Δύο νέα έργα σύγχρονης τέχνης που με τον τρόπο τους αναδίδουν ζεστασιά και ελπίδα σε ένα μεγάλο αίθριο λουσμένο με θερμό φυσικό φως: η αίθουσα αναμονής στο ισόγειο του Ωνάσειου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου φιλοξενεί πλέον έργα του Γιάννη Βαρελά που φιλοτεχνήθηκαν ειδικά γι’ αυτό τον χώρο και τις ιδιαιτερότητές του, ενώ διάσπαρτα σε άλλα σημεία του νοσοκομείου της Συγγρού βρίσκονται τοποθετημένα και άλλα έργα τέχνης από τη συλλογή του Ιδρύματος Ωνάση.
Με ένα press tour παρουσιάστηκαν το πρωί της Δευτέρας οι νέες δημιουργίες του Γιάννη Βαρελά, με την ξενάγηση να ξεκινά από τον προθάλαμο της εισόδου, όπου η Onassis Collection coordinator Άρτεμις Παλάσκα υπενθύμισε πως οι τρεις πυλώνες του έργου του Ιδρύματος Ωνάση είναι η υγεία, ο πολιτισμός και η εκπαίδευση, συνεπώς με την τοποθέτηση έργων τέχνης στους χώρους του νοσοκομείου επιτυγχάνεται η σύνδεση της υγείας και της τέχνης.
Στο συγκεκριμένο σημείο δεσπόζουν το έργο του Γεώργιου Μπονάνου με την προτομή και τον όρκο του Ιπποκράτη και τέσσερα γλυπτά της Αλεξάνδρας Αθανασιάδη, δύο «Θώρακες», μία «Πανοπλία» και ένα «Άλογο».
Ο Αντώνης Σ. Παπαδημητρίου τόνισε πως κάθε χρόνο το Ωνάσειο φροντίζει πάνω από 70.000 ασθενείς και ότι πρόκειται για ένα δημόσιο νοσοκομείο αλλά και έναν δημόσιο χώρο προσβάσιμο σε κάθε πολίτη. Με την ίδια λογική, τα έργα τέχνης της συλλογής του Ιδρύματος που βρίσκονται σε δημόσιους χώρους είναι προσβάσιμα σε όλους.
Με το που εισέρχεται κάποιος πλέον στο Ωνάσειο Νοσοκομείο, που περιλαμβάνει το Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό κέντρο, τη νέα πτέρυγα του Μεταμοσχευτικού Κέντρου και το Ωνάσειο Παίδων, το βλέμμα του τραβά το μεγάλης κλίμακας έργο ζωγραφικής «Snooze» και το γλυπτό «Face».
Διαπιστώνοντας ότι σε αυτούς τους χώρους αναμονής ο χρόνος διαστέλλεται, ο Γιάννης Βαρελάς φιλοτέχνησε έναν πίνακα γεμάτο με ανθρώπινες φιγούρες χωρίς πρόσωπα που κάτι παρατηρούν, όπως και οι άνθρωποι που περιμένουν στον χώρο αναμονής – το βλέμμα τους φεύγει, εστιάζει σε λεπτομέρειες που μεγεθύνονται και αποκτούν νέα διάσταση, μορφή και σημασία. Το εξάμετρο γλυπτό είναι επίσης μια ανθρώπινη φιγούρα σε αναμονή, μια μονοκοντυλιά σαν αυτές που σκαρώνουμε συχνά όταν αναμένουμε να ακούσουμε κάτι –ένα νέο, ένα μαντάτο, ευχάριστο ή δυσάρεστο– ή όταν η σκέψη μας ταξιδεύει.
Η ξενάγηση συνεχίστηκε σε έργα που βρίσκονται διάσπαρτα σε άλλους χώρους του Ωνασείου, τη «Σύνθεση» του Γιώργου Ζογγολόπουλου, τους «Κύβους» της Χριστίνας Μόραλη, την «Ανθρώπινη φιγούρα» του Παύλου Διονυσόπουλου, ενώ αποκαλύφθηκε και το «Path», το τρίτο νέο έργο της ανάθεσης στον Γιάννη Βαρελά, μια χρωματιστή διαδρομή με σχήματα που οδηγεί από γραφείο σε γραφείο, ενσωματωμένη στο τσιμέντο του δαπέδου του έβδομου ορόφου, η οποία αποκαλύπτει διαφορετικές εικόνες ανάλογα με το σημείο από όπου την κοιτάζεις. Στα γραφεία της διοίκησης, δε, έχουν τοποθετηθεί και άλλα έργα της συλλογής του Ιδρύματος από τα 26 συνολικά σύγχρονα, ανθρωποκεντρικά έργα Ελλήνων καλλιτεχνών από διαφορετικές γενιές που εκτίθενται πλέον στο νοσοκομείο, προσφέροντας γαλήνη, ελπίδα, αισιοδοξία και ενδυνάμωση.
Για ένα νοσοκομείο που αρχιτεκτονικά δεν έχει όμοιό του στην Ελλάδα, ούτε ανάμεσα στα δημόσια αλλά ούτε και στα ιδιωτικά θεραπευτήρια, έκανε λόγο ο καθηγητής Παθολογίας-Νεφρολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και πρόεδρος του Ωνασείου Ιωάννης Μπολέτης, παρομοιάζοντας το Ωνάσειο με ένα σύγχρονο Ασκληπιείο.
Στη συνέχεια ο πρόεδρος του Ιδρύματος Ωνάση, Αντώνης Σ. Παπαδημητρίου, σημείωσε πως το 2025 αποτελεί επετειακή χρονιά για το Ίδρυμα Ωνάση, καθώς σηματοδοτεί τα 50 χρόνια από τον θάνατο του Αριστοτέλη Ωνάση και την έναρξη λειτουργίας του Ιδρύματος, αλλά και τα 30 χρόνια από την έναρξη λειτουργίας του Ωνάσειου Νοσοκομείου. Ο κ. Παπαδημητρίου τόνισε πως κάθε χρόνο το Ωνάσειο φροντίζει πάνω από 70.000 ασθενείς και ότι πρόκειται για ένα δημόσιο νοσοκομείο αλλά και έναν δημόσιο χώρο προσβάσιμο σε κάθε πολίτη. Με την ίδια λογική, τα έργα τέχνης της συλλογής του Ιδρύματος που βρίσκονται σε δημόσιους χώρους είναι προσβάσιμα σε όλους.
Για ένα «φαινομενικά παράδοξο πάντρεμα επιστήμης και τέχνης» έκανε λόγο ο γενικός διευθυντής του Ωνάσειου Νοσοκομείου Παναγιώτης Μινογιάννης, αναφέροντας πως η ιατρική, εκτός από επιστήμη, είναι υπό μία έννοια και τέχνη, άρα και πολιτισμός, καθώς η φροντίδα του ασθενούς δεν εξαντλείται στη διόρθωση των προβλημάτων της υγείας του αλλά εστιάζει και στη σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ επαγγελματία υγείας και ασθενούς, στην ψυχική στήριξη του ίδιου αλλά και των οικείων του.
Έπειτα πήραν τον λόγο ο Γιάννης Βαρελάς και η διευθύντρια Πολιτισμού του Ιδρύματος Ωνάση Αφροδίτη Παναγιωτάκου. Εξηγώντας τον τρόπο με τον οποίο προσέγγισε αυτή την ιδιάζουσας δυσκολίας ανάθεση, ο εικαστικός ανέφερε ότι ήταν κύριο μέλημά του τα έργα να μην είναι «επιθετικά» και να γίνουν αποδεκτά ακόμα και από εκείνους που πιθανότατα δεν θα τους αρέσουν. «Όλα θα πάνε καλά», αυτή είναι η ευχή που θέλει ο καλλιτέχνης να νιώσει ο επισκέπτης.
Η Αφροδίτη Παναγιωτάκου με τη σειρά της εξήγησε ότι τα έργα αυτά δεν απευθύνονται μόνο στους ασθενείς και στους δικούς τους ανθρώπους, αλλά και στους εργαζόμενους και στο προσωπικό του νοσοκομείου, που βρίσκονται εκεί κάθε μέρα και θα τα βλέπουν ακόμα και σε συνθήκες απόλυτης κούρασης, όπως σε μία εφημερία στις 4 το πρωί. «Εδώ δεν είναι Στέγη» ανέφερε επίσης χαρακτηριστικά η κ. Παναγιωτάκου, τονίζοντας πως η παρουσία του Ιδρύματος στον χώρο του νοσοκομείου –αλλά και η κάθε παρέμβαση σε κάθε δημόσιο χώρο, όπως τα επικείμενα «Πλάσματα», η έκθεση ψηφιακής τέχνης που επιστρέφει στο Πεδίον του Άρεως από τέλη Μαΐου– πρέπει να έρχεται φυσικά. «Δεν ξέρω αν η τέχνη θεραπεύει, αλλά παρηγορεί» είπε καταλήγοντας η κ. Παναγιωτάκου.
