Η γκαλερί Σκουφά είναι γεμάτη κόσμο που έχει φτάσει για να δει τα έργα του Γιάννη Γαΐτη και της Γαβριέλλας Σίμωσι. Πρόκειται για μια επιλογή έργων του ιστορικού καλλιτέχνη από το ατελιέ του που εκτίθενται δημόσια πρώτη φορά.
Στην έκθεση περιλαμβάνονται πρώιμα έργα της περιόδου 1947/48, όπως μια συλλογή από σχέδια σε χαρτί. Επίσης παρουσιάζονται λάδια σε μουσαμά, καθώς και κατασκευές, λάβαρα, παιχνίδια και κεραμικές προτομές, ενώ την έκθεση συμπληρώνει μια σειρά από έργα της γλύπτριας και συζύγου του Γαΐτη, Γαβριέλλας Σίμωσι.
Τα «ανθρωπάκια» του Γιάννη Γαΐτη εξακολουθούν μέχρι σήμερα να είναι δημοφιλή, οικεία και αναγνωρίσιμα, σφραγίδα ενός καλλιτέχνη που συνέλαβε την ιδέα τους από τα μέσα της δεκαετίας του ’60, όταν άρχισε να τα διαμορφώνει, σχηματοποιώντας και τυποποιώντας τα στη συνέχεια ως ένα μέσο ειρωνείας και κοινωνικής κριτικής. Το εικαστικό μοτίβο του, επίκαιρο και σήμερα, μιλά για τη σχέση μας με τη μοναξιά και το πλήθος και τους πανομοιότυπους ανθρώπους μιας κοινωνίας αγωνιώδους και αδιέξοδης.
«Αν δεν ασχοληθεί κάποιος με τους καλλιτέχνες, πεθαίνουν για δεύτερη φορά».
Συναντώ την αρχιτέκτονα μουσειολόγο Λορέττα Γαΐτη μπροστά σε μια σειρά κολάζ της μητέρας της, Γαβριέλλας Σίμωσι, με αινιγματικές και ποιητικές αναπαραστάσεις. Αυτή είναι η πρώτη έκθεση που διοργανώνεται μετά τα εγκαίνια του μουσείου Γαΐτη - Σίμωσι στην Ίο το καλοκαίρι του 2024.
«Αν δεν ασχοληθεί κάποιος με τους καλλιτέχνες, πεθαίνουν για δεύτερη φορά», μου λέει μιλώντας για την έκθεση αυτή, που γίνεται με αφορμή την έναρξη λειτουργίας του μουσείου Γαΐτη - Σίμωσι στην Ίο και τη συμπλήρωση 40 ετών από τον θάνατο του Γιάννη Γαΐτη.
Μου αφηγείται την ιστορία του μουσείου των γονιών της στην Ίο, ένα κυκλαδονήσι στο οποίο ο πατέρας της έφτασε με τον Ζαν Μαρί Ντρο, που υπήρξε ένας πολύ αγαπητός διευθυντής του Γαλλικού Ινστιτούτου στην Αθήνα. Εκεί αποκλείστηκαν από τα μποφόρ και έμειναν δεκαπέντε μέρες, ερωτεύτηκαν το νησί, ο Ντρο αγόρασε ένα οικόπεδο και ο Γαΐτης του έχτισε ένα μαγικό σπίτι. Δέκα χρόνια αργότερα, έχτισε και το δικό του σπίτι. Το έζησε και το έχτισε σαν γλυπτό, προσθέτοντας κάθε χρόνο κάτι, περισσότερο σαν ένα έργο γλυπτικής παρά ως καθαρή αρχιτεκτονική.
«Σκέφτηκα ότι η Ίος ήταν ιδανικός τόπος για να χτιστεί ένα μουσείο των γονιών μου» λέει η κ. Γαΐτη. «Ήταν μια επιλογή πίστης προς αυτούς και έτσι πριν από δεκαετίες άρχισε η περιπέτεια αυτή. Ήθελα να δείξω και να τιμήσω το καλλιτεχνικό τους έργο και δεν ήταν λίγες οι φορές που τα πράγματα δεν προχωρούσαν. Είχα κάνει τα σχέδια, τα οποία πρόλαβε και είδε και η μητέρα μου πριν πεθάνει το 1999.
Το έργο τελικά το σήκωσε και το πήρε στην πλάτη του ο τωρινός δήμαρχος, έδειξε ενδιαφέρον, και έτσι σήμερα μπορούμε και έχουμε το μουσείο. Έδωσα μια συλλογή έργων του πατέρα μου, σαν αναδρομική, που φιλοξενούνται σε έναν χώρο 1.600 τετραγωνικών μέτρων. Και έργα της μητέρας μου, που στεγάζονται και αυτά στο δεύτερο κτίριο, σε ένα μέρος που αγναντεύει όλο το Αιγαίο, σε μια εκπληκτική τοποθεσία. Έκανα το μουσείο με μεγάλη αγάπη για τους γονείς μου».
Η έκθεση των δυο καλλιτεχνών στην Ίο εκτυλίσσεται σε δυο βασικά κτίρια. Στο «Κτίριο Γαΐτη» όπου παρουσιάζονται έργα από την παλαιότερη περίοδο δημιουργίας του ζωγράφου, καθώς και πίνακες, εγκαταστάσεις και κατασκευές γύρω από τα εμβληματικά «ανθρωπάκια» τα οποία βρίσκονται παντού στον χώρο. Στο «Κτίριο Σίμωσι» φιλοξενούνται τα γλυπτά της εικαστικού, με κυρίαρχο το λευκό χρώμα, καθώς και κολάζ με έντονα υπερρεαλιστικά στοιχεία.
«Για την έκθεση στην γκαλερί Σκουφά ήθελα να διαλέξω έργα αντιπροσωπευτικά των γονιών μου για να γίνουν γνωστά και αυτά. Για τον Γιάννη Γαΐτη, ήθελα να παρουσιάσω όχι μόνο τα ανθρωπάκια του, που είναι γνωστά και αγαπητά, αλλά και όλο το υφαντό του, όλη του την πορεία. Θα ήθελα το κοινό να καταλάβει όλο τον τον πλούτο του έργου του.
Έτσι, έβαλα έργα πιο παλιά και έργα που δεν έχουν βγει από το εργαστήριό του και αντί να βάλω κλασικά ανθρωπάκια από την τελευταία δεκαετία της ζωής του, έβαλα και κλασικά, παλιότερα ανθρωπάκια από περασμένες δεκαετίες που έφτιαχνε με τα χέρια, πριν το κομμάτι αυτό του έργου του γίνει πιο στυλιζαρισμένο.
Επίσης ο επισκέπτης θα δει κεραμικά που έκανε πριν πεθάνει, παιχνίδια, και δίπλα στα έργα του μια συλλογή από φωτογραφικά κολάζ της Γαβριέλλας Σίμωσι, πρωτότυπα, για να γνωρίσει κάποιος αυτή την πτυχή του έργου της και να την αγαπήσει, όπως και κάποια γλυπτά που δεν πωλούνται, αλλά υπάρχουν στον χώρο για να έχει κάποιος μια ευρύτερη αντίληψη της δουλειάς της».
Ο Γιάννης Γαΐτης (1923-1984) είναι από τους σημαντικότερους Έλληνες καλλιτέχνες και πρωτοπόρους του μεταπολεμικού μοντερνισμού. Υποστηρικτής των νέων ευρωπαϊκών ρευμάτων της εποχής, με το προσωπικό του καλλιτεχνικό ιδίωμα έχει στιγματίσει την ελληνική τέχνη. Κύριο γνώρισμα της καλλιτεχνικής του παραγωγής αποτελούν τα «ανθρωπάκια» του, που μέχρι και σήμερα είναι σύμβολο της μαζικοποίησης του ανθρώπου, θέτοντας κύρια ερωτήματα για τα πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα. Στην έκθεση μπορεί κανείς να περιπλανηθεί στον κόσμο του και να έρθει σε επαφή με έργα που παρουσιάζονται πρώτη φορά.
Η Γαβριέλλα Σίμωσι (1926-1999) υπήρξε σημαντική γλύπτρια της εποχής, η οποία ενστερνίστηκε τις σύγχρονες τάσεις. Γνωρίστηκαν με τον Γιάννη Γαΐτη το 1945 στη Σχολή Καλών Τεχνών και έπειτα ακολούθησαν κοινή πορεία στο Παρίσι. Στην έκθεση παρουσιάζεται μια σειρά έργων κολάζ του 1977/78, τα οποία δημιουργούν αινιγματικές και ποιητικές αναπαραστάσεις, καθώς και γλυπτά στα οποία κυριαρχούν οι συμβολισμοί.
Βρείτε περισσότερες πληροφορίες για την εικαστική έκθεση «Γιάννης Γαΐτης – Γαβριέλλα Σίμωσι» εδώ.
