Έτσι προχωρεί και αναπτύσσεται

Έτσι προχωρεί και αναπτύσσεται Facebook Twitter
Ο Εμπειρίκος επισκοπεί τα πράγματα διαφορετικά, όχι ως ποιητής ιστορικός, αλλά ως οραματιστής...
0

1.

Στη φωτεινή γωνία του ονείρου. Στον Ευγένιο Αρανίτση χρωστάμε, μεταξύ πολλών άλλων, το ότι σύστησε την ποίηση του Νίκου Καρούζου (1926-1990) σε μια παλλόμενη πλειάδα περιπλανώμενων πολιτών που λάτρευαν την περιπέτεια της ποίησης και, προπάντων, την ποίηση της περιπέτειας. Αυτοί οι μποέμ μπαγάσηδες φρόντισαν να γνωρίσουν και τον ίδιο τον ποιητή Νίκο Καρούζο και να περάσουν μερόνυχτα μαζί του, πίνοντας ως το φουκαριάρικο συκώτι τους και αποφασισμένοι σύγκορμοι να μείνουν πιστοί στον στίχο του: Η άλλη μισή μας ηλικία θα περάσει / χαρτοπαίζοντας με τον θάνατο στα ψέματα. Και, όπως τα πεισματάρικα γεγονότα πιστοποιούν, πράγματι έτσι κυλάει η άλλη μισή τους ηλικία.

Στον Ευγένιο Αρανίτση χρωστάμε τώρα τον τόμο Οιδίπους Τυραννούμενος (εκδ. Ίκαρος) όπου συγκατοικούν οι πρώτες ποιητικές συλλογές του Καρούζου, τις οποίες ο ποιητής δεν ενέταξε στην έκδοση των Απάντων του, με σκόρπια ποιήματα δημοσιευμένα σε περιοδικά, με ποιήματα που ο Καρούζος χάρισε, χειρόγραφα ή δακτυλόγραφα, σε φίλους, και με ένα υπέροχα μυθοποιημένο μονόστιχο (Τσιτσάνη, πρέπει να πεθάνεις), το οποίο κλείνει τον τόμο και ανοίγει απανωτές πολλαπλές πύλες προς την όντως ποίηση. Ο Αρανίτσης, εδώ και χρόνια, με τρόπους μυθιστορηματικούς, βάλθηκε να μαζέψει όλο αυτό το δυσεύρετο και πολύτιμο υλικό, το οποίο φρόντισε φιλολογικά η Μαρία Αρμύρα. Έχουμε έτσι τη δυνατότητα να δούμε προπλάσματα ποιημάτων που έλαβαν αργότερα σχήμα και μορφή, πρωτόλεια που μαρτυρούν για τη γερή ποιητική κράση του Καρούζου ήδη από τα πρώτα του μπουσουλήματα στης Ερατώς την επικράτεια, αυτοσχεδιασμούς προορισμένους να χαθούν στα χορταριασμένα χάσματα του χρόνου, κι όμως σώθηκαν τελικά και στραφταλίζουν αδαμάντινοι.

Μολονότι μιλάει συχνά για θάνατο, η ποίηση του Καρούζου είναι ξόρκι στη φθορά, κατάφαση και ναι μεγάλο στη ζωή, ανάσα και δροσιά, ένα παγούρι στο ζωνάρι του οδοιπόρου, τα γρασωμένα άρβυλα, όπως ο ίδιος λέει. Πρέπει να ρίξουμε τον θάνατο στο πηγάδι, διαβάζουμε στο ποίημα «Ομιλίες του Επταήμερου». Και: Είχαμε καταλάβει απόψε ένα σπίτι σκοταδιασμένοι / και καταλήξαμε φως αναπάντεχο, γράφει και υμνωδεί και ψάλλει σε ένα, θρυλικό πια, ολιγόστιχο στιχούργημα/ρεπορτάζ από την 4η Ιανουαρίου του 1986, τριάντα και ένα έτη ύστερα από κείνο το Πλησίασε εδώ στη φωτεινή γωνία του ονείρου που έγραψε ο Καρούζος το 1955.

2.

Είμαστε τα εργοστάσια της ζωής. Ό,τι κατόρθωσε ο Αρανίτσης με τον Καρούζο, κατορθώνει εδώ και δεκαετίες ο Γιώργης Γιατρομανωλάκης με τον Ανδρέα Εμπειρίκο. Ψάχνει, βρίσκει, δωρίζει. Στον τόμο 1934 - Προϊστορία ή Καταγωγή (εκδ. Άγρα) ξεδιπλώνεται η ιστορία της πρώτης ποιητικής ενότητας του Εμπειρίκου που ολοκληρώθηκε πριν από οκτώ δεκαετίες και παρέμεινε έως σήμερα ανέκδοτη, και σε μεγάλο μέρος άγνωστη. Ο Γιατρομανωλάκης επιμελείται υποδειγματικά την έκδοση, προτάσσει ένα κείμενο σχεδόν εκατό σελίδων όπου, με κομμένη την ανάσα, παρακολουθούμε την πορεία του Εμπειρίκου από τις πρώτες του ποιητικές ενοράσεις στην ωριμότητα της Υψικαμίνου και της Ενδοχώρας. Αντιλαμβανόμαστε ότι ο Εμπειρίκος, καίτοι ουσιαστικά μόνος του, συγκροτεί την ποιητική του, οργανώνει τη φιλοσοφική και αισθητική υπόστασή του, συναντάται με τα πρωτοποριακά καλλιτεχνικά και πολιτικά ρεύματα του Μεσοπολέμου, συνάπτει φιλικές σχέσεις με τον André Breton, διατηρεί πάντα μια κρυστάλλινη διαύγεια, θαυμαστή και εκπληκτική, με δεδομένους τους καιρούς αναταραχής, συγχύσεως και ολέθρου στη διάρκεια των οποίων δρα και δημιουργεί. Θεωρώ ότι στην ακόλουθη παράγραφο του Γιατρομανωλάκη συνοψίζεται η μεγαλειώδης συμπληρωματικότητα που σαλεύει και σώζει μες στην ελληνική πραγματικότητα αιώνες τώρα μια διαλεκτική που υπερβαίνει θέσφατα και σκληρύνσεις, ζήλιες και μικροψυχίες, και ανοίγεται στο αίνιγμα του κόσμου σαν λύτρωση και λύση: «Σήμερα, κρίνοντας εκ των υστέρων αυτές τις πολιτικές και ποιητικές πράξεις δύο μειζόνων ποιητών μας, του Γιώργου Σεφέρη και του Ανδρέα Εμπειρίκου, μπορούμε να δούμε πως οι άνθρωποι αυτοί δεν έμειναν έξω από το πολιτικό κλίμα της εποχής. Ο Σεφέρης καταγράφει τα γεγονότα της εποχής του με βάση την ελληνική πραγματικότητα. Ο Εμπειρίκος επισκοπεί τα πράγματα διαφορετικά, όχι ως ποιητής ιστορικός, αλλά ως οραματιστής. Προβάλλει με φανατισμό και τόλμη το όραμα ενός νέου Κόσμου, πράγμα που θα συνεχίσει να κάνει σε όλη τη ζωή του».

radiobookspotting.blogspot.gr/

0

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

ΕΠΕΞΕΡΓ. Παύλος Μεθενίτης «Αμανίτα μουσκάρια»

Το πίσω ράφι / Όταν μια ολόκληρη διμοιρία ανταρτών ξεκληρίστηκε από παραισθησιογόνα μανιτάρια

Στηριγμένο σε πραγματικά γεγονότα, το μυθιστόρημα «Αμανίτα μουσκάρια» του Παύλου Μεθενίτη εξερευνά το ζήτημα των ουσιών ως καταφύγιο αλλά και ως καταστροφή, και μας παρασύρει σ’ ένα ταξίδι ποτισμένο από την ελληνική πραγματικότητα, παραμονές της οικονομικής κρίσης.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Arsenale: Το πιο απρόσμενο βιβλιοπωλείο των Κυκλάδων φτιάχτηκε στην Ανάφη

Βιβλίο / Arsenale: Το πιο απρόσμενο βιβλιοπωλείο των Κυκλάδων φτιάχτηκε στην Ανάφη

Σε ένα νησί που μετρά λιγότερους από 300 μόνιμους κατοίκους, ένα παλιό καραβόσπιτο μεταμορφώθηκε σε ένα καταφύγιο πολιτισμού γεμάτο βιβλία, μουσικές και μικρούς θησαυρούς.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Μαρκ Τουέιν, «Οι περιπέτειες του Χακ Φιν»

Το πίσω ράφι / Το μυθιστόρημα του Μαρκ Τουέιν που έθαψαν οι κριτικοί και το αποθέωσε ο Χέμινγουεϊ

Στις «Περιπέτειες του Χακ Φιν» ο Μαρκ Τουέιν έπλασε τον πιο ελεύθερο ήρωα της αμερικανικής λογοτεχνίας, που αρνήθηκε τους κανόνες της κοινωνίας του και ένωσε την τύχη του με έναν σκλάβο δραπέτη.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Ο Σάχης του Ιράν και η Αμερική που δεν μπορούσε να φανταστεί την ζωή χωρίς αυτόν

Βιβλίο / Ο Σάχης του Ιράν και η Αμερική που δεν μπορούσε να φανταστεί τη ζωή χωρίς αυτόν

Ένα νέο βιβλίο με τίτλο «Βασιλεύς των Βασιλέων», όπως αποκαλούσε τον εαυτό του ο Ρεζά Παχλαβί, εστιάζει στις διαδοχικές κυβερνήσεις των ΗΠΑ που «αποδέχτηκαν πρόθυμα τις φαντασιώσεις του, τόσο για τον εαυτό του όσο και για τη χώρα του».
THE LIFO TEAM
Γωγώ Ατζολετάκη: «Οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας δεν είναι “ληγμένα προϊόντα”»

Βιβλίο / Γωγώ Ατζολετάκη: «Οι άνθρωποι της τρίτης ηλικίας δεν είναι “ληγμένα προϊόντα”»

Σταρ Ελλάς στα νιάτα της, διακρίθηκε ως ηθοποιός, θιασάρχης, ραδιοφωνική παραγωγός, δοκιμάστηκε επίσης στη συγγραφή έχοντας κυκλοφορήσει μέχρι τώρα επτά βιβλία μαζί με το πρόσφατο «Η τρίτη άνοιξη» (εκδ. Επίμετρο), που έδωσε και το έναυσμα γι’ αυτήν τη συνέντευξη.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
O Δημήτρης Γκιώνης, οι ένδοξες μέρες της «Ελευθεροτυπίας» και το σημερινό μιντιακό σούπερ μάρκετ

Οι Αθηναίοι / O Δημήτρης Γκιώνης, οι ένδοξες μέρες της «Ελευθεροτυπίας» και το σημερινό μιντιακό σούπερ μάρκετ

Ο 81χρονος δημοσιογράφος και συγγραφέας που για δεκαετίες διηύθηνε τις πολιτιστικές σελίδες της Ελευθεροτυπίας, αφηγείται τη συναρπαστική καριέρα του στη LiFO
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Κλαίρη Μιτσοτάκη: «Η αξιοπρέπεια και η φιλία είναι τα θεμέλια της ζωής μας»

Βιβλίο / Κλαίρη Μιτσοτάκη: «Η αξιοπρέπεια και η φιλία είναι τα θεμέλια της ζωής μας»

Η σπουδαία μεταφράστρια, που έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος της δουλειάς της στον Μαρσέλ Προυστ, μας ξεναγεί στον πολύπλοκο κόσμο του και εκφράζει τον θυμό της για την πανταχού παρούσα απάτη της εποχής μας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Η αλήθεια για τον «Συνταγματάρχη» Πάρκερ, τον διαβόητο μάνατζερ του Έλβις Πρίσλεϊ

Βιβλίο / Η αλήθεια για τον «Συνταγματάρχη» Πάρκερ, τον διαβόητο μάνατζερ του Έλβις Πρίσλεϊ

Ένα νέο βιβλίο με τίτλο «Ο Συνταγματάρχης και ο Βασιλιάς» εξερευνά τη συναρπαστική ζωή ενός ακούραστου κομπιναδόρου που προσπαθούσε απεγνωσμένα να ανακαλύψει εκ νέου τον εαυτό του.
THE LIFO TEAM
Γνώριζαν ή όχι οι Γερμανοί για τα εγκλήματα του Χίτλερ;

Βιβλίο / Γνώριζαν ή όχι οι Γερμανοί για τα εγκλήματα του Χίτλερ;

Πότε ακριβώς χάθηκε ο πόλεμος για τον Άξονα; Ποια ήταν η πιο σημαντική μάχη του πολέμου; Πόσο «συμμέτοχος» ήταν ο Γερμανικός λαός στο ολοκαύτωμα; Σ’ αυτά τα ερωτήματα επιχειρεί να απαντήσει μια νέα ογκώδης έκδοση με τίτλο «Η συνολική ιστορία του Β' Παγκοσμίου Πολέμου».
THE LIFO TEAM
Αudiobooks: Αντί να διαβάσεις το νέο βιβλίο της Σάλι Ρούνεϊ, το ακούς

Βιβλίο / Αudiobooks: Αντί να διαβάσεις το νέο βιβλίο της Σάλι Ρούνεϊ, το ακούς

Είναι νωρίς να πούμε πως αυτά τα ηχητικά λογοτεχνικά αρχεία μπορούν να αντικαταστήσουν το βιβλίο. Είναι όμως μια υπέροχη λύση για όσους θέλουν να διαβάσουν αλλά δεν έχουν χρόνο ή έχουν μπλοκάρει με το κανονικό διάβασμα.
ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ
«Στα τέσσερα»: Το πιο καυτό και αμφιλεγόμενο βιβλίο του φετινού καλοκαιριού

Βιβλίο / «Στα τέσσερα»: Το πιο καυτό και αμφιλεγόμενο βιβλίο του φετινού καλοκαιριού

«Κάποιες το λάτρεψαν, άλλες το σιχάθηκαν»: Το βιβλίο της Miranda July για την ερωτική περιπλάνηση μιας γυναίκας στη μέση ηλικία που χαρακτηρίστηκε ως «το πρώτο μεγάλο μυθιστόρημα για την περιεμμηνόπαυση», είναι η λογοτεχνική επιτυχία της χρονιάς.
THE LIFO TEAM