μειωθούν οι θάνατοι, περιοριστούν οι βαριές περιπτώσεις και αισθανθούμε ψυχολογικά ότι ελέγχουμε την πανδημία, τότε θα την ορίσουμε και ως τελειωμένη».

Διεθνή
0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μπρους Γουίλις: Ζει σε διαφορετικό σπίτι από την οικογένειά του - Η σύζυγός του απαντά για την κριτική που δέχεται

Διεθνή / Μπρους Γουίλις: Η σύζυγός του αποκάλυψε ότι ο σταρ ζει σε διαφορετικό σπίτι και δέχτηκε κριτική

Η Έμα Χέμιγνκ Γουίλις μιλά για τη «δυσκολότερη απόφαση» που κλήθηκε να πάρει και την κριτική που έχει δεχθεί εν μέσω της μάχης του Μπρους Γουίλις με την άνοια
LIFO NEWSROOM
Τι κρύβει η απόφαση των ΗΠΑ να μπλοκάρουν τη συμμετοχή του Μαχμούντ Αμπάς στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ

Διεθνή / Τι κρύβει η απόφαση των ΗΠΑ να μπλοκάρουν τη συμμετοχή του Μαχμούντ Αμπάς στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ

Ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ακύρωσε τις θεωρήσεις εισόδου που είχαν χορηγηθεί σε μέλη της Παλαιστινιακής Αρχής (PA) και της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO), ενώ έχει αρνηθεί σε άλλους να υποβάλουν αίτηση για βίζα
LIFO NEWSROOM
Ο Τραμπ εξετάζει την αποστολή ιδιωτικού στρατού στην Ουκρανία

Διεθνή / Ο Τραμπ εξετάζει την αποστολή ιδιωτικού στρατού στην Ουκρανία - Τι περιλαμβάνει το σχέδιο

Η παρουσία των ιδιωτικών στρατιωτικών δυνάμεων θα λειτουργήσει ως αποτρεπτικό μέτρο ώστε να αποθαρρύνει τον Βλαντίμιρ Πούτιν από το να παραβιάσει μια ενδεχόμενη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός
LIFO NEWSROOM
Το Πεντάγωνο ανέθεσε συμβόλαιο 1,2 δισ. για κέντρο κράτησης σε εταιρεία που δηλώνει έδρα ένα σπίτι

Διεθνή / Το Πεντάγωνο ανέθεσε συμβόλαιο 1,2 δισ. για κέντρο κράτησης σε εταιρεία που δηλώνει έδρα ένα σπίτι

Η εταιρεία, που ανέλαβε την κατασκευή του μεγαλύτερου κέντρου κράτησης μεταναστών στις ΗΠΑ, δεν διαθέτει λειτουργική ιστοσελίδα - Το Πεντάγωνο αρνείται να δημοσιοποιήσει το συμβόλαιο
LIFO NEWSROOM
Ουκρανία: Σφοδρά ρωσικά πλήγματα σε πολλές περιφέρειες - Τουλάχιστον ένας νεκρός

Διεθνή / Ουκρανία: Σφοδρά ρωσικά πλήγματα σε πολλές περιφέρειες - Τουλάχιστον ένας νεκρός

Ο διοικητής της Ζαπορίζια έκανε λόγο για ρωσική επίθεση με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) που προκάλεσαν τον θάνατο ενός ανθρώπου και τον τραυματισμό 22, μεταξύ των οποίων τρία παιδιά
LIFO NEWSROOM
«Έξω οι ξένοι»: Οι Μεξικανοί διαμαρτύρονται για τους τουρίστες και τις εξώσεις από τα σπίτια τους

Διεθνή / «Έξω οι ξένοι»: Οι Μεξικανοί διαμαρτύρονται για τους τουρίστες και τις εξώσεις από τα σπίτια τους

Οργή των κατοίκων για τις υπέρογκες αυξήσεις ενοικίων, τις ανεξέλεγκτες βραχυχρόνιες μισθώσεις και τη συνεχή εισροή Αμερικανών και Ευρωπαίων στις γειτονιές τους
LIFO NEWSROOM
Η Σιγκαπούρη ανησυχεί για την αύξηση της χρήσης ηλεκτρονικών τσιγάρων με ναρκωτικά - Τι συμβαίνει και τι είναι η ετομιδάτη;

Διεθνή / Η Σιγκαπούρη ανησυχεί για την αύξηση της χρήσης ηλεκτρονικών τσιγάρων με ναρκωτικά - Τι συμβαίνει και τι είναι η ετομιδάτη;

Το άτμισμα έχει απαγορευτεί από το 2018, αλλά τώρα οι αρχές παρατηρούν αύξηση στη χρήση του από νέους - Αυστηρότερα πρόστιμα και μεγαλύτερες ποινές φυλάκισης από την Δευτέρα
LIFO NEWSROOM
«Ο πόλεμος στην Ουκρανία θα μπορούσε να διαρκέσει ακόμη πολλούς μήνες», λέει ο Μερτς

Διεθνή / «Ο πόλεμος στην Ουκρανία θα μπορούσε να διαρκέσει ακόμη πολλούς μήνες», λέει ο Μερτς

«Αν ο Πούτιν δεν συναντήσει τον Ζελένσκι μέχρι τη Δευτέρα αυτό θα σημαίνει ότι θα έχει εξαπατήσει τον πρόεδρο Τραμπ», δήλωσε ο Μακρόν στο γαλλογερμανικό υπουργικό συμβούλιο
LIFO NEWSROOM
Ουκρανία: Ο Ζελένσκι απορρίπτει προτάσεις για «ζώνη ασφαλείας» ως λύση για τον τερματισμό του πολέμου

Διεθνή / Ουκρανία: Ο Ζελένσκι απορρίπτει προτάσεις για «ζώνη ασφαλείας» ως λύση για τον τερματισμό του πολέμου

Ο Ουκρανός πρόεδρος είπε ότι ήδη υπάρχει μια περιοχή εκατέρωθεν της γραμμής του μετώπου όπου τα βαριά όπλα δεν μπορούν να λειτουργήσουν εξαιτίας του κινδύνου επιθέσεων με drones
LIFO NEWSROOM