Η ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ «À Vendre», μετά από έναν πολύ επιτυχημένο κύκλο παραστάσεων στην Κύπρο, ταξιδεύει στην Αθήνα για να παρουσιάσει από τις 24-27 Απριλίου στο Θέατρο Θησείον και μόνο για 4 παραστάσεις, το σπουδαίο έργο «Απόπειρες για της ζωή της» του Μάρτιν Κριμπ. Κορυφαίο δείγμα του In-yer-face theatre ρεύματος, το έργο που καθιέρωσε στο διεθνές στερέωμα τον Βρετανό συγγραφέα ανεβαίνει 28 χρόνια μετά την πρώτη του παρουσίαση, πιο επίκαιρο από ποτέ.
Οι «Απόπειρες για της ζωή της» (Attempts on her Life) γράφτηκαν το 1997 και παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά στο Royαl Court στο Λονδίνο. Πρόκειται για ένα έργο που αγγίζει τον ακραίο πειραματισμό σε μορφή και περιεχόμενο.
Με αυτό το έργο ο συγγραφέας απορρίπτει την παραδοσιακή θεατρική γραφή. Σκιαγραφεί έναν κόσμο όπου κυριαρχεί η βαρβαρότητα και προτείνει ότι ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης της αλήθειας και της πραγματικότητας είναι η ειρωνεία και η αποσπασματική αφήγηση. Ένα αντισυμβατικό θεατρικό έργο με αποσπασματική μορφή, το οποίο αποτελείται από 17 σκηνές, κάποιες από τις οποίες μπορεί φαινομενικά να μην έχουν άμεση σύνδεση μεταξύ τους.
«Καθρεφτίζει τον σύγχρονο κόσμο με όλη του τη σύγχυση, την υπερπληροφόρηση, τη βία, την επίπλαστη κατασκευή της ταυτότητας. Μιλάει για το πώς προσπαθούμε να καταλάβουμε –ή να ελέγξουμε– την εικόνα των άλλων και, τελικά, και του ίδιου μας του εαυτού».
Σ’ αυτές τις σκηνές, διάφοροι ομιλητές αφηγούνται διάφορες ιστορίες. Ο συγγραφέας δεν ορίζει ποιος ηθοποιός θα είναι ο ομιλητής και δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου σκηνικές οδηγίες.
Η μόνη κοινή σταθερά που έχουν όλες οι σκηνές είναι ότι υπάρχει ένας κύριος πρωταγωνιστής, μια γυναίκα με το όνομα Άννα. Στο τέλος δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για το ποιο είναι αυτό το πρόσωπο. Η Άννα είναι τελικά το άθροισμα των εικόνων που έχουμε δημιουργήσει για αυτήν. Είναι ένα συνονθύλευμα πολλές φορές εσφαλμένων απόψεων που επιβάλλει ο παρατηρητής της. Ο θεατής σταδιακά οδηγείται στο να συνειδητοποιήσει ότι για να γνωρίσουμε την Άννα, αναπόφευκτα θα επιβάλουμε με βίαιο τρόπο το πώς εμείς θέλουμε να είναι η γυναίκα αυτή.
Μέσα από την Άννα σκιαγραφούνται γυναίκες της εποχής μας, που τις περισσότερες φορές είναι βασανισμένες και βιώνουν μια τραγική εμπειρία. Παράλληλα, με ένα άμεσο και έντονα συναισθηματικό τρόπο, γίνεται ένα καυστικό σχόλιο και μια ωμή ανάλυση της σύγχρονης πραγματικότητας με κύρια συστατικά της την πολιτική διαφθορά, τον πόλεμο, την καταπίεση, την τρομοκρατία, τη φτώχεια, τον καταναλωτισμό, τον φασισμό, αλλά και τον θάνατο και τον έρωτα.
Η σκηνοθέτιδα της παράστασης Μαρία Βαρνακκίδου στη διάρκεια των σπουδών της στο Λονδίνο σε μια καθοριστική για εκείνη περίοδο, για πρώτη φορά ήρθε σε επαφή με τη σύγχρονη δραματουργία και ειδικά με το ρεύμα του in-yer-face theatre –ένα θέατρο που δεν φοβάται να προκαλέσει, να σοκάρει και να ταράξει τον θεατή, καλώντας τον να δει τον κόσμο αλλιώς. Ήταν η εποχή που ανακάλυπτε τη Σάρα Κέιν, τον Μαρκ Ρέιβενχιλ, τον Πάτρικ Μάρμπερ –συγγραφείς που χρησιμοποίησαν το θέατρο για να φέρουν το κοινό αντιμέτωπο με την ωμή πραγματικότητα. Οι «Αποπειρες για τη ζωή της» του Μάρτιν Κριμπ ήταν ένα από τα πρώτα θεατρικά έργα που διάβασε.
«Όταν διάβασα για πρώτη φορά το συγκεκριμένο κείμενο, θυμάμαι ότι με γοήτευσε, αλλά με φόβισε η μη συμβατική του δομή, η απουσία ξεκάθαρων χαρακτήρων ή συγκεκριμένης τοποθεσίας. Το άφησα στην άκρη, αλλά δεν το ξέχασα ποτέ. Πλέον, τόσα χρόνια μετά, επιστρέφω σε αυτό το έργο με μια νέα ματιά και περισσότερη ωριμότητα. Αν και βρισκόμαστε 28 χρόνια μετά από τη γραφή του, το έργο παραμένει επίκαιρο, προκλητικό, βαθιά πολιτικό και γοητευτικά αινιγματικό.
Καθρεφτίζει τον σύγχρονο κόσμο με όλη του τη σύγχυση, την υπερπληροφόρηση, τη βία, την επίπλαστη κατασκευή της ταυτότητας. Μιλάει για το πώς προσπαθούμε να καταλάβουμε –ή να ελέγξουμε– την εικόνα των άλλων και, τελικά, και του ίδιου μας του εαυτού. Είναι ένα έργο ζωντανό, ρευστό, γεμάτο ερωτήματα. Και νομίζω αυτό είναι που με ενδιαφέρει πιο πολύ σήμερα: να θέτω ερωτήσεις, όχι να δίνω απαντήσεις» λέει στη LIFO.
O γεννημένος το 1956 στο Κεντ συγγραφέας του έργου Μαρτιν Κριμπ ξεκίνησε να γράφει για το θέατρο τη δεκαετία του 1980. Αν και ο ίδιος αρνείται κάθε είδους κατηγοριοποίηση, σύμφωνα με τον κριτικό Aleks Sierz (που ήταν ο πρώτος που χρησιμοποίησε τον όρο “in-yer-face theatre”), ένας από τους πυλώνες και η κορύφωση αυτού του ρεύματος υπήρξαν οι «Απόπειρες για της ζωή της» του Μάρτιν Κριμπ, το έργο που τον καθιέρωσε κιόλας ως διεθνούς φήμης συγγραφέα.
Ο Μάρτιν Κριμπ αναφέρει ότι «έγραψα αυτό το έργο ώστε να μπορεί να ερμηνευτεί από μόνο του αλλά και από πολλούς άλλους ανθρώπους. Το έγραψα έτσι ώστε να μπορέσω να το αφήσω να φύγει».
«Με συγκίνησε η θραυσματική γραφή του Κριμπ», λέει η Μαρία Βαρνακκίδου, «σαν να κρατάς στα χέρια σου κομμάτια από καθρέφτη και να προσπαθείς να δεις μέσα τους μια ολόκληρη εικόνα. Κάθε θραύσμα είναι μια απόπειρα για κατανόηση, για ορισμό, για ζωή. Αυτή η αποσπασματική και ανοιχτή του δομή, θυμίζει τη λογική του θεάτρου της επινόησης. Δεν έχει χαρακτήρες ή τοποθεσίες με την παραδοσιακή έννοια, και αυτό προσφέρει μια απόλυτη ελευθερία δημιουργίας.
Το έργο μοιάζει με ένα μωσαϊκό από φωνές, σώματα, προτάσεις και σιωπές. Δεν σου δίνει οδηγίες. Σου προσφέρει χώρο. Και μέσα σ’ αυτόν τον χώρο γεννιέται η αληθινή συνάντηση –ανάμεσα στον δημιουργό και τον θεατή. Η Άννα δεν είναι χαρακτήρας. Είναι φάντασμα, αφήγηση, προέκταση του βλέμματος των άλλων. Είναι όλες οι γυναίκες και καμία. Είναι το ίχνος που αφήνει η εποχή μας πάνω στο σώμα και την ψυχή.
Αυτό που θέλω να μεταφέρω στο κοινό είναι η ελευθερία να δει –ή να μη δει– αυτό που συμβαίνει. Να σταθεί μέσα στην ασάφεια και να ακούσει χωρίς βιασύνη. Γιατί αυτό το έργο δεν ζητά απαντήσεις. Ζητά να είμαστε παρόντες» λέει η Μαρία Βαρνακκίδου.
17 σκηνές, 17 απόπειρες να περιγράψουμε, 17 προσπάθειες να καταλάβουμε, 17 ιστορίες που μας παρουσιάζουν τη διαδικασία κατασκευής μιας ταυτότητας για δημόσια κατανάλωση. Στο έργο του Κριμπ το νόημα συντίθεται σταδιακά και αποσπασματικά. Καθώς προχωρά η κάθε σκηνή, ο θεατής αναγνωρίζει σιγά σιγά τα θραύσματα και έναν υπόγειο τρόπο με τον οποίο αυτά συνδέονται.
Έτσι παρουσιάζεται σταδιακά μια συνολική εικόνα αυτού του κόσμου, και αποκαλύπτεται η αλήθεια του. Η ταυτότητα και ο χαρακτήρας της Άννας φαίνεται να αλλάζει σχεδόν σε κάθε σκηνή: Η Άννα είναι θύμα εμφυλίου πολέμου, είναι σούπερσταρ, είναι τουριστική ξεναγός, είναι εικαστική καλλιτέχνιδα, είναι διεθνής τρομοκράτης και πολλά άλλα.
«Θα ήθελα ο θεατής να μπορέσει να συγκινηθεί όχι μόνο αποσπασματικά –όντως πολλά αποσπάσματα είναι συγκινητικά– αλλά και στην ολότητα του έργου, καθώς αυτό ολοκληρώνεται. Να σταθεί για λίγο μέσα σε όλο αυτό τον πολύπλευρο κόσμο και να αναγνωρίσει τον εαυτό του στις δικές τους "απόπειρες" να βρει νόημα και κατεύθυνση» λέει η Μαρία Βαρνακκίδου.
