Ο Πάνος Γιαννικόπουλος εξηγεί τι είναι το «Ξηρόμερο» που θα μας εκπροσωπήσει στην Μπιενάλε της Βενετίας

Πάνος Γιαννικόπουλος: Ξηρόμερο Facebook Twitter
«Είναι ένα χρονικό του καιρού μας, με τις εντάσεις και τις τραγωδίες του. Ο κόσμος έρμαιο της φύσης;»
0

«ΣΕ ΕΝΑ ΚΤΙΡΙΟ ΠΟΥ ΚΑΙΓΕΤΑΙ θα έσωζα μια γάτα, πριν από τον Ρέμπραντ», είπε ο Αλμπέρτο Τζιακομέτι τον προηγούμενο αιώνα.

Σήμερα αισθάνομαι ότι δεν μπορούμε να σκεφτούμε την τέχνη με όρους ακτιβισμού μόνο, αλλά «παράλληλα με», δηλαδή σαν εργαλείο που εστιάζει κριτικά αλλά σκέφτεται με όρους που διατηρούν παράλληλα έναν χαρακτήρα συναισθηματικό.

Τώρα, ποια είναι η προτεραιότητα της τέχνης σήμερα και πώς εμπλέκεται με την κοινωνική πραγματικότητα; Είναι μια ερώτηση που επανέρχεται σαν εσωτερική κινητοποίηση σχετικά με το προς τα πού και πώς κοιτάζουμε και δημιουργούμε. Η περιβαλλοντική καταστροφή, η καταστροφή κάθε μορφής ζωής, η ανισότητα και η βία γίνονται μέρος της καθημερινότητάς μας.

Κάτι έχει αλλάξει… Από τη μεγάλη έκθεση που έγινε στο εγκαταλειμμένο εργοστάσιο της ΔΕΗ στο Νέο Φάληρο, με τίτλο «This Current Between Us», τον Δεκέμβριο του 2022 με συνεπιμέλεια της Γεωργίας Λιάπη, μέχρι σήμερα, υπάρχει μια αντίφαση. Τότε η έκθεση απευθυνόταν στους ελκυστικούς μηχανισμούς της νέας ανακάλυψης και επικεντρώνονταν στο όφελος που είχε η ανθρωπότητα από την ηλεκτρική ενέργεια, που μας έκανε όχι μόνο να φανταστούμε ένα θαύμα, αλλά και να το ζήσουμε. Η νέα ανακάλυψη σαν αφετηρία για έναν κόσμο που αλλάζει ήταν δικαιωματικά ένας πολύ καλός λόγος για να πραγματοποιηθεί η έκθεση. Από την άλλη, ο χώρος ήταν που μου έδωσε μεγάλη δύναμη, με έκανε να φανταστώ τέχνη και ομορφιά, σαν θεματική, σαν διάθεση.

Το «ΞΗΡΟΜΕΡΟ/DRYLAND» εξερευνά την εμπειρία του πανηγυριού από το κέντρο ενός επαρχιακού οικισμού έως τις παρυφές του γεωργικού τοπίου που τον περιβάλλουν. Ξεκινά από τα πανηγύρια της Θεσσαλίας για να καταλήξει σε αυτά της περιοχής του Ξηρόμερου, που δανείζει τον τίτλο στο έργο, μια υπόρρητη αναφορά στο νερό, την έλλειψη ή το πλεόνασμα και τη σπατάλη του.

Σήμερα όμως τα γεγονότα που δημιουργούν μια γλώσσα έχουν αλλάξει. Το έργο συγκροτείται σε μια χρονική συνθήκη που το βλέμμα στρέφεται αναγκαστικά προς τις περιοχές τις οποίες οι καλλιτέχνες επισκέφθηκαν, και πάνω στις οποίες χτίζεται η αφήγησή του. Η καταστροφική νεροποντή, η πλημμύρα του θεσσαλικού κάμπου, αλλάζουν τον τρόπο που βλέπουμε τις ίδιες εικόνες, νοηματοδοτούν διαφορετικά ακόμα και τους ήχους, και η συγκινησιακή φόρτιση που υπήρχε γίνεται επικίνδυνα επίκαιρη.

Πάνος Γιαννικόπουλος: Ξηρόμερο Facebook Twitter
Ο Πάνος Γιαννικόπουλος, η Ελένη Καλαρά και η Γεωργία Λιάπη στην έκθεση «This Current Between Us» που έγινε στο εγκαταλειμμένο εργοστάσιο της ΔΕΗ στο Νέο Φάληρο. Φωτο: Πηνελόπη Γερασίμου

Έπειτα από πρόσκληση των καλλιτεχνών, ανέλαβα την επιμέλεια του έργου, το οποίο προέρχεται από μια έρευνα που έχει ήδη πορεία τριών χρόνων. Η έρευνα ξεκινάει από την προσωπική εμπειρία των καλλιτεχνών, την άμεση εμπλοκή τους με τη θεματική που καταπιάνονται. Αυτή τη συναισθηματική σχέση καλούμαστε να διατηρήσουμε και στη σύνθεση του έργου για την Μπιενάλε.

Το έργο για το ελληνικό περίπτερο της Βενετίας με τίτλο «ΞΗΡΟΜΕΡΟ/DRYLAND», είναι μια διακαλλιτεχνική, υβριδική εικαστική εγκατάσταση που έρχεται να ενώσει ένα σύνολο καλλιτεχνικών φωνών. Το πρότζεκτ δίνει έμφαση στη συλλογική παραγωγή με σχέσεις ισοτιμίας, με άτομα να προέρχονται από διαφορετικά επαγγελματικά πεδία. Το «ΞΗΡΟΜΕΡΟ/DRYLAND» εξερευνά την εμπειρία του πανηγυριού από το κέντρο ενός επαρχιακού οικισμού έως τις παρυφές του γεωργικού τοπίου που τον περιβάλλουν. Ξεκινά από τα πανηγύρια της Θεσσαλίας για να καταλήξει σε αυτά της περιοχής του Ξηρόμερου, που δανείζει τον τίτλο στο έργο, μια υπόρρητη αναφορά στο νερό, την έλλειψη ή το πλεόνασμα και τη σπατάλη του. Ένα χρηστικό ποτιστικό μηχάνημα μοιάζει να ενεργοποιεί το οπτικοακουστικό περιβάλλον, ενώ το φως, ο ήχος και η κινούμενη εικόνα βάζουν τον θεατή σε μια διαδικασία καταβυθισης.

Η αρχή της δημιουργίας του πρότζεκτ ξεκινάει με έρευνα, προσωπικές εμμονές, που πάντα είναι ο καταλύτης για τη δημιουργία, και οδηγείται σε ένα residency που υποστήριξε δυναμικά το Ίδρυμα Ωνάση. Τα μέλη της ομάδας συσχετίζονται με την παράδοση, τον επαγγελματισμό, την τέχνη.

Ο Θανάσης Δεληγιάννης μεγάλωσε σε οικογένεια παραδοσιακών μουσικών και μέσα σε συνθήκες πανηγυριών. Ο ίδιος ασχολείται με τον ήχο και το πανηγύρι επανέρχεται ως θεματική στα διαμεσικά έργα που παρουσιάζει. Ο Γιάννης Μιχαλόπουλος επικεντρώνεται στην τοπική ιστορία, την πολιτιστική ανάπτυξη της περιφέρειας, τη μελέτη του δημοτικού τραγουδιού, καθώς και την ιστορία και πρακτική του συνδικαλιστικού κινήματος. 

Στα πρώτα βήματα της έρευνας συμμετείχαν η Έλια Καλογιάννη, ο Γιώργος Κυβερνήτης και ο Κώστας Χαϊκάλης. Η Έλια Καλογιάννη, η οποία δραστηριοποιείται ως κινηματογραφίστρια, συνδυάζει στο έργο της φιλμ, εγκαταστάσεις και video essays. Ο Γιώργος Κυβερνήτης, φωτογράφος και κινηματογραφιστής, ενεργοποιεί τα εργαλεία του κινηματογράφου και της παρατήρησης. Ο Κώστας Χαϊκάλης επικεντρώνεται επίσης στον ήχο που είναι βασικό στοιχείο της εγκατάστασης. Στη συνέχεια, στην ομάδα ήρθαν ο Φώτης Σαγώνας, αρχιτέκτων, με το έργο του να επικεντρώνεται στον χώρο και στην ιδέα της περιπλάνησης, καθώς και η Φωτεινή Παπαχριστοπούλου με σκηνικές δράσεις και την επιτελεστική διάσταση του έργου.  

Είναι ένα χρονικό του καιρού μας, με τις εντάσεις και τις τραγωδίες του. Ο κόσμος έρμαιο της φύσης;

Το «ΞΗΡΟΜΕΡΟ/DRYLAND» είναι η ελληνική συμμετοχή στην Μπιενάλε Βενετίας 2024, με την υποστήριξη του Onassis Culture. Επιμελητής: Πάνος Γιαννικόπουλος

Εικαστικά
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τίλντα Σουίντον, Πάτι Σμιθ, Γιάννης Αγγελάκας και όσα θα δούμε φέτος στη Στέγη

Πολιτισμός / Τίλντα Σουίντον, Πάτι Σμιθ, Γιάννης Αγγελάκας στη Στέγη: Τα highlights του νέου προγράμματος

Ο καλλιτεχνικός προγραμματισμός της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση για τη σεζόν 2023-2024 περιλαμβάνει μεγάλα ονόματα, αναπάντεχες συμπράξεις και τολμηρά πρότζεκτ που θα συζητηθούν.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΙΑΚΟΣΑΒΒΑΣ
Σπίτι Ανθουλάκης Γιαννικόπουλος Ανακύκλωση πέραν του αναμενόμενου

Design / Ανακύκλωση πέραν του αναμενόμενου σ' ένα σπίτι της Δροσοπούλου

Σε μια πολυκατοικία που χτίστηκε σε οικόπεδο ιδιοκτησίας του Βατικανού τη δεκαετία του ‘70, οι νέοι ιδιοκτήτες φρόντισαν από τα υλικά που σε άλλους φαίνονται άχρηστα να δημιουργήσουν μια νέα κατάσταση.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ο Στάθης Τσαγκαρουσιάνος στην μεγαλειώδη έκθεση του Bill Viola στο Grand Palais

Εικαστικά / Όταν ο Στάθης Τσαγκαρουσιάνος είχε επισκεφθεί τη μεγαλειώδη έκθεση του Bill Viola στο Grand Palais

Μια ανταπόκριση του εκδότη της LiFO από το 2014, τότε που το Παρίσι φιλοξενούσε τη μεγάλη αναδρομική έκθεση του σπουδαίου καλλιτέχνη που πέθανε σήμερα.
ΣΤΑΘΗΣ ΤΣΑΓΚΑΡΟΥΣΙΑΝΟΣ
Δημοκρατία

Εικαστικά / «Δημοκρατία»: Η πολιτική λειτουργία της τέχνης στη νέα έκθεση της Εθνικής Πινακοθήκης

Η νέα έκθεση της Εθνικής Πινακοθήκης ανιχνεύει τη σχέση της τέχνης με την πολιτική ιστορία στη νότια Ευρώπη κατά τη διάρκεια μιας από τις πιο καθοριστικές περιόδους για την ιστορία της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Τα πλάσματα του Πικάσο συναντούν τους μύθους της αρχαιότητας στο Μουσείο Ελεύθερνας

Εικαστικά / Τα πλάσματα του Πικάσο συναντούν τους μύθους της αρχαιότητας στο Μουσείο Ελεύθερνας

Ο Μινώταυρος και ο Πάνας, οι Σάτυροι και οι Φαύνοι από τον ακαταμάχητο εικονογραφικό κόσμο του Πικάσο συνομιλούν με τις αρχαιότητες του Αρχαιολογικού Μουσείου Ελεύθερνας στην Κρήτη.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η σπουδαία Κάρα Γουόκερ και τα εντυπωσιακά αυτόματα γλυπτά της 

Εικαστικά / Η σπουδαία Κάρα Γουόκερ και τα εντυπωσιακά αυτόματα γλυπτά της 

Στην έκθεσή της στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης του Σαν Φρανσίσκο χρησιμοποιεί ρομπότ και γλυπτές φιγούρες για να εκφράσει με φαντασία και χιούμορ ζοφερές ιστορίες για τη δυστοπική Αμερική των μη προνομιούχων.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Εκθέσεις

Εικαστικά / Σύγχρονη τέχνη έξω από τα όρια των γκαλερί

Τέσσερις εκθέσεις με ξεχωριστό ενδιαφέρον, έξω από τους καθιερωμένους χώρους, στον εμβληματικό Βοτανικό Κήπο Διομήδους, σε ένα κτήμα βιολογικής καλλιέργειας στο Μαρκόπουλο Αττικής, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιά και στην Εσπλανάδα του ΚΠΙΣΝ, μας δίνουν την ευκαιρία να δούμε έργα σύγχρονης τέχνης σε περιβάλλοντα που προκαλούν νέες αναγνώσεις και αφηγήσεις, οι οποίες αφορούν την ιστορία, τη φύση και τον ρόλο της τέχνης στη δημόσια σφαίρα.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η Ayumi Paul και η τελετουργία της χειροτεχνίας

Εικαστικά / Η Ayumi Paul, οι Δελφοί και η τελετουργία της χειροτεχνίας

H διεπιστημονική καλλιτέχνιδα εμπνέεται από την κοιλάδα την οποία περνούσαν οι επισκέπτες του μαντείου και την αρχαία τέχνη, μεταφέρει στο χαρτί τις λατρείες και τα οράματα της φύσης μέσα από τις βελονιές της.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Τα νέα έργα του Άνσελμ Κίφερ στην Αθήνα

Εικαστικά / Τα νέα έργα του Άνσελμ Κίφερ στην Αθήνα

Ένας από τους σημαντικότερους εν ζωή καλλιτέχνες και ίσως ο μεγαλύτερος μεταπολεμικός καλλιτέχνης της Γερμανίας παρουσιάζει τα αποκαλυπτικά τοπία του, μια συγχώνευση καταστροφής και δημιουργίας στην γκαλερί Gagosian.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Μια έκθεση για την Άσπα Στασινοπούλου στο Back to Athens 2024

Εικαστικά / Μια έκθεση για την Άσπα Στασινοπούλου και την απείθαρχη τέχνη της

Από τις 26 ως τις 30 Ιουνίου, στο Back to Athens παρουσιάζονται 20 επιμελητικές εκθέσεις, εγκαταστάσεις, performance και προβολές με περισσότερους από 190 καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. 
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Η σπουδαία, ελληνικής καταγωγής Νοτιοαφρικανή Penny Siopis στο ΕΜΣΤ 

Εικαστικά / Penny Siopis: Το πολυδιάστατο έργο της ελληνικής καταγωγής Νοτιοαφρικανής καλλιτέχνιδας στο ΕΜΣΤ

Το απαρτχάιντ, η αποαποικιοποίηση, η μετανάστευση, η γυναικεία ματιά, η σεξουαλική βία και η υλικότητα στην τέχνη είναι μερικά από τα θέματα που επανέρχονται στο έργο της σημαντικής αυτής γυναίκας και καλλιτέχνιδας, η οποία παράλληλα ανακαλύπτει και αποκαλύπτει την ελληνική πλευρά της μέσα από την Ιστορία και την εξορία.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ύδρα: Οι νέες εκθέσεις - καθρέφτες της εποχής μας 

Εικαστικά / Ύδρα: Τέσσερις νέες εκθέσεις-καθρέφτες της εποχής μας

Οι εκθέσεις στην Ύδρα συνδυάζουν τις όψεις της σύγχρονης τέχνης με έργα που συνομιλούν με τον ψυχισμό και την κοινωνία, δημιουργώντας ένα απροσδόκητο μείγμα καλλιτεχνικών έργων με διαφορετικές καταγωγές και υπόβαθρα.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Δάκης Ιωάννου

Εικαστικά / H λέξη που απεχθάνεται ο Δάκης Ιωάννου είναι το «support»

Ο ιδρυτής του ΔΕΣΤΕ και ένας από τους πιο σημαντικούς συλλέκτες παγκοσμίως είναι εκείνος που έκανε το νησί της Ύδρας hot spot για τους ανθρώπους της τέχνης. Και υπερηφανεύεται πως στα εγκαίνια των εκθέσεων συρρέει τόσο κόσμος έχοντας λάβει απλά ένα mail.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
H σύγχρονη ελληνική κεραμική έχει πια τη δική της Μπιενάλε

Αποστολή στη Σαντορίνη / H σύγχρονη ελληνική κεραμική έχει πια τη δική της Μπιενάλε

Με έργα Ελλήνων και διεθνών καλλιτεχνών, η 1η Μπιενάλε Σύγχρονης Κεραμικής εγκαινιάστηκε μέσα στο περίφημο Μουσείο Προϊστορικής Θήρας, κοντά σε έναν από τους πιο συγκλονιστικούς αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, το Ακρωτήρι.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Η εξαιρετική περίπτωση της Phyllida Barlow που ο κόσμος της τέχνης ανακάλυψε αργά

Εικαστικά / Η εξαιρετική περίπτωση της Phyllida Barlow που ο κόσμος της τέχνης ανακάλυψε αργά

Το έργο της «RIG: untitled; blocks», με τα ανορθόδοξα υλικά και τη γλυπτική που δεν μοιάζει με τέτοια, παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα από το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και τον Οργανισμό Πολιτισμού και Ανάπτυξης ΝΕΟΝ.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Φίκος - Για το εκκλησάκι του Μυταρά

Guest Editors / «Το έφτιαξε όπως το ένιωσε εκείνη τη στιγμή»: Ο Φίκος γράφει για το κλείσιμο του παρεκκλησιού του Μυταρά

Το ιδανικό θα ήταν να έχουμε μια ζωντανή παράδοση στην οποία ο καλλιτέχνης εκφράζει (την κοινωνία του) και εκφράζεται. Δυστυχώς ξεμένουμε με δύο επιλογές: από τη μια ένα καλλιτεχνικό νεκροταφείο και από την άλλη ένα δυσλειτουργικό αλλά ζωντανό έργο.
ΦΙΚΟΣ