Τι κάνει η Φανί Αρντάν στην Αθήνα;

Τι κάνει η Φανί Αρντάν στην Αθήνα; Facebook Twitter
Η σταρ των εξήντα ταινιών, των τριάντα θεατρικών έργων, η μούσα του Τριφό, η πρωταγωνίστρια των Τζεφιρέλι και Πολάνσκι, η μοναδική «γυναίκα της διπλανής πόρτας», σκηνοθετεί για την Εθνική Λυρική Σκηνή τη «Λαίδη Μάκβεθ του Μτσενσκ» του Σοστακόβιτς. Φωτο: Audoin Desforges
0

Τον περασμένο Οκτώβριο συναντήθηκαν για πρώτη φορά σε μια μπρασερί στο Παρίσι. Ο Γιώργος Κουμεντάκης φιλοδοξούσε να της προτείνει να σκηνοθετήσει μια γαλλική όπερα κι η Φανί Αρντάν ήθελε να ακούσει από κοντά τι είχε να της πει ο συνθέτης που έχει αναλάβει την Εθνική Λυρική Σκηνή. Τελικά τίποτα από όσα είχαν στην «ατζέντα» τους κι οι δύο δεν συνέβη.

Όταν στο τραπέζι έπεσε το όνομα της Λαίδης Μάκβεθ του Μτσενσκ παραμέρισαν τα πάντα κι η κουβέντα άρχισε να στροβιλίζεται γύρω από μια μαραζωμένη ρωσική επαρχία, φαιδρούς πρωταγωνιστές, ασυγκράτητα πάθη και στυγερά εγκλήματα, πολιτικές ερμηνείες, υπαγορεύσεις και μια σεξουαλικά απελευθερωμένη ηρωίδα που αποτελεί πλέον ένα από τα αρχέτυπα του οπερατικού ρεπερτορίου.

Εννέα μήνες μετά, η Φανί Αρντάν όχι μόνο έχει δεχτεί να κατευθύνει σκηνοθετικά αυτό το πυρακτωμένο πλάσμα που δολοφονεί ό,τι μπορεί να βλάψει τον έρωτά της αλλά φλέγεται όταν μιλά για τη Λαίδη.

Τις προηγούμενες ημέρες η σταρ των εξήντα ταινιών, των τριάντα θεατρικών έργων, η μούσα του Τριφό, η πρωταγωνίστρια των Τζεφιρέλι και Πολάνσκι, η μοναδική «γυναίκα της διπλανής πόρτας» μπαινόβγαινε με τη δημιουργική της ομάδα στην Εθνική Λυρική Σκηνή και παρουσίαζε στον Γιώργο Κουμεντάκη πώς ακριβώς ονειρεύεται την παράσταση (θα κάνει πρεμιέρα στις 12 Μαΐου 2019 στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος).

«Η Λαίδη Μάκβεθ είναι το άγριο είδωλό μας, ατίθασο κι ελεύθερο. Πώς ζει το κομμάτι του εαυτού μας που αντιστέκεται στους νόμους, μέσα σε μια κοινωνία συμβατική και ομοιόμορφη; Το να αγαπάς τους εγκληματίες είναι ένα ρίσκο. Κι εγώ το παίρνω. Αγαπώ την Κατερίνα Ισμαήλοβα» γράφει η σκηνοθέτιδα για την ηρωίδα της σε ένα από τα πρώτα σημειώματα που έστειλε στην Λυρική.

Για την Εθνική Λυρική Σκηνή το απαιτητικό κι άλλοτε απαγορευμένο έργο του Σοστακόβιτς εντάσσεται σε μια σειρά προγραμματισμένων παραστάσεων με τα οποία ανιχνεύουν τη γυναικεία ψυχή (όπως η Γενούφα, η Λουτσία ντι Λαμερμούρ ή η Τραβιάτα που ακολουθούν την επόμενη σεζόν). Ενώ, για τη σπουδαία Γαλλίδα, η πρωταγωνίστρια της όπερας Κατερίνα Ισμαήλοβα είναι αρκετά φλογερή, ηδονική και βλάσφημη για να ασχοληθεί μαζί της.

«Η Λαίδη Μάκβεθ είναι το άγριο είδωλό μας, ατίθασο κι ελεύθερο. Πώς ζει το κομμάτι του εαυτού μας που αντιστέκεται στους νόμους, μέσα σε μια κοινωνία συμβατική και ομοιόμορφη; Το να αγαπάς τους εγκληματίες είναι ένα ρίσκο. Κι εγώ το παίρνω. Αγαπώ την Κατερίνα Ισμαήλοβα» γράφει η σκηνοθέτιδα για την ηρωίδα της σε ένα από τα πρώτα σημειώματα που έστειλε στην Λυρική.

«Δεν είναι μόνο ένας χαρακτήρας του Λέσκοφ, σε μια όπερα του Σοστακόβιτς, αλλά ένα πρόσωπο παρόν ακόμα και στη δική μας εποχή το οποίο, αν είμαστε προσεκτικοί, μπορούμε να συναντήσουμε. Αγαπώ αυτούς που δεν φοβούνται την ετυμηγορία, τις κυρώσεις της κοινωνίας, τα κόμματα, τις ομάδες, τη συλλογική σκέψη. Τους κοιτάζω που ζουν σε ένα τεντωμένο σύρμα, εύθραυστο ίσως, αλλά δονούμενο και πυρακτωμένο. Τρέμω τη στιγμή που θα πέσουν. Καταλαβαίνω ότι προτιμούν να πεθάνουν από το να καταστρέψουν το όνειρό τους. Δέχομαι ότι αποτελούν κίνδυνο για την κοινωνία των εμπόρων και των κερδών. Θαυμάζω το κόστος που είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν για να μείνουν ελεύθεροι και να ακολουθήσουν το πάθος τους».

Τι κάνει η Φανί Αρντάν στην Αθήνα; Facebook Twitter
Η Φανί Αρντάν όχι μόνο έχει δεχτεί να κατευθύνει σκηνοθετικά αυτό το πυρακτωμένο πλάσμα που δολοφονεί ό,τι μπορεί να βλάψει τον έρωτά της αλλά φλέγεται όταν μιλά για τη Λαίδη.

Βασισμένη σε νουβέλα του Νικολάι Λέσκοφ, η Λαίδη Μάκβεθ του Μτσενσκ ασχολείται με τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία, ενώ, την ίδια στιγμή, εξαιρετικά περίτεχνα ο Σοστακόβιτς «καρφώνει» θεσμούς όπως η εκκλησία και η αστυνομία.

Το έργο έγινε παγκοσμίως γνωστό όταν, το 1936, μετά από επίσκεψη του Στάλιν στην όπερα, η Πράβντα, επίσημο όργανο του κομμουνιστικού κόμματος, δημοσίευσε άρθρο με τίτλο «Σύγχυση αντί για μουσική» καθώς θεώρησε την σύνθεση χυδαία και μικροαστική. Αλλά κι ο Ιγκόρ Στραβίνσκι, μην αντέχοντας τόσο ρεαλισμό την είχε χαρακτηρίσει «θλιβερά επαρχιώτικη».

Ήταν σχεδόν αφόρητο να αντέξουν τη θετική στάση των δημιουργών απέναντι σε μια δολοφόνο πρωταγωνίστρια, την ερεθιστική απόδοση των ερωτικών σκηνών αλλά και την τόλμη του συνθέτη να «ανεβάσει στη σκηνή» τη βυθισμένη στην πλήξη ρωσική επαρχία.

Η όπερα απαγορεύτηκε στη Σοβιετική Ένωση και παρουσιάστηκε μονάχα μετά τον θάνατο του Στάλιν, το 1962 σε νέα εκδοχή (βεβαίως σήμερα το έργο παίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην αρχική του μορφή).

Την παράσταση, που επιστρέφει στη Λυρική Σκηνή μετά από σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα, θα διευθύνει ο μαέστρος Βασίλης Χριστόπουλος (έχει επίσης συναντηθεί με τη Φ. Αρντάν στην Αθήνα), σε σκηνικά που ετοιμάζει ήδη -όπως μαρτυρούν οι μακέτες- ο διαπρεπής Γερμανός σκηνογράφος Τομπίας Χοάιζελ και κοστούμια που θα σχεδιάσει η σούπερ σταρ του Χόλιγουντ κι ενδυματολόγος των τεσσάρων Όσκαρ, Μιλένα Κανονέρο (Μπάρι Λίντον του Στ. Κιούμπρικ, Δρόμοι της φωτιάς του Χ. Χάντσον, Μαρία Αντουανέτα της Σ. Κόπολα και Ξενοδοχείο Grand Budapest του Γ. Αντερσον).

Τι κάνει η Φανί Αρντάν στην Αθήνα; Facebook Twitter
Τι κάνει η Φανί Αρντάν στην Αθήνα; Facebook Twitter
Τι κάνει η Φανί Αρντάν στην Αθήνα; Facebook Twitter
Ο σκηνογράφος Tobias Hoheisel έχει ήδη ετοιμάσει σε μακέτες μια πρώτη εκδοχή του σπιτιού της παράστασης.

«Κρατώ την ιστορία της Λαίδης σαν εικόνα, σαν δώρο που θέλω να σας προσφέρω. Είπα στον εαυτό μου: Δεν έχει σημασία η εποχή, η πολιτική. Δεν έχουν σημασία οι περιστάσεις, το πλαίσιο. Δεν έχουν σημασία οι νόμοι. Θα υπάρχουν πάντοτε αυτοί που υπακούουν και εκείνοι που διατάζουν, αυτός που οδηγεί κι εκείνος που ακολουθεί, αυτός που μπαίνει στη σειρά και εκείνος που θεωρεί το κάλεσμα της ζωής ισχυρότερο από οτιδήποτε άλλο. Κι έτσι, κρατώ τη Λαίδη Μάκβεθ στην περιοχή του Μτσενσκ, στην επαρχία της, στην αυτοκρατορία των τσάρων, στο περιβάλλον της, αυτό των εμπόρων», αναφέρει η Αρντάν για την επιλογή της εποχής.

Παρόντες στην προ ημερών συνάντηση των δύο επιτελείων ήταν τόσο ο σκηνογράφος (που έχει ετοιμάσει μια πρώτη εκδοχή του σπιτιού της παράστασης) αλλά και η Μιλένα Κανονέρο που δεν έχει φέρει ακόμα στην Αθήνα δείγμα της δουλειάς της καθώς η τελική μορφή αποφασίζεται τώρα.

Τι κάνει η Φανί Αρντάν στην Αθήνα; Facebook Twitter
«Κρατώ την ιστορία της Λαίδης σαν εικόνα, σαν δώρο που θέλω να σας προσφέρω».

Ο Γιώργος Κουμεντάκης, ωστόσο, επιμένει: «Με έναν μαγικό τρόπο η ομάδα αυτή ούτε ακολουθεί την εποχή του έργου, ούτε και το φέρνει στο σήμερα - όπως πολύ συχνά κάνουν οι άνθρωποι της όπερας. Ψάχνουν τη βαθιά της ουσία και δημιουργούν προσωπικούς χαρακτήρες στους οποίους διαγράφεται η ματιά τους. Για παράδειγμα, στο σπίτι της μακέτας δεν καταλαβαίνεις τα όριά του, είναι σε διάλογο με την φύση γύρω, σαν τις ζωές μας που κανείς δεν ξέρει αν το μέσα μας συμβαδίζει με όσα εξωτερικεύουμε».

Μεγάλη εκκρεμότητα τώρα πια παραμένει η ανεύρεση της γυναίκας που θα ερμηνεύσει την Κατερίνα Ισμαήλοβα. «Στην όπερα όλοι αναζητούν το τέλειο φωνητικό όργανο. Εγώ αντιθέτως θέλω να βρω την τέλεια γυναίκα», ξεκαθάρισε η Αρντάν στον Κουμεντάκη. «Θέλω την ηθοποιό που θα αποτυπώσει όλη την ηδονή, όχι την τραγουδίστρια που θα τα ερμηνεύσει όλα ολόσωστα...».

Θέατρο
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η Μιλένα Κανονέρο είναι ο λόγος που λατρέψατε τα ρούχα σ' αυτές τις ταινίες

Μόδα & Στυλ / Η Μιλένα Κανονέρο είναι ο λόγος που λατρέψατε τα ρούχα σ' αυτές τις ταινίες

"Μαρία Αντουανέτα", "Νονός 3", "Μοιραίο Πάθος", "Πέρα από την Αφρική", "Ξενοδοχείο Grand Budapest", "Μπάρι Λίντον": αυτές είναι κάποιες από τις ταινίες, στις οποίες η κορυφαία ενδυματολόγος μεγαλούργησε
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Θόδωρος Τερζόπουλος: «Οι παραστατικές τέχνες πλάθονται μέσα από τα όνειρα, τις εμμονές και τις φαντασιώσεις»

Θέατρο / Θόδωρος Τερζόπουλος: «Οι παραστατικές τέχνες πλάθονται μέσα από τα όνειρα, τις εμμονές και τις φαντασιώσεις»

Οι παραστάσεις του έχουν ανέβει παντού, η μέθοδός του διδάσκεται σε πανεπιστήμια όλου του κόσμου και τώρα ο διεθνής σκηνοθέτης μας τιμάται με ένα μεγάλο αφιέρωμα στο έργο του στο Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο των Δελφών
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Πυγμαλίων Δαδακαρίδης

Θέατρο / Πυγμαλίων Δαδακαρίδης: «Δεν θέλω να στενοχωρήσω τους παλιούς, αλλά έχουμε καλύτερους ηθοποιούς σήμερα»

Ένα έργο που παίζεται σπάνια, μια μεγάλη καλοκαιρινή περιοδεία, ένας εξαιρετικός θίασος σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Καραντζά: Ο Πυγμαλίων Δαδακαρίδης υποδύεται τον Ηρακλή Μαινόμενο, που πιστεύει ότι είναι η πιο ανθρώπινη τραγωδία του Ευριπίδη, για να φέρει μπροστά μας την ανθρώπινη διάσταση μιας μυθικής φιγούρας.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
ΕΠΕΞ Η σύγχρονη Μήδεια του Σάϊμον Στόουν στο Παλλάς

Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2024 / Η σύγχρονη Μήδεια του Σάιμον Στόουν βασίζεται σε πραγματικό γεγονός που συνέβη στο Κάνσας

Το αδιέξοδο μιας γυναίκας που, έχοντας χάσει τα πάντα, εκδικείται τον πρώην άντρα της, σκοτώνοντας ό,τι έχει πιο ακριβό στη ζωή, τα παιδιά της: Από τον Ευριπίδη μέχρι το Κάνσας των ΗΠΑ, η ιστορία της Μήδειας αποτελεί κομμάτι κάθε εποχής.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
«Hecuba not Hecuba»: Μια σύγχρονη Εκάβη στην Επίδαυρο

Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2024 / «Hecuba not Hecuba»: Μια σύγχρονη Εκάβη στην Επίδαυρο

Ο Πορτογάλος Τιάγκο Ροντρίγκες, καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ της Αβινιόν και λάτρης της αρχαίας τραγωδίας, ανεβάζει με την Comédie-Française για πρώτη φορά δουλειά του στην Επίδαυρο.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Ευθύμης Φιλίππου: «Είμαστε και απάνθρωποι και σκληροί και μαλακοί και γλυκούληδες»

Συνέντευξη / Ευθύμης Φιλίππου: «Είμαστε και απάνθρωποι και σκληροί και μαλακοί και γλυκούληδες»

Ο συν-σεναριογράφος του «Ιστορίες Καλοσύνης» του Γιώργου Λάνθιμου φέρνει τον καταδικό του κόσμο στο Φεστιβάλ Αθηνών, σε μια παράσταση που βασίζεται στις επινοημένες λέξεις.
M. HULOT
Η πιο πολιτική σεζόν της Στέγης

Respublika / Onassis Stegi / Η πιο πολιτική σεζόν της Στέγης

Τα κείμενα, τα πρόσωπα, το ρεπερτόριο που αποτελεί δήλωση αγγίζοντας φλέγοντα και επίκαιρα θέματα, σε μια σεζόν που κλείνει με την παράσταση - φιλόδοξο κοινωνικό πείραμα του Λούκας Τβαρκόβσκι «Respublika».
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΙΑΚΟΣΑΒΒΑΣ
Γιάκουμπ Γιοζέφ Ορλίνσκι: O πρώτος σούπερ σταρ της όπερας που κέρδισε την Gen Z

Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2024 / Γιάκουμπ Γιοζέφ Ορλίνσκι: O πρώτος σούπερ σταρ της όπερας που κέρδισε την Gen Z

Ο Πολωνός πολυβραβευμένος κόντρα τενόρος και breakdancer ετοιμάζεται για μια από τις πιο αντισυμβατικές βραδιές του φετινού προγράμματος στο Ηρώδειο.
ΜΑΤΟΥΛΑ ΚΟΥΣΤΕΝΗ
Η Joanna Bednarczyk δημιούργησε τη μετα-αποκαλυπτική πραγματικότητα του Respublika

Respublika / Onassis Stegi / Εκείνη που δημιούργησε τη μετα-αποκαλυπτική πραγματικότητα του Respublika

H θεατρική συγγραφέας και δραματουργός της παράστασης, Joanna Bednarczyk, μιλά για την έμπνευση πίσω από το έργο, λέει πως ο στόχος δεν ήταν να δημιουργηθεί μια ουτοπία και είναι απαισιόδοξη για το μέλλον.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Στο making of του Respublika: Στη Μαλακάσα φτιάχνουν μια μικρή πόλη

Respublika / Onassis Stegi / Στο making of του Respublika: Στη Μαλακάσα φτιάχνουν μια μικρή πόλη

Πώς στήνεται η τεράστια παραγωγή του Λούκας Τβαρκόβσκι, που παρουσιάζει η Στέγη στο Terra Vibe; Τι θα δούμε, τι θα βιώσουμε και γιατί η εξάωρη αυτή εμπειρία υπόσχεται να είναι μία από τις πιο ελεύθερες (και απελευθερωτικές) της ζωής μας.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΙΑΚΟΣΑΒΒΑΣ