Τα θρυλικά μπαλέτα Béjart γιορτάζουν τα 30 χρόνια από την δημιουργία τους και τιμούν την επέτειο των 10 χρόνων από την απουσία του κορυφαίου χορογράφου και ένθερμου φιλέλληνα Maurice Béjart.
O Gil Roman, νυν καλλιτεχνικός διευθυντής των μπαλέτων Μπεζάρ και διάδοχος του αειμνήστου Maurice Béjart, μιλά αποκλειστικά στο LIFO λίγο πριν τις νέες παραστάσεις των θρυλικών μπαλέτων της Λωζάνης στο Ηρώδειο, την Κυριακή 17 και την Δευτέρα 18 Σεπτεμβρίου. Οι σημαντικότερες χορογραφίες του κορυφαίου Maurice Béjart σε μια μαγευτική παράσταση με 50 χορευτές επί σκηνής και υπέροχη μουσική από τον Beethoven μέχρι τον Nick Cave!
— Έχετε χορέψει και στο παρελθόν στη σκιά της Ακρόπολης. Πώς νιώθετε που επιστρέφετε σε αυτόν τον χώρο ως καλλιτεχνικός διευθυντής των Béjart Ballets Lausanne (BBL);
Έχω χορέψει πολλές φορές με τον Maurice και την ομάδα σε αυτόν τον χώρο και είναι για μένα μεγάλη χαρά και συγκίνηση που επιστρέφω εδώ.
— Ως καλλιτεχνικός διευθυντής των BBL, ποια υπήρξε η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίσατε τα τελευταία 10 χρόνια;
Πρέπει να πείσεις τον κόσμο. Τα πράγματα γίνονται σιγά σιγά, μέσ' από τη δουλειά, μέσ' από τη δημιουργία, μέσ' από τις πρόβες... Έτσι, φέτος γιορτάζουμε τα 30 χρόνια των Μπαλέτων Μπεζάρ και ταυτόχρονα συμπληρώνονται 10 χρόνια υπό τη δική μου διεύθυνση.
Υπάρχει και το ό,τι να 'ναι, η μετριότητα, η έλλειψη σοβαρότητας, αλλά αυτό αποτελεί κομμάτι της κοινωνίας μας. Με τέτοια προσφερόμενη ποσότητα, εναπόκειται στον κόσμο να επιλέξει τι θα δει.
— Το πρώτο μέρος της παράστασής σας έχει τίτλο «T'm et variations» (Θέματα και παραλλαγές). Είναι ένα ολοκαίνουριο έργο, στο οποίο οι κινήσεις των χορευτών γίνονται λέξεις που απευθύνονται στον Maurice Béjart. Ποια ήταν η πηγή της έμπνευσής σας για τη δημιουργία του έργου αυτού;
Υπάρχουν πολλές πηγές έμπνευσης, αλλά θα σας πω κυρίως το εξής: ο Maurice Béjart μου έγραφε γράμματα, στα οποία ποτέ δεν απαντούσα. Μου έγραφε τα βράδια, μετά τη δουλειά, μετά τις πρόβες κι έτσι μαζεύτηκαν πολλά. Και ακόμα και σήμερα συχνά τα διαβάζω. Έτσι ένιωσα την επιθυμία να απαντήσω με κάποιον τρόπο και αποφάσισα ότι έπρεπε να το κάνω με το σώμα των χορευτών μου. Χρησιμοποίησα τη χορογραφία σαν ένα είδος γραφής και ταυτόχρονα θέλησα οι χορευτές μου να είναι κομμάτι του κειμένου. Είναι σαν να έγραψα ένα αφιέρωμα που απευθύνεται στον Maurice.
— Πώς προέκυψε η μουσική που συνοδεύει τις παραστάσεις σας;
Μέσω της συνεργασίας μου με τους δύο μουσικούς μου, που δημιουργούν πρωτότυπους ήχους αυτοσχεδιάζοντας πάνω στις χορογραφίες και που είναι παρόντες επί σκηνής. Κάποια κομμάτια τα έχουμε πάρει από άλλους μουσικούς, όπως για παράδειγμα τον Nick Cave και τον Warren Ellis στο πρώτο μέρος της παράστασης («T'm et variations»).
— Με ποιο κριτήριο επιλέξατε τις χορογραφίες για το δεύτερο μέρος της παράστασης, που έχει τίτλο "Béjart fête Maurice" («Τα Μπεζάρ γιορτάζουν τον Maurice»);
Πρόκειται για αποσπάσματα από διαφορετικές χορογραφίες των BBL, τα οποία έχουν σκηνοθετηθεί με σκοπό να αναδείξουν τις διαφορετικές πτυχές του Maurice μ' έναν τρόπο γιορτινό, πανηγυρικό. Κάποια από αυτά τα κομμάτια είναι πιο γνωστά και κάποια άλλα δεν έχουν παρουσιαστεί παρά μόνο στο πλαίσιο κάποιων παραστάσεων πριν από πολλά χρόνια και έκτοτε δεν έχουν επαναληφθεί. Και αυτός είναι και ο λόγος που το δεύτερο μέρος ονομάζεται «Τα Μπεζάρ γιορτάζουν τον Maurice», γιατί πρόκειται για χορογραφίες του ίδιου του Maurice Béjart και θελήσαμε με τους χορευτές μου και μέσ' από τις συγκεκριμένες χορογραφίες του να του αποτίσουμε φόρο τιμής, σαν μια γιορτή αφιερωμένη σ' αυτόν.
— Τα Μπαλέτα Μπεζάρ συμπληρώνουν 30 χρόνια. Ποια ήταν η στιγμή που σας σημάδεψε περισσότερο στη διάρκεια αυτής της περιόδου;
Αυτό που με σημάδεψε περισσότερο αυτή την περίοδο ήταν ο θάνατός του. Όμως, όλα αυτά τα 30 και πλέον χρόνια που έζησα δίπλα του μου χάρισαν τόσο πολλά, που η ίδια μου η ζωή πλάι του με έχει σημαδέψει. Σίγουρα όμως ο θάνατός του ήταν αυτός που με συγκλόνισε περισσότερο τα τελευταία χρόνια.
— Έχουν περάσει 10 χρόνια χωρίς τον Maurice Béjart. Ποια είναι κατά τη γνώμη σας η πιο σημαντική συμβολή του, το πιο σημαντικό κατόρθωμά του;
Εννοείτε τη συμβολή του στον χορό;
— Στον χορό, στον πολιτισμό γενικότερα...
Είναι πολύ δύσκολο να αποτιμήσεις τη συμβολή του Maurice Béjart, γιατί υπήρξε ένα πολύ ευρύ πνεύμα, που ενδιαφέρθηκε για πολλά πράγματα και τα ερεύνησε σε βάθος. Ταυτόχρονα τρεφόταν και εμπνεόταν απ' όλους τους πολιτισμούς. Ήταν ένας άνθρωπος που εκδημοκράτισε πραγματικά τον χορό. Δημιούργησε πολύ μεγάλα θεάματα και ταυτόχρονα έργα που χρειάστηκαν λιγότερο χρόνο προετοιμασίας, χορογραφίες πολύ έντονες και άλλες πιο ανάλαφρες. Ήταν μια πολυσχιδής προσωπικότητα ο Maurice. Είναι πολύ δύσκολο να ορίσεις την κληρονομιά που άφησε. Έσπερνε σπόρους σε όλη του τη ζωή.
— Τι πιστεύετε για τον σύγχρονο χορό στις μέρες μας; Σας κάνω αυτή την ερώτηση γιατί τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε ότι πολλές παραστάσεις που παρουσιάζονται ως χορευτικές είναι στην πραγματικότητα αυτό που ορίζουμε με τον αγγλικό όρο «performance» περισσότερο παρά αληθινός χορός.
Ξέρετε, εγώ δουλεύω πολλές ώρες με την ομάδα μου, ύστερα φεύγω σε περιοδείες, με αποτέλεσμα να βλέπω πολύ λίγα πράγματα. Όλα εξαρτώνται από την οργάνωση και από τη δουλειά που υπάρχει πίσω από κάθε παράσταση. Δεν είμαι οπαδός της μετριότητας, υποστηρίζω την ποιότητα, αλλά δεν μου αρέσει να βάζω ετικέτες στα πράγματα. Σύγχρονο είναι ό,τι αντιπροσωπεύει τις μέρες μας. Εγώ ζω στο σήμερα, δημιουργώ χορογραφίες εμπνευσμένες από το σήμερα, άρα θεωρώ ότι είμαι σύγχρονος. Κάθε θέαμα είναι διαφορετικό, δεν θέλω να γίνομαι κριτής, αλλά σε γενικές γραμμές συμφωνώ μαζί σας. Υπάρχει και το ό,τι να 'ναι, η μετριότητα, η έλλειψη σοβαρότητας, αλλά αυτό αποτελεί κομμάτι της κοινωνίας μας. Με τέτοια προσφερόμενη ποσότητα, εναπόκειται στον κόσμο να επιλέξει τι θα δει. Όλα είναι δυνατά.
— Ποια είναι η μεγαλύτερη θυσία που αναγκαστήκατε να κάνετε ως χορευτής ή ως χορογράφος;
Ακούστε, πραγματικά δεν έχω την εντύπωση ότι θυσιάστηκα για κάτι. Έχω την εντύπωση ότι ζω τη ζωή μου, ότι ασκώ το επάγγελμα που επιθυμώ, με τα πάνω και τα κάτω του, με τις δύσκολες στιγμές του, αλλά δεν θα χρησιμοποιούσα τη λέξη θυσία.
— Ποιο είναι το όραμά σας για το μέλλον των BBL;
Να συνεχίσω να βαδίζω σε δύο μονοπάτια. Το ένα είναι να ανεβάζω παραγωγές από το ρεπερτόριο του Maurice Béjart που με συναρπάζουν και που επιθυμώ να κάνω γνωστές στον κόσμο, γιατί αυτό με ευχαριστεί και με διασκεδάζει, και ταυτόχρονα να παράγω πρωτότυπες δημιουργίες. Έτσι πορευτήκαμε από την αρχή, αυτό είχαμε αποφασίσει με τον Maurice: είναι η θέληση για δημιουργία. Αν δεν υπάρχει δημιουργία, δεν υπάρχει και έμπνευση για εμπλουτισμό του ρεπερτορίου. Είναι μια σχέση αμφίδρομη.
— Τι είναι ο χορός για 'σας;
Ο χορός είναι ο τρόπος ζωής μου. Όταν χορεύω, καταλαβαίνω τα πράγματα γύρω μου, όταν χορεύω νιώθω παρών. Όλη μου η ζωή, όλες μου οι σκέψεις είναι ο χορός.
— Αισθάνεστε εξ ολοκλήρου διάδοχος του Maurice Béjart ή πιστεύετε ότι έχετε χαράξει κι έναν προσωπικό δρόμο μέσα στα BBL;
Δούλεψα πλάι στον Μaurice επί 30 χρόνια και (το ζήτημα της «διαδοχής») ήταν κάτι που το είχαμε αποφασίσει πριν από πολύ καιρό, αλλά το πιο σημαντικό για έναν καλλιτέχνη είναι η προσωπική οδός. Αυτή είναι η αυτοανακάλυψή του και η αυτοπραγμάτωσή του. Ναι, θέλω να πιστεύω ότι έχω χαράξει έναν προσωπικό δρόμο και στη χορογραφία και στο Μπαλέτα Μπεζάρ.
— Για το τέλος, θα ήθελα να μου περιγράψετε μια στιγμή από τη συνεργασία σας με τον Maurice Béjart που σας έμεινε χαραγμένη στη μνήμη.
Μα, ακούστε, είναι τόσες πολλές! Έχω ζήσει μια ζωή περπατώντας και δημιουργώντας πλάι στον Maurice, ήδη από την ηλικία των 19 ετών. Και έκτοτε δεν σταματήσαμε ποτέ. Και κάθε δημιουργία είναι ένα βοτσαλάκι που ανακαλύψαμε καθ' οδόν κάποια σημαντική στιγμή στη ζωή μας. Κι έτσι, δεν μπορώ να σκύψω και να διαλέξω από το μονοπάτι που περπατήσαμε ένα μοναδικό βοτσαλάκι και να πω ότι αυτό είναι πιο σημαντικό από τα υπόλοιπα.
INFO:
Tα Béjart γιορτάζουν τον Maurice!
Κυριακή 17 & Δευτέρα 18 Σεπτεμβρίου
ΗΡΩΔΕΙΟ
Διονυσίου Αρεοπαγίτου (στάση μετρό Ακρόπολη), 210 3241807
Ώρα έναρξης: 21:00
Εισιτήριο: 25-100 ευρώ
