Ron Cobb: Ο κομίστας της αμφισβήτησης και της δυστοπικής επιστημονικής φαντασίας

Ron Cobb: Ποιος ήταν ο κομίστας της αμφισβήτησης και της δυστοπικής επιστημονικής φαντασίας Facebook Twitter
Ο Ron Cobb είχε σημαντική συνεισφορά στα κοστούμια και τα σκηνικά πολλών διάσημων ταινιών επιστημονικής φαντασίας.
0

Πρωτοείδα σκίτσα του σε underground έντυπα κι αφίσες της δεκαετίας του '80 και με εντυπωσίασε εξαρχής το δυνατό και περίτεχνο σχέδιο, οι λακωνικοί αλλά μεστοί νοήματος διάλογοι, η ρετρό και ταυτόχρονα φουτουριστική προοπτική, οι ριζοσπαστικές πολιτικές αναφορές, το άλλοτε αγωνιστικό, άλλοτε ζοφερό, άλλοτε πάλι παιγνιώδες κλίμα που ήξερε να δημιουργεί. Το 1989 κυκλοφόρησε ένα (εξαντλημένο σήμερα) άλμπουμ του στα ελληνικά, από τις εκδόσεις Απόπειρα, με τίτλο «Τι λέγαμε για την Οικολογία; » – ακόμα το έχω φυλαγμένο.

Η οικολογική καταστροφή και η περιβαλλοντική υποβάθμιση ήταν εξάλλου στην κορφή των ενδιαφερόντων του ήδη από τη δεκαετία του '60 –υπήρξε μάλιστα ο σχεδιαστής της σημαίας του «πράσινου» κινήματος– όπως επίσης ο πόλεμος του Βιετνάμ στον οποίο βρέθηκε κιόλας ένα διάστημα ως κληρωτός αλλά όχι σε μάχιμη θέση, η πυρηνική απειλή, ο ρατσισμός, ο μιλιταρισμός, η αστυνομοκρατία, τα πολιτικά δικαιώματα και συνολικά το κίνημα αμφισβήτησης που βρισκόταν τότε στο απόγειό του και του οποίου σύντομα θα γινόταν «μέντορας».

Tα «ακτιβιστικά» του σκίτσα μοιάζουν να σχεδιάστηκαν μόλις χτες και το ίδιο επίκαιρα θα είναι, θαρρώ, και στον επόμενο αιώνα, εκτός και η ιστορία φανεί εντέλει υπερβολικά γενναιόδωρη με το είδος μας. 

Καθώς ο ίδιος αναφέρει στην προσωπική του ιστοσελίδα roncobb.net, η σχεδιαστική καριέρα του ξεκίνησε όταν επισκέφθηκε με έναν φίλο του τα γραφεία της πρωτοποριακής εναλλακτικής έκδοσης Los Angeles Free Press το 1965. Εκεί δέχθηκαν ενθουσιωδώς να δημοσιεύσουν μια σειρά πολιτικά σκίτσα του, τα οποία είχε λογοκρίνει το Playboy, όπου είχε αρχικά αποταθεί – λίγα χρόνια αργότερα, το διάσημο περιοδικό του Χιου Χέφνερ θα του έκανε υμνητικό πορτρέτο.

Πολύ γρήγορα ο Cobb έγινε περιζήτητος και δεκάδες έντυπα της αντικουλτούρας στις ΗΠΑ, την Ευρώπη, την Ασία, την Αυστραλία ακόμη συναγωνίζονταν ποιο θα φιλοξενούσε πρώτο δουλειές του.

Παρά όμως τη μεγάλη φήμη που απέκτησε από νωρίς ως κορυφαίος σχεδιαστής πολιτικού κόμικ, με έργα του να κοσμούν αφίσες, πόστερ και μπροσούρες σε πολλά μέρη του κόσμου, ελάχιστα χρήματα κέρδιζε από αυτό, ίσα να συντηρείται – περισσότερο τον ενδιέφερε η δουλειά του καθαυτή παρά το οικονομικό, κι όχι επειδή το είχε λυμένο αλλά επειδή είχε υιοθετήσει πλήρως το αντισυμβατικό, δοτικό, μη κερδοσκοπικό πνεύμα του χιπισμού. Σχεδίασε μάλιστα, μεταξύ άλλων, το εξώφυλλο του θρυλικού άλμπουμ των Jefferson Airplane «After Bathing at Baxter's» (1967).

Ron Cobb: Ποιος ήταν ο κομίστας της αμφισβήτησης και της δυστοπικής επιστημονικής φαντασίας Facebook Twitter
Tο μητρικό διαστημόπλοιο Nostromo από την ταινία «Alien».


Ακόμα λαμπρότερη και οικονομικά σίγουρα προσφορότερη υπήρξε η δουλειά του στο σινεμά, παρότι ούτε εκεί κυνήγησε τα τρελά λεφτά, αν και είχε τις ευκαιρίες. Λιτός και ολιγαρκής από πεποίθηση, δεν είχε υψιπετείς φιλοδοξίες, του αρκούσε να κάνει το κέφι του και να εξασφαλίζει μια στοιχειωδώς άνετη ζωή για τον ίδιο και βασικά για την οικογένειά του.

Είχε ήδη παντρευτεί την Αυστραλέζα Robin Love και είχαν αποκτήσει έναν γιο. Με δική της μάλιστα παρότρυνση ήδη πριν από τον γάμο τους μετανάστευσε μόνιμα στη «χώρα των καγκουρό» το 1972. Χάρη στην αλλαγή περιβάλλοντος και τη συνδρομή της Love κατάφερε να ξεπεράσει μια δημιουργική κρίση που τον βασάνιζε για καιρό, σε συνδυασμό με τον εθισμό που είχε αποκτήσει στις αμφεταμίνες – εντέλει ξαναβρήκε την όρεξη και την έμπνευσή του, ενώ αποφάσισε ότι το καλό κρασί του ταίριαζε καλύτερα από το «σπιντ» και ήταν σίγουρα πιο υγιεινό.


Αν και η πρώτη του κινηματογραφική εμφάνιση ως σχεδιαστής συνέβη στην «Ωραία Κοιμωμένη» της Disney το 1959, σε ηλικία μόλις 18 ετών, το επίσημο «βάπτισμά» του στην 7η τέχνη γίνεται το 1973 με την cult ταινία επιστημονικής φαντασίας «Σκοτεινό Αστέρι» του Νταν Ο' Μπάνον – δική του έμπνευση ήταν το διαστημόπλοιο των γυρισμάτων.

Η επόμενη ταινία επιστημονικής φαντασίας για τα σκηνικά της οποίας συνεργάζεται με τον H.R. Giger, το «Dune» του Χοντορόφσκι, μένει ανολοκλήρωτη, θα πιάσει όμως την «καλή» με τη συμμετοχή του στον «Πόλεμο των Άστρων» του Τζορτζ Λούκας (1977), μια από τις εμπορικότερες ταινίες στην ιστορία του κινηματογράφου – εκείνος εμπνεύστηκε πολλά από τα εξωγήινα πλάσματα που «παρελαύνουν» σε αυτή.

Ron Cobb: Ποιος ήταν ο κομίστας της αμφισβήτησης και της δυστοπικής επιστημονικής φαντασίας Facebook Twitter
O Ron Cobb εμπνεύστηκε πολλά από τα εξωγήινα πλάσματα που «παρελαύνουν» στον «Πόλεμο των Άστρων» του Τζορτζ Λούκας (1977).
Ron Cobb: Ποιος ήταν ο κομίστας της αμφισβήτησης και της δυστοπικής επιστημονικής φαντασίας Facebook Twitter
O Ron Cobb κατά τη διάρκεια του σχεδιασμού για την ταινία «Κόναν ο Βάρβαρος».


Σημαντική συνεισφορά είχε όμως στα κοστούμια και τα σκηνικά και άλλων διάσημων ταινιών επιστημονικής φαντασίας όπως τα «Alien» (από κοινού τον H. R. Giger, ο Cobb σχεδίασε το μητρικό διαστημόπλοιο Nostromo και τους εσωτερικούς του χώρους, το κλουβί της γάτας επίσης, όντας και μέγας γατόφιλος, ενώ δική του ιδέα ήταν το τοξικό αίμα του εξωγήινου τέρατος), «Λεβιάθαν», «Γυρίστε τον Γαλαξία με Οτοστόπ», «Η Άβυσσος» (υποβρύχια πλατφόρμα και σκάφανδρα), «Ολική Επαναφορά» (η αρειανή αποικία, τα ορυχεία, τα οχήματα κ.λπ.), «Επιστροφή στο Μέλλον» (δικό του το αμάξι-μηχανή του χρόνου) κ.ά.

Συμμετείχε επίσης σχεδιαστικά στο ψευδοϊστορικό έπος των Τζον Μίλιους-Όλιβερ Στόουν «Κόναν ο Βάρβαρος» (1982). Στα γυρίσματα της ταινίας αυτής που γίνονταν στο ίδιο στούντιο όπου ο Στίβεν Σπίλμπεργκ γύριζε τον «Ιντιάνα Τζόουνς», ο Cobb γνωρίζεται με τον Σπίλμπεργκ, για τον οποίο θα σχεδιάσει το αεροσκάφος των ναζί στους «Κυνηγούς της Χαμένης Κιβωτού».

Ron Cobb: Ποιος ήταν ο κομίστας της αμφισβήτησης και της δυστοπικής επιστημονικής φαντασίας Facebook Twitter
Το αεροσκάφος των ναζί στους «Κυνηγούς της Χαμένης Κιβωτού».


Γοητευμένος με τον Cobb, ο Σπίλμπεργκ του προτείνει να σκηνοθετήσει ο ίδιος αντ' αυτού μια ταινία που είχε κατά νου, το «Night Skies», όμως η παραγωγή αντιμετώπισε στην πορεία διάφορα προβλήματα και η ιδέα εγκαταλείφθηκε. Βάσει εκείνης της ιδέας ο Σπίλμπεργκ θα δημιουργήσει τον «E.T.», όπου ο Cobb αρκέστηκε σε ένα «πέρασμα» ως κομπάρσος –ένας από τους γιατρούς στην «υποδοχή»– και σε ένα γερό «μπόνους» 400.000 δολαρίων, πολύ περισσότερα από όσα είχε ζητήσει.

Ποτέ δεν παραπονέθηκε που έχασε την ευκαιρία να ξεκινήσει μια νέα και πιο υποσχόμενη καριέρα, ενώ βρήκε τον «E.T.», όταν τον είδε, «μάλλον χλιαρό» για τα γούστα του – προτιμούσε πιο σκοτεινές ιστορίες. Θα κάνει εντέλει μια και μόνη σκηνοθετική απόπειρα και μάλιστα σε κωμωδία, το «Garbo» (1992), πάντα στην Αυστραλία, όπου εξέδωσε σε βιβλία και τις περισσότερες κόμικ δουλειές του τη δεκαετία του '70.

Δήλωνε πάντως ευτυχής για τους δημιουργικούς ορίζοντες που του άνοιξε το σινεμά, για τις διαρκώς νέες προκλήσεις που του έθετε και κυρίως για τη διασκέδαση που του πρόσφερε όλο αυτό. Στο Σίδνεϊ, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από τη γενέτειρά του, το Λος Άντζελες, θα τον βρει στις 21 Σεπτεμβρίου το μοιραίο, την ίδια συμπτωματικά ημερομηνία στην οποία γεννήθηκε 83 χρόνια πριν.

«Ποτέ δεν μπορείς να προβλέψεις το μέλλον βασισμένος στα δεδομένα του παρόντος... φτάνει μόνο να δεις πόσο έξω είχαν πέσει πολλοί μελλοντολόγοι του προηγούμενου αιώνα! Εντάξει, υπάρχουν ορισμένες σταθερές, οι άνθρωποι λ.χ. πάντα θα ερωτεύονται και θα τεκνοποιούν, πάντοτε επίσης, πιθανότατα, θα εγκληματούν, όμως το σε τι κοινωνικό, οικονομικό και τεχνοεπιστημονικό περιβάλλον θα συμβαίνει αυτό, τι ιδεολογήματα, και τι ήθη θα επικρατούν σε 100, 200 ή 500 χρόνια, είναι νομίζω μια πολύ παρακινδυνευμένη πρόβλεψη» είχε πει ο ίδιος, όταν ρωτήθηκε για τις επιδόσεις του στην επιστημονική φαντασία.

Δεν ξέρω πόσο μοντέρνες θα φαντάζουν μελλοντικά οι φουτουριστικές του σχεδιαστικές εμπνεύσεις, αν πάντως υπάρχει ένα διαχρονικό στοιχείο στο έργο του, αυτό είναι σίγουρα το πολιτικό του κόμικ – τα «ακτιβιστικά» του σκίτσα μοιάζουν να σχεδιάστηκαν μόλις χτες και το ίδιο επίκαιρα θα είναι, θαρρώ, και στον επόμενο αιώνα, εκτός και η ιστορία φανεί εντέλει υπερβολικά γενναιόδωρη με το είδος μας.

Ron Cobb: Ποιος ήταν ο κομίστας της αμφισβήτησης και της δυστοπικής επιστημονικής φαντασίας Facebook Twitter
«Ωραία Κοιμωμένη» της Disney το 1959.
Ron Cobb: Ποιος ήταν ο κομίστας της αμφισβήτησης και της δυστοπικής επιστημονικής φαντασίας Facebook Twitter
«Ολική Επαναφορά»
Ron Cobb: Ποιος ήταν ο κομίστας της αμφισβήτησης και της δυστοπικής επιστημονικής φαντασίας Facebook Twitter
alien
Ron Cobb: Ποιος ήταν ο κομίστας της αμφισβήτησης και της δυστοπικής επιστημονικής φαντασίας Facebook Twitter
Προπομπός του Alien.
Ron Cobb: Ποιος ήταν ο κομίστας της αμφισβήτησης και της δυστοπικής επιστημονικής φαντασίας Facebook Twitter
To Delorian από την «Επιστροφή στο Μέλλον».
Ron Cobb: Ποιος ήταν ο κομίστας της αμφισβήτησης και της δυστοπικής επιστημονικής φαντασίας Facebook Twitter
Σκίτσο του που απορρίφθηκε από το Playboy το 1965.
Ron Cobb: Ποιος ήταν ο κομίστας της αμφισβήτησης και της δυστοπικής επιστημονικής φαντασίας Facebook Twitter
Το πρώτο του σκίτσο για το Free Press.
Εικαστικά
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Το πρόγραμμα της Στέγης για το 2026-2027

Πολιτισμός / Παπαϊωάννου, Καστελούτσι, Τζάρμους, Γαβράς: Το φετινό πρόγραμμα της Στέγης

Κορυφαίοι καλλιτέχνες, το Εθνικό Μπαλέτο της Μασσαλίας και μια μεγάλη έκθεση με κόμικς και ζωγραφική του Δημήτρη Παπαϊωάννου, είναι μόνο μερικά από όσα επιφυλάσσει η Στέγη για τους επόμενους μήνες.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Platforms Project: 66 πλατφόρμες και πάνω από 1000 καλλιτέχνες στο Καπνεργοστάσιο

Εικαστικά / Platforms Project: 66 πλατφόρμες και πάνω από 1.000 καλλιτέχνες στο Καπνεργοστάσιο

Επιστρέφει για ακόμα μια χρονιά η καθιερωμένη διεθνής έκθεση που είναι αφιερωμένη στην ανεξάρτητη εικαστική σκηνή, μετατρέποντας τον χώρο σε ένα ανοιχτό πεδίο συνάντησης της διεθνούς σύγχρονης τέχνης.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Πέγκι Γκούγκενχαϊμ: Η γυναίκα που αγόραζε το μέλλον

Εικαστικά / Πέγκι Γκούγκενχαϊμ: Η γυναίκα που αγόραζε το μέλλον

Μια νέα έκθεση στη Βενετία επιστρέφει στην εποχή όπου η άγουρη ακόμα, αλλά ήδη διορατική και οραματίστρια Πέγκι Γκούγκενχαϊμ έμαθε να εμπιστεύεται τη μοντέρνα τέχνη προτού τη δικαιώσει η ιστορία.
ΠΑΝΟΣ ΜΙΧΑΗΛ
Η επιστροφή των χαμένων έργων τέχνης της Αμμοχώστου

Εικαστικά / Η επιστροφή των χαμένων έργων τέχνης της Αμμοχώστου

Το τιτάνιο έργο της τελικής μεταφοράς από τα Κατεχόμενα και η επιστροφή 219 έργων τέχνης Ελληνοκυπρίων και Ελλήνων καλλιτεχνών είναι μέχρι σήμερα μια ιστορία με πολλά μυστικά, σκοτεινά σημεία και ερωτηματικά, που μοιάζει με αστυνομικό θρίλερ.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
ΕΠΕΞ O κύριος Bios και το Bios Effect

20 χρόνια LiFO / Από το Bios πέρασε όλη η πρωτοπορία της Αθήνας

Το Bios δεν υπήρξε απλώς ένας πολυχώρος στην Πειραιώς. Ήταν, και συνεχίζει να είναι, το σημείο όπου διαμορφώθηκαν νέες αισθητικές, γεννήθηκαν καλλιτεχνικές διαδρομές και άλλαξε ο τρόπος με τον οποίο η Αθήνα αντιλαμβάνεται τον σύγχρονο πολιτισμό.
M. HULOT
Η κουίρ καλλιτεχνική σκηνή δεν κατοικεί πια στο περιθώριο

20 ΧΡΟΝΙΑ LIFO / Η κουίρ καλλιτεχνική σκηνή δεν κατοικεί πια στο περιθώριο

Η ανάδειξη του κουίρ στοιχείου στον εικαστικό χώρο και η αλληλεπίδρασή του τόσο με τις σύγχρονες πολιτικοκοινωνικές εξελίξεις όσο και με την ιστορία, τη μνήμη και το βίωμα.
ΠΑΝΟΣ ΦΟΡΤΟΥΛΑΚΗΣ/ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΠΕΞ ΕΜΣΤ και Πινακοθήκη κλειστά για χρόνια

20 χρόνια LiFO / ΕΜΣΤ και Πινακοθήκη: Τόσα χρόνια κλειστά που κοντέψαμε να τα ξεχάσουμε

Η Εθνική Πινακοθήκη και το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης είναι σήμερα δύο από τα σημαντικότερα καταφύγια πολιτισμού της Αθήνας. Για να ανοίξουν όμως τις πόρτες τους στο κοινό, χρειάστηκε να περάσουν δεκαετίες σχεδίων, ανατροπών, ματαιώσεων και διαδοχικών εξαγγελιών.
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Θυμάσαι την Marina Abramović στο Μπενάκη; Ξεχνιούνται κάτι τέτοια;

20 χρόνια LiFO / Θυμάσαι την Abramović στο Μπενάκη; Ξεχνιούνται κάτι τέτοια;

Αυτό είναι ένα μόνο από τα πολλά εικαστικά events της πόλης όπου τα περασμένα 20 χρόνια είδε την πρώτη της Μπιενάλε, την σημαντική Documenta αλλά και μεγάλες αναδρομικές ελλήνων ζωγράφων. Διαλέξαμε 10 που αξιζει να τις θυμηθούμε ξανά.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
«Όποιος δεν έχει γάτα δεν μπορεί να συμμετέχει στη συζήτηση»

Studio Visit / Ηλίας Παπαηλιάκης: «Όποιος δεν έχει γάτα δεν μπορεί να συμμετέχει στη συζήτηση»

Ο Ηλίας Παπαηλιάκης ανοίγει το ατελιέ του στον Κολωνό και μιλά στη LiFO για τη ζωγραφική, τη μνήμη, το φως, τις γάτες, τον δημόσιο χώρο και όλα όσα κρύβονται πίσω από τις χαρακτηριστικές μονοκοντυλιές του.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το «Κυνήγι» του The Krank: Μια παραλία γίνεται πεδίο σύγκρουσης για τις εξορύξεις στο Ιόνιο

Εικαστικά / Ο The Krank μετέτρεψε με την τέχνη του μια παραλία σε πεδίο σύγκρουσης

Στους Οθωνούς, απέναντι από το σημείο όπου σχεδιάζονται υπεράκτιες εξορύξεις, ο καλλιτέχνης δημιούργησε μια εφήμερη εγκατάσταση land art που φέρνει αντιμέτωπο τον προϊστορικό άνθρωπο με τη σύγχρονη βιομηχανία
M. HULOT